(854 S. K. m. 14) (9. HD. 21.02.2017 T. 2015/7225 E. 2017/2317 K.)
Dava: Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; müvekkilinin 24/01/1986-22/08/1986 ile 15/09/2000-16/01/2001 tarihleri arasında davalı .... A.Ş.'de, 23/08/1986-27/09/1986 tarihleri arasında davalı .... A.Ş'de, 30/03/1999-14/04/2000 tarihleri arasında davalı ....... A.Ş.'de gemi adamı olarak çalıştığını, 04/01/2000-14/04/2000 tarihleri arasındaki sigorta primlerinin Yazıcı .... A.Ş. tarafından ödendiğini, son olarak 13/01/2010 tarihine kadar aralıklarla ve değişen sürelerde olmak kaydıyla toplam 11 yıl davalı şirketlerin gemilerinde usta gemici olarak çalıştığını, davalılar arasında organik bağ bulunduğunu, şirketlerin tamamının aynı yerde faaliyet gösterdiklerini, yönetim kurulu başkan ve üyelerinin aynı kişiler olduğunu, son ücretinin aylık net 1.700,00 TL olduğunu, ayrıca 300,00 TL harcırah aldığını ve işten çıkarıldığını beyanla davalarının kabulü ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili; her bir davalı için ayrı ayrı dava açılması gerektiğini, aralarında bağlantı olmadığını, ayrı ayrı tüzel kişilikler olduğunu, davacının müvekkillerinden;
... şirketinde 24/01/1986-22/08/1986, 11/05/2000-28/07/2000, 01/05/2002-27/09/2002, 19/12/2003-31/12/2004, 13/08/2005-10/03/2006 ve 19/07/2009-13/01/2010 tarihleri arasında dönemler halinde belirli süreli hizmet sözleşmesi ile çalıştığını ve taleplerin zamanaşımına uğradığını,
... A.Ş. yönünden, davacının 04/01/2000-14/04/2000, 17/01/2001-18/03/2001 ve 19/11/2002-30/09/2003 tarihleri arasında çalıştığını diğer davalılar ile aralarında organik bağ bulunmadığını, sözleşmelerin belirli süreli olduğunu ve taleplerin zamanaşımına uğradığını,
..k A.Ş. yönünden, davacının herhangi bir çalışması olmadığını, diğer davalılar ile aralarında ilişki olmadığını ve taleplerin zamanaşımına uğradığını,
....A.Ş. yönünden, davacının 15/09/2000-05/01/2001 tarihleri arasında belirli süreli hizmet sözleşmesi ile çalıştığını, diğer davalılar ile aralarında organik bağ bulunmadığını ve taleplerin zamanaşımına uğradığını,
Beyanla tüm davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Yerel Mahkemenin ilk kararı, Dairemizin 21.02.2017 tarih ve 2015/7225 Esas, 2017/2317 Karar sayılı ilamıyla “1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- 854 sayılı Deniz İş Kanunu’nun 14/IV. maddesi uyarınca geminin Türk bayrağından ayrılması halinde iş sözleşmesi kendiliğinden bozulacağından ihbar tazminatına hak kazanılamaz.
Somut uyuşmazlıkta; davacının iş sözleşmesinin çalıştığı ve davalılardan.... A.Ş. adına kayıtlı ...-4 isimli geminin satılması ve bayrak değiştirmesi nedeniyle sona erdiği kabul edilmiştir. Davalı İşverenlerin başka Türk bayrağı taşıyan bir gemisi faaliyette bulunmadığı sürece iş akdinin bu nedenle feshi halinde davacı ihbar tazminatına hak kazanamaz. Bu husus araştırılmadan ihbar tazminatı talebinin kabulü hatalıdır.
3- Davacının dava dilekçesinde 2.500,00 TL kıdem tazminatı, 400,00 TL ihbar tazminatı ve 100,00 TL izin alacağı talep etmesine karşın hüküm sonucunda bu miktarlar dikkate alınmaksızın her bir alacağın dava dilekçesindeki değerinin 1.000,00 TL olarak belirlenmesi usule aykırıdır.
4- Hükmedilen alacak miktarlarının brüt mü yoksa net mi olduğunun karar da gösterilmemesinin infazda tereddüde yol açacağının düşünülmemesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.” gerekçesiyle bozulmuştur.
Yerel mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- İlk karar, Dairemiz tarafından “…Davalı İşverenlerin başka Türk bayrağı taşıyan bir gemisi faaliyette bulunmadığı sürece iş akdinin bu nedenle feshi halinde davacı ihbar tazminatına hak kazanamaz. Bu husus araştırılmadan ihbar tazminatı talebinin kabulü hatalıdır...” gerekçesiyle bozulmuş olup mahkemece bozmaya uyulduğu halde davalı işverenlerin başkaca Türk bayrağı taşıyan gemilerinin olup olmadığı hususunda kesin bir belirleme yapılmamıştır. Bir başka anlatımla, uyulan bozma ilamının ihbar tazminatı alacağı bakımından gereği yerine getirilmemiştir. Davalı işverenlerin başkaca Türk bayrağı taşıyan gemilerinin olup olmadığı tam olarak belirlenmelidir. Eksik araştırma ile ihbar tazminatı talebinin reddi hatalı olup, bozmayı gerekmiştir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)