(2004 S. K. m. 72) (23. HD. 18.04.2013 T. 2013/2366 E. 2013/2539 K.)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı vekili görevsiz Sulh Hukuk Mahkemesi'ne verdiği dava dilekçesinde, müvekkili hakkında başlatılan Tekirdağ 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/2613 Esas sayılı takibinin haksız olduğunu, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını ileri sürerek, anılan takip nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini, %40 tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının müvekkili kooperatifin üyesi olduğunu, kaldı ki üye olduğu kabul edilmese dahi yararlandığı kooperatif hizmetlerinden sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince sorumlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, Dairemiz'in 18.04.2013 tarih ve 2366 E., 2539 K. sayılı, davacının kooperatif üyeliği tartışmalı olduğundan Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğuna işaret eden bozma ilamına uyularak dosyanın gönderildiği mahkemece, dosya kapsamına göre; davacının gerek genel kurul kararları, gerekse karar defterinde alınan kararlara göre kooperatif üyesi yapılmadığı, tapu kayıt bilgisinden ve 11.09.2007 tarihli genel kurul toplantısında davacıya ait söz konusu deponun kooperatif tarafından satış yoluyla devredildiğinin tespit edildiği, davalı kooperatifin karar defterlerinde ve yapmış olduğu genel kurullarda davacı Sevgi Ilgın'ın kooperatif üyesi olarak kooperatife ortak edilmesine ilişkin karar alınmadığı, genel kurulda üyelik kabulüne yönelik oylama yapılmadığı, dolayısıyla davacının kooperatif üyesi olmadığı, davalı kooperatifin aktifine kayıtlı taşınmazı (depoyu) satış yoluyla satın aldığının tespit edildiği, bu nedenle davacının davalı kooperatife Tekirdağ 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/2613 esas sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının borçlu olmadığının tespitine, yasal şartları oluşmadığından tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2- Dava, borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacının davalı kooperatiften bağımsız bölüm satın almakla birlikte davalı kooperatifin ortağı olmadığı isabetli bir şekilde saptanmıştır. Davalı kooperatifin üyesi olmayıp, davalı kooperatifin etki alanındaki bu bağımsız bölümü kullanan davacı aidat borçlarından sorumlu değil ise de, genel giderlerden talep halinde sorumlu olacaktır. Bu durumda, takibe konu "aidat alacağı" kapsamında hangi kalemlerin yer aldığı tesbit edilerek kooperatif hizmetlerinden yararlanma söz konusu ise bu yararlanmanın karşılığı olan genel giderlerden, yasal oranda temerrüt faiziyle birlikte dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan BK'nın vekaletsiz iş görme hükümlerine göre sorumlu olacağı ilke olarak kabul edilmelidir.
Somut olayda, davalı tarafça ortaklardan aidat olarak istenen miktar içerisinde davacının da yararlandığı hizmetlere ilişkin harcamalar olduğu ileri sürülmüştür. Bu durumda, mahkemece, davacı kooperatifin tüm kayıt, defter, belge ve dayanakları ile bilançosu, gelir-gider cetvelleri, yönetim ve denetim kurulu raporlarının öncelikle kooperatiften istenilmesi, ibraz edilmezse kooperatifin adresinde incelenmesi için keşif yapılması, buna rağmen inceleme yapılamaz ya da defter ve belgelere ulaşılamaz ise ilgili Ticaret Sicil Memurluğu'ndan ya da anasözleşmenin 41. maddesi gereğince Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğü'nden celp edilerek, kooperatif konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılması, davaya konu takibe dayanak alacağın kaynağı ve niteliği ile doğduğu tarihin ve dönemin davacıdan delilleriyle somutlaştırması istenip tespit edilmesi, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda davalının işbu dava nedeniyle davacı kooperatife borcunun olup olmadığı, varsa miktarı ile ilgili denetime elverişli bir rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.09.2014 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy