(818 S. K. m. 355) (6098 S. K. m. 470) (15. HD. 17.02.2015 T. 2015/166 E. 2015/777 K.)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Davalı ... husumet itirazında bulunmuş, diğer davalı cevap vermemiş, mahkemece davanın kabulüne, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı lehine iflas masasına alacak olarak kaydına karar verilmiş, karar, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.
Sözleşmeler hukukunun en temel ilkelerinden birisi olan sözleşmelerin nispiliği kuralı gereği sözleşme, kural olarak o sözleşmede taraf olanları bağlar. Bu nedenle, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davanın tarafları aynı zamanda sözleşmenin taraflarıdır. Yargıtay içtihatları ve öğretide bu durum taraf sıfatı olarak adlandırılmaktadır. Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacılık sıfatı, dava konusu hakkın sahibini; davalılık sıfatı ise, dava konusu hakkın yükümlüsünü ifade eder. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti; davalı sıfatı ise, pasif husumeti karşılayacak şekilde kullanılmaktadır. Dava konusu değer üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise davanın o kişi veya kişilere karşı açılması gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatı bu anlamda, def'i değil itiraz niteliğinde olup; taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği gibi taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmalıdır (Kuru, Baki -Arslan, ............. - ..., Ejder: a.g.e., s. 231-232; ........, Saim; Medeni Yargılama Hukuku, ....... Basım Yayım Dağıtım, ......... 1997, s. 307). Nitekim; Dairemizin 03.03.2015 Tarih ve 2015/821-1121 Esas ve Karar sayılı ilamı ile yine Dairemizin 17.02.2015 Tarih ve 2015/166-777 Esas ve Karar sayılı ilamında da bu kurallara işaret edilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, davalılardan Şti. ile eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, bu sözleşme gereğince iş bedeli alacağının ödenmediğinden iş sahibi bulunan ......... Koleji ile birlikte sözleşmenin tarafı davalıdan tahsiline karar verilmesi istenmiştir. Sözleşme ilişkisi, davada belirtildiği üzere ..... Koleji ile değil, diğer davalı ile davacı arasındadır. Davalı ......... sözleşmenin tarafı olmadığı ve diğer davalının fiilini de taahhüt etmediği ortadadır. Bu durumda "sözleşmelerin nispiliği" kuralı gereğince alacağın davalı Albiso Şti'den tahsiline, ... hakkında açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken bu davalının da müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ....... Koleji Vakfı Genel Müdürlüğü'nün itirazlarının kabulüyle hükmün yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı ...'ne geri verilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 03.05.2016 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy