(1086 S. K. m. 237) (4785 S. K. m. 1, 2)
Dava: Taraflar arasındaki orman tahdidine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda, davanın kısmen kabulü yolunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacılar Ali O., Ergül ve Saadet T. tapu kaydına ve zilyetliğe dayanarak yörede 1997 yılında ilk kez yapılan ve 25.02.1998'de ilan edilen orman kadastrosu sırasında, 1956 yılındaki tapulamada Selviler ( eski adı Emirli )Köyü Sarıkaya mevkiindeki 229, 230, 231 ve 300 parsel sayılı taşınmazların kendilerine ait olduğu halde bir kısmının orman olarak sınırlanması, bir kısmının da Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmasının yanlış olduğunu iddia ederek bu yere ait sınırlamanın iptalini istemişlerdir. Mahkemece; 229 ve 230 parsellerin 28.04.2000 tarihli orman bilirkişi raporunda ( A )ile gösterilen bölümlerine ilişkin davanın reddine; 229 parselin ( B ), 330 parselin ( B )ile gösterilen bölümleri ile 230 ve 231 parsellere ilişkin davanın kabulü ile bu kısımlar için orman kadastro komisyonu kararının iptaline karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava altı aylık süre içinde açılan orman sınırlaması ve 2/B maddesi uygulamasına itiraz niteliğindedir.
1956 tarihli tapulamada, çekişmeli Selviler Köyü 229 parsel sayılı taşınmaz 66250 m2, 230 parsel sayılı taşınmaz 29875 m2 yüzölçümünde palamutlu tarla niteliğiyle K.Sani 1928 tarih ve 31 sıra numaralı tapu kaydına dayanılarak, 300 parsel sayılı taşınmaz 37860 m2 yüzölçümünde palamutlu tarla niteliğiyle 3 tahrir numaralı vergi kaydına dayanılarak yine 231 parsel sayılı taşınmaz palamutlu tarla niteliğiyle, K.Sani 1928 tarih ve 31 sıra numaralı tapu kaydına dayanılarak ( miktar ve cinsi dosyadaki mevcut kayıtlardan anlaşılamamaktadır ), Nazif T. adına tespit edilmiş, 229 parselin tespitine Bağdat K. itiraz etmiş, Kadastro Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.7.1967 gün ve 1963/209-128 sayılı kararı ile dava red edilmiş ve 229 parsel Nazif T. adına tapuya tescil edilmiş, 230, 231 ve 300 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitlerine Orman Yönetimi itiraz etmiş, bu parsellerin orman sayılan yerlerden olduğuna ilişkin ziraat vekaletinin cevabına göre, 230 parselin 01.10.1962 gün ve 1960/471-107, 231 parselin 01.10.1962 gün ve 1960/472-108, 300 parselin 01.10.1962 gün ve 1960/474-110 sayılı gezici arazi kadastro mahkemesi kararı ile orman niteliğinde tapulama harici bırakılmasına karar verilmiş, davalı temyizi üzerine, Gezici Arazi Kadastro Mahkemesinin kararları, Yargıtay 7. Hukuk Dairesince, Tarım Bakanlığının cevabına göre tapulama harici bırakılan bu taşınmazların, orman niteliğinin 3116 sayılı yasa hükümlerine göre orman tahdit komisyonlarınca belirleneceği, mahkemece niteliğin belirlenemeyeceği, orman tahdit komisyonlarınca nitelik belirlenene kadar tapulama harici bırakılması gerektiğine değinilerek 230 parsel için 30.11.1962 gün ve 1962/11055-11417, 231 parsel için, 30.11.1962 gün ve 1962/11059/11419, 300 parsel için 30.11.1962 gün ve 1962/11054-11418 sayı ile onanmıştır. Davacı gerçek kişiler Nazif T' ün mirasçıları olup, Nazif T'ü bağlayan ve hak tanıyan yargı kararları, küllü halefiyet ilkesine göre davacı gerçek kişileri de aynı şekilde bağlar ve hak tanır.
1- Mahkemece, çekişmeli 230, 231 ve 300 parsel sayılı taşınmazlar için verilen gezici arazi kadastro mahkemesi kararlarının görevsizlik niteliğinde olduğu ve tarafları yönünden kesin hüküm oluşturmayacağı gerekçesi ile, çekişmeli taşınmazların tespitte dayanılan tapu ve vergi kayıtları kapsamında bulunduğu kabul edilerek, resmi belgelerin uygulanmasına dayalı keşif, araştırma ve inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarına göre karar verilmiştir.
Oysa, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.12.1990 gün ve 1990/8-384-617 sayılı kararında da açıkça kabul edildiği gibi, her yasanın, yürürlükte bulunduğu dönem içerisinde ilgili olaylara uygulanması temel hukuk ilkelerindendir. Somut olayda, tespite itiraz davasında yargılama yapma görevini haiz gezici arazi kadastro mahkemesi, çekişmeli 230, 231 ve 300 parsel sayılı taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığını zamanın ziraat vekaletine sormuş, orman sayılan yerlerden olduğuna ilişkin cevap üzerine orman sayılan yerlerden olduğu için tapulama harici bırakılmasına karar vermiş, bu kararlar Yargıtayca onanarak kesinleşmiştir. O halde, 230, 231 ve 300 parsellerin orman olduğu yönünde davanın taraflarını bağlayan HUMY.'nın 237. maddesi anlamında bir kesin hüküm mevcuttur.
Bu itibarla, 230, 231 ve 300 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin açılan orman tahdidine itiraz davasında, olumsuz dava şartı olan kesin hükmün varlığı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, 300 parsele ilişkin davanın kısmen, 230 ve 231 parsellere ilişkin davanın tamamının kabulü yolunda hüküm kurulması isabetsizdir.
