(6831 S. K. m. 1, 57, 59) (178 S. KHK. m. 13) (6831 Sayılı Orman Kanununa Göre Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmelik m. 23) (YHGK. 03.06.1998 T. 1998/8-347 E. 1998/394 K.) (YHGK. 12.12.2001 T. 2001/20-1118 E. 2001/1156 K.)
Dava: Taraflar arasındaki orman kadastrosuna itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Orman Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı Hazine, 10.10.2001 günlü dava dilekçesi ile Hazine adına tapuda kayıtlı olan Çankaya İlçesi Dikmen Mahallesi 841 sayılı parselin orman sayılmayan yerlerden olduğu halde, yörede ilk defa yapılarak 27.04.2001 tarihinde ilan edilen orman kadastrosunda orman sınırları içine alındığını ileri sürerek, orman kadastro işleminin iptali ile taşınmazın orman sınırları dışına çıkartılmasını istemiştir. Mahkemece çekişmeli taşınmazın TRT Genel Müdürlüğünce ağaçlandırdığı, öncesinin orman olmadığı ve orman bitkisi ile kaplı alanın 3 hektardan küçük olması nedeniyle Orman Kadastro Yönetmeliğinin 23/G maddesi gereğince orman sayılmayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu 841 sayılı parseli orman sınırı içine alan 81 sayılı orman kadastro komisyonu tespitinin iptali ile orman sınırı dışına çıkarılmasına karar verilmiş, hüküm davalı Orman Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, altı aylık süre içinde kadastro mahkemesinde açılan orman kadastrosuna itiraza ilişkindir.
Orman sınırı içine alınan dikmen mahallesi, 841 parsel sayılı 16011 m2 yüzölçümlü taşınmazın tarla niteliği ile hazine adına tapuda kayıtlı olduğu ve TRT Genel Müdürlüğü yararına 99 yıllığına intifa hakkının bulunduğu anlaşılmaktadır.
6831 Sayılı Yasanın Beşinci Fasılını oluşturan Ağaçlandırma ve imar işleri başlıklı birinci bölümde 57. maddesinde Orman sahasını artırmak maksadıyla ... Devlete ait olup orman yetişme muhiti şartları bakımından elverişli olan yerlerde; Köy Tüzelkişilikleri ve diğer gerçek ve tüzelkişiler tarafından Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülecek planlara göre ağaçlandırma yapılabilir.
Köy, kasaba ve şehirler civarında Devlete veya diğer kamu tüzelkişilerine ait arazilerde de gerekli şartlar bulunduğu ve ilgili kuruluşların talebi olduğu veya muvafakatları alındığı takdirde bu kuruluşlarca tesis edilmek ve bakılmak şartıyla orman idaresince ağaçlandırmalar yapılabilir.
Bu yerler için lüzumlu fidan ile ağaçlandırma planları ve ağaçlandırma ile ilgili yardımlar bedelsiz sağlanabilir. Ağaçlandırılan sahayı orman halinde koruyup idame ettirmeyenlerden izin hakları geri alınır. İmar ihya çalışması yapılacak bozuk koru ve bozuk baltalık ormanlarda da bu fıkra hükümleri uygulanır. Mülkiyeti hazinede kalmak üzere bu ağaçlandırma sonucu meydana gelecek ormandan faydalanma usulü, bu yasada yer alan hususi ormanlara ait hükümlere göre yürütülür..... uygulama usul ve esasları Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte gösterilir.
Yasanın 59. maddesinin birinci fıkrasında 57'nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı yerlerdeki ağaçlandırılmış sahalar, ilgili kamu kuruluşuna teslim edilir ve bunlar hakkında bu yasanın hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlara ilişkin hükümleri uygulanır.
Kendi arazilerinde ağaçlandırma yapmak isteyen gerçek kişilerle özel hukuk tüzelkişilere, sahipleri tarafından talep edildiği takdirde; plan ve proje yapımında ve bunların uygulamalarında, orman idaresince teknik yardım yapılabilir, plan ve projeleri Orman Genel Müdürlüğünce tasdik edilmiş sahaların fidan ihtiyaçları parasız karşılanır. Bunlar hakkında hususi ormanlara ilişkin hükümler uygulanır.
Aynı Yasanın 63. maddesinin 3. fıkrasında da ...Ağaçlandırma planları ve ağaçlama bilgisine ait türlü yardımlar, orman idaresince parasız yapılır. Plana göre ve müddeti içinde ağaçlandırılan sahalar ağaçlamaya başlanan yıldan itibaren beş yılsonunda bu ağaçlamayı yapana parasız temlik olunur. hükümleri bulunmaktadır.
Tüm bu yasa hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucu gerek özel mülkiyete ait gerekse kamuya ait taşınmazlarda ağaçlandırma faaliyetinin, yalnızca Orman Yönetimi tarafından yapılması gerekmediği gibi, özel ve tüzel kişilikler tarafından da yasada belirlenmiş koşullar çerçevesinde (11.03.1989 tarih ve 20105 nolu Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ağaçlandırma Yönetmeliğinde düzenlenen kurallara göre) ağaçlandırma yapılabileceği anlaşılmaktadır.
Hukuk Genel Kurulunun 03.06.1998 gün ve 1998/8-347 - 394 sayılı ve 12.12.2001 gün 2001/20-1118-2001/1156 sayılı kararlarında açıklandığı gibi, Hazinenin, tapulu taşınmazını orman yetiştirmek üzere 178 sayılı K.H.K.nin 13/d maddesi uyarınca tahsis etmesi halinde, o taşınmaz Hazinenin özel mülkü olmaktan çıkar ve kamu malı niteliğine dönüşür.
Somut olayda; davacı Hazine adına tapuda kayıtlı olan ve Orman Genel Müdürlüğünce ağaçlandırılması sonucu fiilen orman haline gelmesi nedeniyle orman kadastro sınırları içine alınan taşınmazın orman sınırları dışına çıkartılması istenmektedir. Çekişmeli taşınmaz orman kadastro tutanaklarına göre (TRT Devlet Ormanı) ismiyle Devlet Ormanı olarak sınırlandırıldığı ve amme müessesesi ormanı olduğu iddiasıyla süresinde açılmış orman kadastrosuna itiraz davası bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Uzman bilirkişi raporunda, çekişmeli taşınmazın tamamının, emekle yetiştirilmiş 8-10 yaşlarında karaçam, sedir ve yapraklı türlerden oluşan orman ağaçlarıyla kaplı olduğu bildirilmiştir. İşte bu nedenledir ki, aynı yasanın 1/I maddesinde yazılı Tabii olarak yetişen ve emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık toplulukları yerleriyle birlikte orman sayılır hükmü gereğince, kamu hizmeti kavramı içinde ağaçlandırılan taşınmaz orman sınırı içine alınmıştır. Bu tür yerlerin öncesinin orman olmasına gerek kalmadan orman sayılan yerlerden olarak kabulü gerekir.
O halde; Hazinenin tapulu taşınmazı üzerinde kamu hizmeti amacıyla ağaçlandırılan taşınmazın, orman kadastrosu sırasında Devlet ormanı olarak sınırlandırılmış olması yasaya uygundur. Bu aşamadan sonra, yani üzerinde emekle orman tesis edilmesinden sonra çekişmeli taşınmaz, Hazinenin özel mülkü olarak kabul edilemez.
Mahkemece, anılan yönler gözetilerek davacı Hazinenin Orman Yönetimi aleyhine açtığı orman kadastrosunun iptaline ilişkin davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü yolunda hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının KABULÜNE, yerel mahkeme hükmünün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde Orman Yönetimine iadesine 25.12.2007 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy