(6831 S. K. m. 2)
Dava: Taraflar arasındaki 2/B madde uygulamasına itiraz davasının yapılan duruşması sonunda, davanın kısmen kabulü yolunda kurulan hükmün Yargıtay'ca incelenmesi Orman Yönetimi ve Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı Orman Yönetimi, 08.09.1989 tarihinde M. Toka isimli şahsın kesinleşen orman sınırları içindeki yere yayla evi yaparak işgal ve faydalanma suçu işlediği iddiasıyla açılan kamu davasının, adı geçenin ölmesi nedeniyle ortadan kaldırıldığı, bu evde Muharremin eşi Z. Toka'nın oturmaya devam ettiği, Z. Toka için suç zaptı düzenlenerek C.Başsavcılığına gönderildiği, C.Başsavcılığının olayın hukuki mesele olduğu gerekçesiyle tutanağı Yönetime iade ettiği, Z. Toka'nın kesinleşen orman sınırları içindeki yayla evini kullanmak suretiyle vaki, ormana elatmasının önlenmesi istemi ile dava açmış, Çamlıdere Sulh Hukuk Mahkemesinin 21.09.1993 gün ve 1989/141-138 sayılı; çekişmeli yerin 2/B madde uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı, Orman Yönetiminin aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kararı Orman Yönetiminin temyizi üzerine Dairece, elatmanın önlenmesi davası devam ederken yörede yapılan 2/B madde uygulamasının dava nedeniyle kesinleşmediği, davanın 2/B madde uygulamasına itiraza dönüştüğü, 2/B'ye itiraz davasında kadastro mahkemesinin görevli olduğuna değinilerek diğer temyiz itirazları incelenmeden bozulmuştur. Çamlıdere Sulh Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı ile dosya kadastro mahkemesine gönderilmiş, Çamlıdere Kadastro Mahkemesi ise, taşınmazın Kızılcahamam idari sınırları içinde kaldığından yetkisizlikle dosyayı Kızılcahamam Kadastro Mahkemesine göndermiş, dava diğer Muharrem mirasçısı gerçek kişilere ve Hazineye yaygınlaştırılmıştır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, 21 numaralı orman kadastrosu komisyonunca 2/B madde uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan ve bilirkişilerin 17.06.2002 günlü rapor ve krokisinde yer alan 2004, 2005, 2006 ve 2005/1 numaralı noktalar ile çevrili ve (A) ile gösterilen yer ile 2006/1, 2007/1, 2007/2, 2008 ve 2007 numaralı orman sınır noktaları ile çevrili ve (B) ile gösterilen yere ilişkin 2/B madde uygulamasının iptaline, orman kadastro komisyonunca 2/B madde uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan hattın 2001, 2002, 2003, 2004, 2005/1, 2006, 2006/1, 2007/1, 2007/1, 2007/2, 2008, 2009 ve 2001 numaralı orman sınır noktaları ile birleşen hat olarak düzeltilmesine ve çekişmeli taşınmazın diğer bölümüne ilişkin davanın reddine karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi ve Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya ve dosya kapsamına göre dava 2/B madde uygulamasına itiraz ile birlikte elatmanın önlenmesine ilişkindir.
Dosyadaki belgelerden, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1938 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu, 1977 yılında yapılıp kesinleşen 1744 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2. madde uygulaması ve 1991 yılında dava sırasında yapılıp 16.01.1991 tarihinde ilan edilen ve dava nedeniyle kesinleşmeyen 2/B madde uygulaması mevcuttur.
Dava, elatmanın önlenmesi davası olarak açılmış, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 6831 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulamaları yapılması nedeniyle dava aynı zamanda 2/B madde uygulamasına itiraza dönüşmüştür. 3373 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 11. maddesi gereğince, altı aylık askı süresi içinde açılan 2/B madde uygulamasına itiraza ilişkin davalarda kadastro mahkemesi görevli ise de, elatmanın önlenmesi davasında genel mahkeme görevlidir. Çamlıdere Sulh Hukuk Mahkemesinin, 12.11.1996 gün ve 1996/164-210 sayılı kararı ile, elatmanın önlenmesi davası ayrılmadan dosya görevsizlikle kadastro mahkemesine gönderilmiştir. Elatmanın önlenmesi davasında kadastro mahkemesi görevli olmadığına göre, elatmanın önlenmesi davası ayrılarak görevsizliğe karar verilmelidir. Görev kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında resen gözönünde bulundurulması gerekir.
Diğer taraftan, hükme dayanak yapılan, iki orman yüksek mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi kurulu raporuyla, çekişmeli taşınmazın 1938 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosunda orman olarak sınırlandırıldığı, 1977 yılında yapılıp kesinleşen 1744 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 2. madde uygulamasına konu olmadığı, 1991 yılında yapılan 2/B madde uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı, 1959 yılı memleket haritasında Üyecik Yaylası olarak açık renkle nitelendirildiği, taşınmazın ekli krokide (A) ve (B) ile gösterilen bölümlerinin 30-40 yaşlarında çam ağaçları ile kaplı olduğu ve 2/B madde şartlarını taşımadığı, taşınmazın diğer bölümlerinin 2/B madde şartlarını taşıdığı bildirilmişse de, (A) ve (B) ile gösterilen bölümleri dışındaki diğer taşınmaz bölümlerinin 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak yitirip yitirmediği araştırılmamıştır. Şöyle ki; 6831 Sayılı Yasanın değişik 2/B maddesinde bilim ve fen bakımından orman niteliğinin kaybından söz edilmiştir. Bu madde doğal ve gerçek anlamda nitelik kaybını içermektedir. Yoksa her isteyenin ormanlarda doğal olarak bulunan deliceleri aşılaması, erozyona sebep olacak biçimde teraslama yapması ya da orman bitkilerini kökleyip tarım yapmaya teşebbüs etmesi nitelik kaybı değil, zorla niteliğin kaybettirilmesidir. Bu yöntemle, ormanlarda nitelik kaybettirilmesinin doğal sonucu erozyon ve ormanın yok olmasıdır.
Yasa, bu yolun açılmasını amaçlamamıştır. Yasanın tanımladığı nitelik kaybı içinde bu tür olaylara yer yoktur. Aksi halde, 6831 Sayılı Yasanın 2/B maddesi ormanların bilinçli şekilde niteliğinin kaybettirilmesine, tahribatına ve yok edilmesine izin veriyormuş gibi bir sonuca ulaşılır ki, bunu kabul etmek olanaksızdır. Suç teşkil edecek biçimde zorlama yolu ile ormanın niteliğinin yok edilmesi yasalarla korunamaz. Şu halde, uzman orman bilirkişinin anılan bu olguları raporunda tartışması ve taşınmazın hangi maddi ve bilimsel olgular sonucu nitelik kaybettiği sonucuna ulaştığını açıklaması gerekir.
O halde, mahkemece, 2/B madde uygulamasına itiraz davası yönünden, önceki bilirkişiler dışında serbest orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman yüksek mühendisi veya bulunamadığı takdirde, üç orman mühendisi ve bir fen elemanı vasıtasıyla yeniden yapılacak keşifte, yukarıda belirlenen esaslara göre, çekişmeli taşınmazın, (A) ve (B) bölümleri dışındaki diğer taşınmaz bölümlerinin 31.12.1981 tarihinden önce orman niteliğini tam olarak yitirip yitirmediği hususunda bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, bilirkişilere uygulamayı gösteren kroki düzenlettirilmeli ve oluşacak sonuca göre davanın 2/B madde uygulamasına itiraz bölümü hakkında esas yönünden elatmanın önlenmesi bölümü yönünden de görevsizliğe karar verilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Orman Yönetimi ve Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatıran Orman Yönetimine iadesine, 24.04.2003 günü oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy