Davacı .... Optik Gıda İnşaat Taşımacılık Turizm Tarım Sanayi Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... arasındaki kurum işleminin iptali davasına dair Adıyaman 1.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 23/11/2017 tarihli ve 2017/233 E. 2017/840 K. sayılı hükmün onanması hakkında Dairece verilen 02/07/2020 tarihli ve 2020/2128 E. 2020/3848 K. sayılı ilama karşı, davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.
Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı; ... İli Merkez İlçesinde “ .... Optik” unvanı ile optik malzemesi satışına yönelik ticari faaliyette bulunduğunu; davalı kurumun 20/01/2010 tarihli yazısı ile aralarında düzenlenen optik sözleşmesinin 6.3.17. maddesi dayanak gösterilip, sözleşmenin 5 (beş) yıl süreyle feshedileceğinin bildirildiğini, oysa ilgili maddede fesih süresinin 3 (üç) yıl olarak düzenlendiğini; kurum sigortalılarının doğrudan reçeteleriyle birlikte kendilerine müracaat ettiklerini ileri sürerek; haksız fesih işleminin iptalini talep etmiştir.
Davalı; davaya konu kurum işleminin yasal mevzuat ve sözleşme hükümlerine uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; yetkili ve görevli mahkemenin Gaziantep Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle verilen yetkisizlik kararı, davacı tarafın temyizi üzerine; Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 14/02/2017 tarihli ve 2016/28986 E. 2017/1786 K. sayılı kararıyla;
(...Eldeki dava, sözleşmenin feshi işleminin iptaline ilişkin olup, davanın kamu düzeni ile ilgisi olmadığından ve yetkisizlik itirazı da davalı tarafından ileri sürülmediğinden yetkisizlik kararı verilmesi olanaklı değildir. Mahkemece değinilen bu yön gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır...) gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozmaya uyan mahkemece; 19/04/2012 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak, Gölbaşı Devlet Hastanesi’nde muayene olan davalı kurum sigortalılarının, davacıya ait Gölbaşı’nda bulunan aynı isimli .... Optik firmasına müracaatta bulundukları, bu sebeple davaya konu kurum işleminin yerinde olduğu gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen karar, davacı tarafın temyizi üzerine; Dairece verilen 02/07/2020 tarihli ve 2020/2128 E. 2020/3848 K. sayılı karar ile onanmış; onama ilamına karşı, davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 01/04/2008 yürürlük tarihli “Sosyal Güvenlik Kurumu Optik Sözleşmesi” nin 6.3.17. maddesinde; Başka bir müessese tarafından müracaatı kabul edilen hastaya ait reçetenin Kuruma fatura edilmesi halinde 5.000,00 ( beşbin ) YTL cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 3 (üç) yıl süreyle sözleşme yapılmaz.”, yine taraflarca imzalanan ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 2010 tarihli optik sözleşmesinin 6.3.16. maddesinde; “ Başka bir müessese tarafından müracaatı kabul edilen hastaya ait reçetenin Kuruma fatura edildiğinin tespiti halinde 10.000,00 (onbin) TL cezai şart uygulanarak 3 (üç) ay süreyle sözleşme feshedilir. Aynı fiilin tekrarı halinde 10.000,00 (onbin) TL cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 3 (üç) yıl süreyle sözleşme yapılmaz.”, aynı sözleşmenin 6.17. maddesinde ise; “ Bu sözleşmenin yürürlük tarihinden önce herhangi bir nedenle Kurumca veya Kuruma devredilen kurumlarca sözleşmesi feshedilen müessesenin / mesul müdürün yeniden sözleşme yapmak istemesi durumunda, müessesenin yazılı talebi halinde Kurumca tespit edilen ve sözleşmenin feshedilmesine neden olan fiil/fiiller için bu sözleşmedeki cezai şart ve fesih hükümleri uygulanır. Uygulanacak cezai şartın hesaplanmasında müessesenin devredilen kurumlara daha önce ödediği para cezaları dikkate alınmaz.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Somut olayda; davalı kurum işlemi ile davacı hakkında yukarıda belirtilen 2008 tarihli optik sözleşmesinin 6.3.17. maddesi uyarınca, teftiş sırasında dinlenilen davalı kurum sigortalılarının, reçetelere konu gözlük, cam veya çerçeveleri Adıyaman/ Gölbaşı İlçesinde bulunan .... Optik firmasından teslim aldıklarına dair beyanlarına karşılık, 5.000 TL cezai şart uygulanarak sözleşmenin 5 (beş) yıl süreyle feshedileceğinin bildirildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece tanık olarak dinlenilen kurum sigortalıları beyanlarında; reçeteye konu gözlükleri almak üzere davacı optik firmasına müracaat ettiklerini belirtmiş olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise; tanık olarak dinlenilen sigortalı beyanları dikkate alınmadığı gibi, 2010 tarihli optik sözleşmesinin ilgili maddelerinin de değerlendirilmediği, teftiş sırasında dinlenilen sigortalı beyanlarına itibar edilerek, müracaatların davacıya ait Adıyaman / Gölbaşı İlçesinde bulunan ... Optik firması tarafından kabul edildiği, bahse konu optik firmasının davalı kurum ile sözleşmesinin bulunmadığından bahisle, sözleşmenin feshine yönelik davaya konu kurum işleminin yerinde olduğunun belirtildiği görülmüştür. Rapor, bu haliyle hüküm kurmaya ve denetime elverişli değildir.
Hal böyle olunca, mahkemece; konunun uzmanlarından oluşturulacak bilirkişi kurulundan, tanık sıfatıyla dinlenilen sigortalı beyanlarını dikkate alan, 2008 ve 2010 tarihli optik sözleşmelerinin birlikte değerlendiren, Yargıtay ve taraf denetimine elverişli rapor alınması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken; yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
Ne var ki, mahkeme kararının bu gerekçeler ile bozulması gerekirken, zuhulen onandığı bu defa yapılan yeniden inceleme sonucu anlaşıldığından; davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle HUMK'nın 440. maddesi gereğince davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairece verilen 02/07/2020 tarihli ve 2020/2128 E. 2020/3848 K. sayılı onama ilamının KALDIRILMASINA, mahkeme kararının davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan karar düzeltme harcının istek halinde düzeltme isteyene iadesine, 20/04/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy