(3402 S. K. m. 4, 30) (1086 S. K. m. 440) (5. HD. 03.06.2014 T. 2014/2688 E. 2014/15821 K.)
Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 23/11/1992 tarihinde ... ilçesi, ... köyü, ... mevkii, 239 sayılı parselde kayıtlı 12.950 m2 yüzölçümlü taşınmazı, tapu siciline güvenerek üçüncü kişiden devir ve satın aldığı tarihte taşınmaz üzerinde hiçbir kısıtlayıcı şerh bulunmadığını, taşınmazın vergi borçlarını yıllarca düzenli ödediğini, Nisan 2011 tarihinde taşınmazını satışa çıkardığında, tapu kaydına 09/04/1993 tarihli "satılamaz şerhinin" Orman Yönetimince konulduğunu öğrendiğini, bu şerhle ilgili olarak müvekkiline hiçbir bildirim yapılmadığını, o yöredeki başka bir taşınmazla ilgili açılıp AİHM'ye taşınan tazminat davasında 2009 yılı itibariyle taşınmazın dönümüne yaklaşık 32.000,00.-TL değer biçilmek suretiyle tazminata hükmedildiğini beyan ederek; şimdilik 10.000,00.-TL üzerinden açtıkları belirsiz alacak davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın kabulü halinde taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tescilini talep etmiş, bu talebin "karşı dava" niteliğinde olmadığını beyan etmiştir.
Mahkemece; bozma öncesindeki 10/10/2013 tarihli 2012/608 E. - 2013/389 K. sayılı gerekçeli kararda; davanın kabulü ile 310.800,00.-TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyen yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ... ili, ... ilçesi, ... köyü, 239 sayılı parselde kayıtlı taşınmazın davacı adına olan tapusunun iptaliyle orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmiş, hükmün davalı Hazine vekilince temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 03.06.2014 tarih, 2014/2688 E. - 2014/15821 K. nolu ilamı ile; "...Orman olarak sınırlandırılan ve tapusu halen davacı üzerinde bulunan taşınmaz, eylemli orman alanı olarak kullanılan bölümde kaldığından taşınmaza Orman Genel Müdürlüğü tarafından fiilen el atıldığı ve böylece kamulaştırmasız elatma olgusunun da gerçekleştiği sabit olduğundan bedelinin ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak; dava konusu taşınmaz orman sayılan yerlerden olup, orman sınırları içerisinde bulunması nedeniyle davacının taşınmazlardan yararlanma ve tasarruf etme hakkı kalmadığından, ayrı bir tüzel kişiliği bulunan Orman Genel Müdürlüğü davaya dahil edilip onun yönünden davanın kabulüne, Hazine hakkındaki davanın ise husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmeden yazılı şekilde hüküm kurulması; dava konusu taşınmaz mal, tarım arazisi niteliğinde kabul edilip ekilebilir net ürün gelirine göre değer biçilmesi gerekirken, kapama meyve bahçesi olarak değer biçen bilirkişi kurulu raporu esas alınmak suretiyle karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle hüküm bozulmuş, davacı ... vekilince yapılan başvuru üzerine Dairemizce yapılan karar düzeltme incelemesi neticesinde
14/12/2015 tarih 2015/5007 E. - 2015/12569 K. sayılı ilam ile "...Somut olayda mahkemece hem tazminata hem de davacı adına olan tapu kaydı iptal edilerek orman niteliği ile Hazine adına tesciline karar verildiğine göre, dairenin bozma ilâmındaki çelişik paragraf ve cümlelerin çıkartılarak düzeltilmesi gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK'nın 440. maddesinde yazılı hallerden hiçbirine uymayan davacı vekilinin işin esasına ilişkin karar düzeltme isteminin reddine; ancak, davacı vekilinin husumete yönelik karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 03/06/2014 gün ve 2014/2688 E. - 2014/15821 K. sayılı bozma kararının ikinci sayfasının beşinci ve altıncı paragrafları ile (1) numaralı bendinin ilamdan çıkartılarak bunun yerine; ["Bu nedenle, Orman olarak sınırlandırılan çekişmeli taşınmazın davacı adına olan tapu kaydı iptal edilerek orman niteliğiyle Hazine adına tescile de karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak; kabule göre, 1) Dava konusu taşınmaz orman sayılan yerlerden olup, orman sınırları içerisinde kalması nedeniyle davacının artık taşınmazdan yararlanma ve tasarruf etme hakkı kalmadığından, ayrı bir tüzel kişiliğe sahip Orman Genel Müdürlüğü davaya dahil edilmek suretiyle taraf teşkili sağlandıktan sonra oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerektiği düşünülmeden yazılı şekilde hüküm kurulması, 2) Dava konusu taşınmaz mal, tarım arazisi niteliğinde kabul edilip ekilebilir net ürün gelirine göre değer biçilmesi gerekirken, kapama meyve bahçesi olarak değer biçen bilirkişi kurulu raporu esas alınmak suretiyle karar verilmesi, doğru görülmemiştir."] paragraf ve cümlelerinin yazılması suretiyle, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 03/06/2014 gün ve 2014/2688 E. - 2014/15821 K. sayılı bozma kararının düzeltilmesine karar verilmiştir." gerekçesiyle, anılan Dairenin bozma ilamı düzeltilmiş, bozma ilamına uyan yerel mahkemece yapılan yargılama neticesinde:
1- Davanın; Orman Yönetimi yönünden husumet yokluğundan reddine,
2- Davalı Hazine yönünden kısmen kabul kısmen reddiyle, 225.977,50.-TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı Hazineden alınarak dosyada mevcut ... 22. Noterliği'nin 10/06/2014 tarih ve 10075 yevmiye nolu veraset ilamındaki payları oranında davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3- Sakarya ili, Sapanca ilçesi, Uzunkum köyü, Anbarköprü mevkii, 239 parsel sayılı, bahçe vasıflı taşınmazın davacıların murisi adına olan tapu kaydının iptaliyle orman vasfıyla Hazine adına tesciline,
4- Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
5- Hazine harçtan muaf olduğundan davacılarca yatırılan 148,50.-TL peşin harç ile 5.150,00-TL. ıslah harcından oluşan toplam 5.298,50.-TL harcın karar kesinleştiğinde yatıran davacılara müştereken ve müteselsilen iadesine,
6- Davacı tarafça yatırılan bozma öncesi 21,15.-TL başvuru harcı, 52,40-TL. karar düzeltme harcı, 0,60.-TL dosya bedeli, 170,80.-TL keşif harcı, 161,40.-TL tebligat ve müzekkere posta gideri, 800,00.-TL bilirkişi ücreti, 75,00.-TL araç ücreti ve bozma sonrası tebligat ve posta gideri 109,00.-TL olmak üzere toplam 1.390,35.-TL yargılama giderinin davada haklı çıkma oranına göre 1.010,90.-TL'sinin davalı Hazineden alınarak davacılara verilmesine, kalan yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
7- Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8- Davacılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan ve takdir edilen 19.508,65.-TL vekalet ücretinin davalı Hazineden alınarak müştereken ve müteselsilen davacılara verilmesine,
9- Davalı ... İdaresi ve Hazine kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan ve takdir edilen 1.980,00.-TL tek vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalılara verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava; tapu iptali ve tescil talebiyle birlikte açılan 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduyla değer belirlenerek taşınmazın gerçek bedelinin davalı Hazineden tahsiline, ilaveten tapu iptal ve tescile karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak; davalı Hazine harçtan muaf olup aleyhine harç yüklenmemesi gerekirken, dördüncü bentte Hazinenin harçlardan muaf olduğuna hükmedildikten sonra -çelişkili olarak- takip eden altıncı bentte Hazineye harç yükletilmesi; öte yandan davanın kısmen kabulüyle kısmen reddine karar verilmiş olmasına göre, kendisini vekille temsil ettiren Hazine lehine davanın reddedilen kısmı üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, aksi düşünceyle maktu vekalet ücretine hükmedilmesi hususları doğru değil ise de bu hatalı hususlar hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür. Bu sebeple hükmün beşinci bendinin ikinci satırında "karar kesinleştiğinde" ibarelerinden sonra gelmek üzere "talep halinde" ibarelerinin yazılması; altıncı bendin bütünüyle hükümden çıkartılarak yerine "Davacı tarafça bozma öncesi yapılan masraflardan 21,15.-TL başvuru harcı, 52,40.-TL karar düzeltme harcı ile 170,80.-TL keşif harcının talep halinde yatıran davacıya iadesine, bakiye yargılama gideri 0,60.-TL dosya bedeli, 161,40.-TL tebligat ve müzekkere posta gideri, 800,00.-TL bilirkişi ücreti, 75,00.-TL araç ücreti ve bozma sonrası tebligat ve posta gideri 109,00.-TL olmak üzere toplam 1.146,00.-TL yargılama giderinin, davada haksız çıkma oranına göre (%27,30- %72.70), 833.142.-TL'sinin davalı Hazineden alınarak yatıran davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına" cümlesinin yazılması; sekizinci bendin bütünüyle hükümden çıkartılarak yerine "Davacılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca davada kabul oranına (%72,70) göre hesaplanan takdiren 14.182,79.-TL vekalet ücretinin davalı Hazineden tahsiliyle davacılara ödenmesine" cümlesinin yazılması; dokuzuncu bendin bütünüyle hükümden çıkartılarak yerine "Davalı Hazine kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca davada ret oranına (%27,30) göre hesaplanan takdiren 5.325,86.-TL vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davacılardan alınarak davalı ... ödenmesine, davalılardan Orman Yönetimi kendisini vekille temsil ettirdiğinden ve hükme yönelik temyiz itirazı olmadığından hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan ve takdir edilen 1.980,00.-TL'nin yarı oranındaki 990,00.-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı ... Yönetimine verilmesine" cümlesinin yazılması suretiyle hükmün 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 438/7. maddesine göre düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA 11/03/2020 günü oybirliği ile karar verildi. (¤¤)