(5411 S. K. m. 76) (818 S. K. m. 99) (6098 S. K. m. 115) (Banka Kartları Ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik m. 27) (11. HD. 20.09.2018 T. 2017/1050 E. 2018/5510 K.)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 07/04/2016 gün ve 2014/1661 - 2016/245 sayılı kararı onayan Daire'nin 20/09/2018 gün ve 2017/1050 - 2018/5510 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, havayolu şirketi olan davacının gerek yurtiçi gerekse yurtdışına düzenlediği seferleri için web sitesi üzerinden müşterilerine uçak bileti satın alma imkanı sunduğunu, taraflar arasında 09.12.2002 güncelleme tarihli Elektronik Ticaret Sözleşmesi ve 18.11.2003 güncelleme tarihli Üye İş Yeri Sözleşmesi bulunduğunu, bu sözleşmeler ile müvekkilinin web sitesi üzerinden online bilet satış işlemleri için davalı bankaya ait sanal pos cihazının kullanımı hususunda anlaştıklarını, yurtdışı kredi kartlarıyla müvekkilinin web sitesi üzerinden ve davalı bankanın sanal posunun kullanılması suretiyle yapılan satış işlemlerine ilişkin muhtelif tarihlerde chargeback (ters ibraz) itirazları geldiğini ve bu itirazların kabul edilerek davalı tarafından müvekkili hesaplarına borç kaydedildiğini, 3D Secure sistemi kullanmak suretiyle yapılan işlemlerden gelen itirazlar sebebiyle müvekkili şirketin ödemek zorunda olduğu miktarın 274.236,55 USD olduğunu, 3D Secure sistemininin internet üzerinden kredi kartı ve banka kartı ile yapılan alışveriş işlemlerinin güvenliğinin arttırılması için geliştirilen bir sistem olduğunu, Visa ve Master Card'ın geliştirdiği bu güvenli sanal alışveriş ile hem kart sahiplerinin hem de üye işyerlerinin sahtekarlıklara karşı güvence altına alındığını, müvekkilinin 2011 yılında davalı bankayla birlikte 3D Secure sisteminin entegrasyonunu gerçekleştirdiğini, taraflar arasındaki sözleşmelerde herhangi bir değişilik yapılmadığını ve bu konuda herhangi bir sözleşme de imzalanmadığını, davalı banka tarafından 3D Secure sistemine ait kurallar konusunda müvekkilinin bilgilendirilmediğini, müvekkilinin Banka Kartları Yönetmeliği’nin 27. maddesi doğrultusunda 3D Secure sistemi kullanılmak suretiyle yapılan işlemlerin %100 güvenli olduğu inancını taşıdığını, Ekim 2012 ve Ocak 2013 tarihleri arasında bu işlemlerin yapıldığını ve Master Card menşeili kartlar ile 4837 no ile belirtilen sebep kodundan bu işlemlerin kart hamilinin rızası dışında yapıldığının anlaşıldığını, bu dönemde yapılan işlemler sebebiyle çok büyük zarara uğradığını, davalı banka ile yapılan görüşmede zarara sebep olan kartların ticari kartlar olduğu, Visa ve Mastercard tarafından 3D secure sistemi ile gerçekleştirilen işlemlerin ticari kartlar kullanılmak suretiyle yapılması durumunda bir istisna olduğu ve bu işlemler için işyerine tam koruma sağlamadığı bilgisinin verildiğini, ancak daha önce müvekkiline ticari kartlarla ilgili uyarıcı ve aydınlatıcı bir bildirim yapılmadığını, gelen işlem itirazları sebebiyle davalı bankayla irtibata geçildiğinde ticari kartlara tanınan istisnadan korunabilmek için Tam 3D Secure sisteme geçilmesi gerektiği bilgisinin verildiğini, ancak başlangıçta kurulan 3D Secure sistemin çeşitleri olan tam ve yarım 3D Secure sistemi ile ilgili olarak ve kurulan bu sistemin taşıdığı riskler konusunda müvekkilinin uyarılmayıp bilgilendirilmediğini, davalı bankanın özen yükümlülüğünü, 5411 sayılı Kanun’un 76. maddesinde düzenlenen bilgilendirme yükümlülüğünü ve sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini, Ekim 2012 ve Ocak 2013 tarihleri arasında yapılan işlemler sebebiyle çok büyük zarara uğradığını, zararın tazmini amacıyla ihtarname gönderilmesine rağmen davalı bankanın ödeme yapmadığını, davalının taraflar arasındaki sözleşmeyle sanal POS'u müvekkili şirkete tahsis edildiği anda bu sanal POS üzerinden yapılan işlemler bakımından gerekli güvenlik tedbirlerini almak zorunda olduğunu, yapılan işlemlerin aynı kartlarla tekrarlanan nitelikte olduğunu, bu dönemde müvekkilinin davalı banka tarafından hiç haberdar edilmediğini, şüpheli işlem sebebiyle müvekkiline bilgi verilmesi durumunda bu işlemlerin iptal edilerek zararın önlenmesinin mümkün bulunduğunu ileri sürerek 274.236,55 USD zararın, 10.000 TL maddi, 10.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.
Davacı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Dava, taraflar arasındaki elektronik ticaret sözleşmesi ve üye iş yeri sözleşmesi kapsamında yapılan online bilet satış işlemlerinden dolayı gelen chargeback itirazları nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.
Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı vekili, 3D Secure sintemin kullandırılmaya başlanmasından önce 3D Secure sistemin çeşitleri olan tam ve yarım 3D Secure sistemi ile ilgili olarak ve kurulan bu sistemin taşıdığı riskler konusunda müvekkilinin uyarılmayıp bilgilendirilmediğini, ticari kartlara tanınan istisnadan korunabilmek için Tam 3D Secure sisteme geçilmesi gerektiği bilgisinin verilmediğini, davalı bankanın özen yükümlülüğünü, 5411 sayılı Kanun’un 76. maddesinde düzenlenen bilgilendirme yükümlülüğünü ve sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini ileri sürmüştür.
Mahkemece, 25.01.2016 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş ise de davacı vekili, 22.02.2016 tarihli dilekçesiyle bu rapora itiraz etmiştir. Rapora itirazında bilirkişi heyetince sadece chargeback konusu olan işlemler bazında inceleme yapıldığını, davaya konu esas uyuşmazlığın davalı Banka’nın sistemin kurulması aşamasında 3D sistemi, çeşitleri ve bu sistemin açıkları ve istisnaları bulunduğu hususunda bilgi verilmemesi olduğunu, istenirse tam güvenli 3D Secure olarak anılan farklı bir sistemin varlığı ve seçilebileceği konusunda aydınlatılmadığını, davalı Banka’nın 3D Secure sistemi hizmeti vermeye başlarken uyuşmazlığı doğuran ticari kart istisnasından hiçbir surette bahsedilmediğini, müvekkili şirketin 3D secure sistemi kullanılmak suretiyle yapılan işlemlerin %100 güvenli olduğu inancı taşıdığını, chargeback itirazları ile ilgili değerlendirme yapılırken gerçekleşen chargeback itirazlarının, itiraz tarihlerinin değil, bilgilendirmeden önceye tekabül eden, işlem tarihlerinin gözönünde bulundurulması gerektiğini ileri sürmüştür.
Bir güven kurumu olarak, basiretli tacir gibi davranması gereken bankalar, 818 sayılı BK’nın 99/2 ve 6098 sayılı TBK'nın 115/3 fıkraları uyarınca objektif özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesinden kaynaklanan hafif kusurlarından dahi sorumlu olup, banka olmaları nedeniyle de diğer tacirlere nazaran bütün hukuki ilişkilerinde daha yüksek özen borcu altındadırlar. Banka ile müşterisi arasındaki bankacılık işlemleri herşeyden önce güven unsuruna dayanmaktadır.
5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 76. maddesi gereğince de bankalar, müşterilerinin, verilen hizmetlerden kaynaklanan her türlü sorularına cevap verecek bir sistem kurmakla ve bu hizmetle ilgili bilgiyi müşterilerine bildirmekle yükümlüdürler.
Bu itibarla mahkemece, davacı vekilinin hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı ileri sürdüğü itirazlarını karşılayacak, yasal mevzuat ve taraflar arasındaki Elektronik Ticaret Sözleşmesi ile Üye İş Yeri Sözleşmesi hükümleri de nazara alınmak suretiyle davacı ve davalı tarafın üzerlerine düşen yükümlülükleri tam olarak yerine getirip getirmedikleri konusunda aralarında bankaların hukuki ve teknik işleyişini de değerlendirebilecek uzmanlığa sahip bilirkişilerin de bulunduğu bir heyetten rapor alınmak ve sonucuna göre karar verilmek gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna göre yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden davacı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 20.09.2018 tarih 2017/1050 Esas, 2018/5510 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak yukarıda anılan gerekçeyle mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 20.09.2018 tarih 2017/1050 Esas, 2018/5510 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harcının karar düzeltme isteyene iadesine, 18/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)