2- Davalı Orman Yönetimin, Selviler köyü 229 parsele yönelik temyiz itirazlarına gelince; 229 parsel, 230, 231 ve 232 parsellerle bir bütün halinde K. Sani 1928 tarih ve 31 sıra numaralı tapu kaydına dayanılarak Nazif T. adına tespit edilmiştir. Davacılar ayrıca, K.Sani 1928 tarih 8 sıra numaralı tapu kaydına tutunmuşlardır. 07.06.1999 tarihli keşifte yerel bilirkişi her iki tapu kaydının sınırları itibariyle çekişmeli 229 parselle birlikte, 230, 231 ve 232 parselleri de kapsadığını bildirmiştir. Çekişmeli taşınmazlarda, yapılan resmi belge niteliğindeki memleket haritası, hava fotoğrafı ve amenajman planının uygulanmasına dayalı, 07.04.2000 tarihinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 28.04.2000 tarihli orman mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu raporunda, 229 parselin ( A )ile gösterilen 16000 m2 ve ( B )ile gösterilen 400 m2 bölümlerinin öncesinin orman sayılan yerlerden olduğu, ( C )ile gösterilen 49850 m2 bölümünün orman sayılmayan yerlerden olduğu, ( B )ile gösterilen 400 m2 bölümün 2/B madde uygulaması ile Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı belirlenmiştir. Mahkemece, çekişmeli taşınmazın tutunulan tapu kaydı kapsamında kaldığı kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de, tespitin dayanağı K. Sani 1928 tarih ve 31 sıra numaralı ve davacıların tutunduğu K.Sani 1928 tarih 8 sıra numaralı tapu kayıtlarının her ikisinin de çekişmeli taşınmazı kapsadığı ifade edilmesine rağmen, tapu uygulaması usulünce yapılmamış, hangisinin önce tesis edildiği, hangisine itibar edildiği ve her ikisi de aynı yerleri kapsıyor ise, hangisinin sağlam hukuki temele dayandığı, üzerinde durulmamıştır.
4785 sayılı yasanın 1. maddesi ile tüm ormanlar devletleştirilmiş, 2. maddede devletleştirmenin istisnaları düzenlenmiştir. Buna göre sahipli palamutluklar devletleştirmenin istisnasıdır. Sahiplilikten kasıt yerin tapulu olmasıdır. O halde, mahkemece, 211, 228, 232, 419 parseller ile 228 ve 229 parsellerin kuzeyindeki, 231 parselin doğusundaki numarası tespit edilemeyen parsellerin kadastro tespit tutanakları ile kadastro tespitinde esas alınan tapu ve vergi kayıtları, sayılan parsellerin kadastro tespitleri kesinleşerek tapu kayıtları oluşmuş ise, tesisinden itibaren tüm değişiklikleri içerecek şekilde bu tapu kayıtları, dava sonucu oluşmuş ise, dava dosyaları getirtilerek bu dosyaya eklenmeli ve dosya keşfe hazırlanmalı; bir harita mühendisi veya bulunamadığı taktirde bir fen elemanı bilirkişi katılımıyla yeniden yapılacak keşifte; tutunulan tapu kayıtlarının, palamutlu tarla tapusu olması ve çay, dere, Sarıkaya ve Yordan, Hiristo tarlaları sınırları itibariyle gayri sabit sınırlar içermesi nedeni ile ancak miktarı ile geçerli olduğu, miktarı ile kapsadığı alanın devletleştirme kapsamı dışında olduğu düşünülerek, 3402 sayılı yasanın 20/C ve 21 maddesi hükümlerine göre sabit sınırlarından başlanarak yerel bilirkişi vasıtasıyla çekişmeli taşınmaza uygulanmalı, yerel bilirkişi sözleri komşu parsel dayanak kayıtları ile denetlenmeli, bilinmeyen sınırlar konusunda taraflar tanık gösterecek olurlar ise, tanıklar taşınmaz başında dinlenmeli, tutunulan tapu kayıtlarının miktarı ile geçerli kapsamı belirlenmeli, fen elemanı bilirkişiye uygulamayı gösteren denetime elverişli kroki tanzim ettirilmeli, tutunulan 1928 K. Sani tarih ve 31 sıra, 1928 K. Sani tarih ve 8 sıra numaralı tapu kayıtlarının her ikisinin de çekişmeli taşınmazı kapsadığının saptanması halinde, aynı kökten gelip gelmediği ve hangisinin sağlam hukuki temellere dayandığı belirlenmeli, 229 parsel sayılı taşınmazın 28.04.2000 tarihli orman mühendisi bilirkişi kurulu rapor ve krokisindeki ( A )ile gösterilen bölümle ilgili davanın reddine ilişkin ilk kararın, davacı taraf yönünden aleyhlerine kesinleştiği, gözetilerek tutunulan tapu kayıtları kapsamında kalmayan taşınmaz bölümleri yönünden davanın reddine karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır. Kabule göre, 28.04.2000 tarihli uzman bilirkişi kurulu raporunda 229 parselin ( B )ile gösterilen 400 m2 bölümle ilgili hüküm kurulmaması da doğru görülmemiştir.
Sonuç: 1- Yukarda 1. bendde açıklanan nedenlerle davalı Orman Yönetiminin 230,231 ve 300 Parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile bu parsellere ilişkin davanın reddine karar verilmek üzere hükmün BOZULMASINA,
2- Yukarda 2. bendde açıklanan nedenlerle, davalı Orman yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile 229 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatıran Orman Yönetimine iadesine, 07.06.2001 günü oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy