(6831 S. K. m. 2) (4721 S. K. m. 779) (743 S. K. m. 911) (2924 S. K. m. 1, 11)
Dava: Taraflar arasındaki beyanlar hanesindeki şerhin silinmesi davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Kadastro sırasında Işıklar Köyü, 469 parsel sayılı 19902 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, 6831 Sayılı Yasanın 3302 Sayılı Yasayla değişik 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarıldığından beyanlar hanesine taşınmaz üzerinden geçen enerji nakil hattı için İSKİ Genel Müdürlüğünün irtifak hakkı bulunduğu ve Ahmet Fethi Ekmekçioğlu Sanayi ve Ticaret İthalat ve İhracat şirketinin işgalinde olduğu gösterilerek Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, beyanlar hanesindeki şerhin silinmesi istemiyle dava açmıştır.
Mahkemece davanın reddine, 469 sayılı parselin tespit gibi Hazine adına tesciline, beyanlar hanesindeki İski Genel Müdürlüğünün irtifak hakkı ve Ahmet Fethi Ekmekçioğlu'nun işgalindedir şerhinin aynen gösterilmesine karar verilmiş, hüküm davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1) Çekişmeli taşınmazın 3302 Sayılı Yasayla değişik 6831 Sayılı yasanın 2/B maddesi gereğince, orman sınırları dışına çıkarılmadan önce 1964 yılında çekişmeli taşınmazın 1015 m2 yüzölçümündeki bölümünü de içeren 20,4 hektarlık ormanlık alan üzerinde enerji nakil hattı için İSKİ yararına 99 yıllık süre ile irtifak hakkı oluşturulduğu anlaşılmaktadır. 6831 Sayılı Yasanın 2/4. maddesi hükmüne göre irtifak hakkı tesis edilen devlet ormanlarında bu niteliklerinin devamı süresince 2/B madde uygulaması yapılamaz. Ancak, bu konuda açılmış bir dava bulunmadığı için 2/B madde uygulamasının yerindeliği inceleme konusu yapılmamıştır. Medeni Yasanın 911/2. maddesi (4721 Sayılı Yeni Medeni Yasanın 779 ve devam maddeleri) gereğince irtifak hakkı sınırlı ayni hak niteliğindedir. Kadastro tespiti sırasında davalı İSKİ yararına şerhler hanesinde irtifak hakkı oluşturulmamış, irtifak olgusu kütüğün beyanlar hanesinde gösterilmiştir. Bir başka anlatımla; kadastro ekibi tarafından davalı İSKİ yararına ayni hak nitelikli irtifak hakkı tesisi gerekirken, aleyhine şahsi hak nitelikli işlem yapılmıştır. Çoğun içinde az da vardır. kuralı gereğince kadastro tespiti sırasında davalı İSKİ yararına oluşturulan irtifak olgusunun kütüğün beyanlar hanesinde gösterilmesi usul ve yasaya uygundur. Bu nedenle; davacı Hazinenin İSKİ yararına oluşturulan irtifak hakkının beyanlar hanesinde gösterilmesine yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2) Davacı Hazinenin, Ahmet Fethi Ekmekçioğlu Sanayi ve Ticaret İthalat ve İhracat Şirketi lehine beyanlar hanesine konulan şerhe yönelik temyiz itirazlarına gelince;
2924 Sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkındaki Yasanın 1. maddesinde yasanın amacı; Nakline karar verilen orman içi köyler halkının yerleştirilmesi ve orman sınırları dışına çıkartılmış ve çıkartılacak yerlerin değerlendirilmesi suretiyle orman köylülerinin kalkınmalarının desteklenmesidir. şeklinde açıklanmıştır. Yasanın amacına uygun olarak 4127 Sayılı Yasayla değişik 11. maddesinde ise 6831 Sayılı Yasanın 2/B maddesi gereğince orman dışına çıkartılan yerlerin orman içi köylüsüne dağıtılması öngörülmüş, dağıtımdan yararlanabilmek için o köyün nüfusuna kayıtlı bulunması ve en az yasanın yürürlüğe girme tarihinden beş yıl önce o köyde oturulması hükmüne yer verilmiştir. Yasa, gerçek kişilerle ilgilidir. Tüzel kişilerin bu hükümden yararlanması mümkün değildir. Açıklanan nedenle, orman dışına çıkartılan taşınmazlardaki tüzelkişilerin zilyetliğinin kütüğün beyanlar hanesinde gösterilmesi olanaklı değildir. Kadastro tespiti sırasında davalı Ahmet Fethi Ekmekçioğlu Sanayi ve Ticaret İthalat ve İhracat Şirketi yararına şerh verilmesi hukuki dayanaktan yoksundur. Mahkemece Ahmet Fethi Ekmekçioğlu Sanayi ve Ticaret İthalat ve İhracat Şirketi yararına oluşturulan beyanlar hanesindeki şerhin silinmesine karar verilmesi gerekirken, dava ve istem dışına çıkılarak anlaşılamayan bir nedenle gerçek kişi yararına şerh verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç:
1- Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle; Hazinenin İSKİ yararına oluşturulan şerhe yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE,
2- 2. bentte açıklanan nedenlerle Hazinenin, Ahmet Fethi Ekmekçioğlu Sanayi ve Ticaret, İthalat ve İhracat Şirketi yararına oluşturulan şerhe yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 25.04.2005 günü oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy