(5237 S. K. m. 53, 191)
Yüksek Adalet Bakanlığı'nın, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan sanık ... hakkındaki Adana 19. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/02/2019 tarihli, 2017/535 esas ve 2019/206 sayılı kararının kanun yararına bozulması istemi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nca 24/10/2019 tarihli ihbar yazısı ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı.
Dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
A-)Konuyla İlgili Bilgiler:
1- Şüpheli ... hakkında 29/06/2016 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma sonucunda, 20/09/2016 tarihli, 2016/59816 soruşturma, 2016/1295 sayılı karar ile; beş yıl süre ile kamu davası açılmasının ertelenmesine, bir yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, aynı Kanun'un 191/4. maddesi gereğince erteleme süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ya da tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması durumunda hakkında kamu davası açılacağının ihtarına karar verildiği, kararın şüpheliye 26/09/2016 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, kararın tebliği ve kesinleşmesi beklenmeden, infazı için 21/09/2016 tarihinde Adana Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,
2-Adana Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce infaz işlemlerine başlandığı, 23/09/2016 tarihli ve 2016/3549 Ds sayılı çağrı yazısının 30/09/2016 tarihinde tebliğ edildiği, şüphelinin 12/10/2016 tarihinde müdürlüğe başvurduğu, aynı tarihte yükümlü ön bilgilendirme formu imzalatılarak hastaneye sevk edildiği, Dr. Ekrem Tok Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinde 3 defa 15 gün aralıklarla kontrol takvimi düzenlendiği, hastanenin 07/11/2016 tarihli raporunda, tedavi programının gereklerine (doktor kontrollerine) uygun davranmaması nedeni ile tedavi programına uyumsuz olduğunun bildirilmesi üzerine İnfaz İşlemleri Değerlendirme Komisyonunun 18/11/2016 tarihli kararı ile uyarılmasına karar verildiği, 22/11/2016 tarihli uyarı yazısının aynı tarihte müdürlükte elden tebliğ edilerek yeniden hastaneye sevkedildiği, hastanede tedavi takvimi düzenlendiği, Dr.Ekrem Tok Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinin 13.03.2017 tarihli raporunda, tedavinin gereklerine uygun davranmaması nedeni ile tedavi programına uyumsuz olduğunun bildirildiği, bunun üzerine İnfaz İşlemleri Değerlendirme Komisyonunun 29/03/2017 tarihli kararı ile, yükümlülüklerini yerine getirmemekte ısrar ettiği gerekçesiyle dosyanın kapatılmasına karar verilerek 03/04/2017 tarihinde Adana Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği,
3-Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca erteleme kararı kaldırılarak şüpheli hakkında 06/04/2017 tarihli, 2016/59816 soruşturma, 2017/7022 esas ve 2017/5587 sayılı iddianame ile, TCK’nın 191/1 ve 53 .maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle Adana 19. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı,
4- Mahkemece, sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan başka bir denetim dosyasının olup olmadığının ve şüphelinin tedavinin gereklerine ne şekilde uygun davranmadığının araştırıldığı, hastanenin 15/10/2018 tarihli cevabi yazısında; yükümlünün 28/10/2016 tarihli doktor kontrolüne ve 09/02/2017 tarihli doktor kontrolüne ve eğitim toplantısına katılmaması nedeniyle tedaviye uyumsuz olduğunun bildirildiği,
5- Kanun yararına bozma istemine konu Adana 19. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/02/2019 tarihli, 2017/535 esas ve 2019/206 sayılı kararı ile, “20/09/2016 tarihinde kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verildiği, kararın sanığa tebliğe çıkartıldığı,ancak sanığa tebliği beklenmeden kesinleştirme yapılarak tali karar fişi düzenlendiği, her ne kadar sanık yükümlülüklere uymamış olsa da ortada usulüne uygun bir denetim bulunmadığı,bu durumun kovuşturma şartlarından olduğu” gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/8. maddesi gereğince yargılamanın durmasına, infazın kaldığı yerden devamı için dosyanın Cumhuriyet savcılığına gönderilmesine” karar verildiği, kararın 12/03/2019 tarihinde itiraz edilmeden kesinleştiği,
Anlaşılmıştır.
B-)Kanun Yararına Bozma İstemi:
Kanun yararına bozma istemi ve ihbar yazısında;
“Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 20/09/2016 tarihli ve 2016/59816 soruşturma, 2016/1295 sayılı 5 yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair kararın kesinleşmesini müteakip, şüphelinin yükümlülüklere uymamakta ısrar ettiğinden bahisle kamu davası açılması üzerine yapılan yargılama sonucunda, kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararın sanığa tebliği beklenmeden kesinleştirilerek tali karar fişi düzenlendiği gerekçesiyle sanık hakkında açılan kamu davasının durmasına dair Adana 19. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/02/2019 tarihli ve 2017/535 esas, 2019/206 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
Dosya kapsamına göre, 20/09/2016 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın usulüne uygun olarak 26/09/2016 tarihinde tebliğ edilmesinden önce Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca 21/09/2016 tarihinde Adana Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne anılan kararın infazına başlanması amacıyla yazı yazılmış ise de, şüpheli ...'in 12/10/2016 tarihinde bilgilendirme formunu tebliğ aldığı, şüphelinin denetimli serbestlik kapsamında hastaneye başvurması üzerine tedavi gereklerine uygun davranmadığı, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımına devam ettiğinden bahisle tedavi programına uyumsuz olduğu gerekçesiyle dosyanın kapatılması üzerine, Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca kamu davası açıldığı, her ne kadar Mahkemesince kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın şüpheliye tebliği beklenmeden kesinleştirme yapılarak infazına başlandığı, sanık yükümlülüklere uymamış olsa bile ortada usulüne uygun bir denetim bulunmadığı gerekçesiyle durma kararı verilmiş ise de, şüphelinin denetim planını tebliğ aldığı, denetim planı kapsamında Dr. Ekrem Tok Ruh ve Sahlığı ve Hastalıkları Hastanesine başvuruda bulunduğu, bu durumda hakkında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair karardan haberdar olduğu, şüphelinin yükümlülüklerine uymamak konusunda ısrar ettiğinin tespit edilmesi nedeniyle hakkında 5237 sayılı Kanun’un 191/4-c maddesinde yer alan emredici hüküm nedeniyle kamu davasının açıldığının anlaşılması karşısında, Mahkemece yargılamaya devamla işin esasına ilişkin hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde kamu davasının durmasına karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilerek Adana 19. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/02/2019 tarihli ve 2017/535 esas, 2019/206 sayılı kararının 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca bozulması istenilmiştir.
C-) Konunun Değerlendirilmesi:
Şüpheli ... hakkında 29/06/2016 tarihli “kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma” suçundan yapılan soruşturma sonucunda Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca 20/09/2016 tarihli ve 2016/59816 soruşturma, 2016/1295 sayılı kamu davasının açılmasının beş yıl süre ile ertelenmesine ve bir yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiği, tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı aşamasında şüphelinin yükümlülüklerine uymamakta ısrar ettiği gerekçesiyle kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kaldırılarak şüpheli hakkında kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda, “kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararın tebliği beklenmeden kesinleştirme yapılarak infazına başlandığı, sanık yükümlülüklere uymamış olsa bile ortada usulüne uygun bir denetim bulunmadığı” gerekçesiyle kamu davasının durmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191. maddesi ile kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan başlatılan soruşturmada, Cumhuriyet Savcısı tarafından beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verileceği, Cumhuriyet savcısının, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyaracağı, kişinin, erteleme süresi zarfında, kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ve uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması hâlinde hakkında kamu davası açılacağı hükme bağlanmıştır.
28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun ile değişik TCK’nın 191. maddesinde, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ve bu kararla birlikte verilebilecek olan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararlara yönelik herhangi bir kanun yolu öngörülmemiş ise de; kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile bu karara bağlı olarak verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararlara yönelik TCK'nın 191/2. maddesinin 2. cümlesinde yer alan "Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır." şeklindeki düzenleme gereği, "Kamu davasının açılmasının ertelenmesi" kararı ve bu karar ile birlikte verilen “tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına” ilişkin kararların, şüpheliye tebliğ edilmesinin gerektiği, şüpheli hakkında verilen karar kendisine tebliğ edilmeden tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağı, incelemeye konu dosyada ise; sanık hakkında 6545 sayılı Kanun ile değişik 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 191/2. maddesi uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verildiği ve 191/3. maddesi uyarınca bir yıl tedavi ve denetimli serbestlik süresi belirlendiği, söz konusu erteleme kararının 26/09/2016 tarihinde sanığa tebliğ edilmesine karşılık infazı için kararın sanığa tebliği ve kesinleşmesi beklenmeden 21/09/2016 tarihinde Adana Denetimli Serbestlik Müdürlüğü'ne gönderildiği, bu nedenle müdürlükçe gönderilen çağrı kağıdı herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacağı gibi; şüpheli hakkında Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının kaldırılarak kamu davası açılabilmesi için şüphelinin erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi gerekmekte olup şüphelinin fiilinin ısrar olarak değerlendirilebilmesi için en az 2 kez ihtar yapılmış olması ve şüphelinin usulüne uygun 2 haklı ihtara rağmen ısrarla denetime uymaması gerekir. Dosya kapsamına göre; sanığın uyarılmasından sonra ikinci kez ihlalde bulunması üzerine, sanığa tekrar yeni bir süre verilerek başvuru yapmaması halinde ısrar etmiş sayılacağı konusunda ihtaratta bulunulmadığının anlaşılması karşısında; sanığın ilk uyarıya uymamasının, kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etmesi olarak kabul edilemeyeceği,
Ayrıca;
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 191/4. fıkrasında; “Kişinin, erteleme süresi zarfında;
a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,
b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,
c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, hâlinde, hakkında kamu davası açılır.” düzenlemesinin yer aldığı,
Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve bir yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına ilişkin kararın infazı sırasında yükümlünün, uyuşturucu madde kullanmaya devam etmesi nedeniyle değil, 28/10/2016 tarihli doktor kontrolüne ve 09/02/2017 tarihli doktor kontrolüne ve eğitim toplantısına katılmaması nedeniyle tedaviye uyumsuz olduğunun bildirilmesi nedeniyle yükümlülük ihlalinde ısrar ettiği kabul edilerek TCK’nın 191/4-a maddesi uyarınca hakkında kamu davası açıldığı, yani kamu davasının TCK’nın 191/4-c maddesinde yer alan emredici hüküm nedeniyle açılmadığı, anlaşılmaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin durma kararının kanuna uygun olduğu anlaşıldığından kanun yararına bozma istemi yerinde görülmeyerek istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
D-)Karar:
Açıklanan nedenlere göre; Adana 19. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/02/2019 tarihli ve 2017/535 esas, 2019/206 sayılı kararının kararına yönelik yerinde görülmeyen kanun yararına bozma isteminin REDDİNE; dosyanın Adalet Bakanlığı’na sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine,17/06/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)