(3402 S. K. m. 14)
Dava: Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda, davanın kabulü yolunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Orman Yönetimi ve Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Kadastro sırasında Ahatlı Köyü 146 ada 1 parsel sayılı 42958.82 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, orman niteliğinde Hazine adına tespit edilmiştir. Davacılar, zilyetlik yoluyla kendilerine ait olduğu iddiasıyla dava açmışlardır. Mahkemece, davanın kabulüne ve dava konusu parselin belirli kısımlarının ayrı ayrı davacılar adlarına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Orman Yönetimi ve Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Dava kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel kısmen orman alanı içinde bırakılmıştır.
1-Yerel mahkemece taşınmaz başında yapılan ilk keşifte hazır bulunan fen elemanı, tarım ve uzman orman yüksek mühendisi ortak raporlarında memleket haritası, amanajman planı ve hava fotoğraflarını uygulayarak ve taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresini de inceleyerek 40328 m2'sinin orman sayılan, 2630 m2'sinin ise orman sayılmayan yer olduğu açıklanmıştır.
2- Keşifte hazır bulunan orman yüksek mühendisi bilirkişi ise dava edilen kesimin taşınmazın 9305.03 m2'lik kesimi olduğunu açıkladıktan sonra aynı yöntemle araştırma yaparak bu kısmın orman sayılmayan yer olduğunu bildirmiştir. Mahkemece 2. keşif ve raporlarına itibar edilerek hüküm kurulmuştur. 1. keşifte hazır bulunan bilirkişilerin dava konusu yer değil, taşınmazın bir başka kesimi hakkında rapor düzenledikleri, bu nedenle hükme esas alınamayacağı gerekçesine dayanılmışsa da bu gerekçe duraksama yaratmaktadır. Taşınmaz başında yapılan ilk keşifte davacı taraf vekilinin hazır olduğu anlaşılmaktadır. 26.09.2000 tarihli oturumdaki "fen elemanı raporu gözönünde bulundurularak biz mahallinde yeniden keşif yapılmasını istiyoruz. Çünkü ortada teknik bir hata vardır" şeklindeki beyanına itibar edilemez. İlk keşif sırasında fotoğrafçı bilirkişinin de hazır olduğu, keşif zaptından anlaşılmakla birlikte hakim onayı taşıyan fotoğraflara da dosya arasında rastlanmamıştır. Birbiri ile çelişen raporlara dayanılarak hüküm kurulamaz.
Mahkemece, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında serbest orman mühendisleri arasından seçilecek üç uzman orman yüksek mühendisi bulunamadığı takdirde, orman mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; kesinleşmemiş tahdit söz konusu olduğuna göre, uzman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren, ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; ayrıca yukarıda değinilen diğer belgeler uzman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp, çekişmeli taşınmazın memleket haritasına göre, konumu saptanıp; bu harita ile irtibatını duraksamaya yer vermeyecek biçimde gösteren, memleket haritasındaki renkleri ve işaretleri aynen içeren, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan kroki düzenlettirilip, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.
Yukarıda açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, zilyetlik yolu ile kazanma koşullarının araştırılması gerekir. Bu cümleden olarak, yapılacak keşifte tarım uzman bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı; bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; varsa, zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli; zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tespit tarihine kadar gerçek kişiler yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli; 3402 Sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca, davacılar yanında, murisler yönünden de tapu sicil ve kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp, sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, yasanın getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.
Ayrıca taşınmazın gerçek kişiler adına tescile karar verilen kesimi dışında kalan kesimi hakkında sicil oluşturulmaması da doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Orman Yönetimi ve Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde Orman Yönetimine iadesine 04/12/2001 günü oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy