(Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkında 10 Haziran 1958 Tarihinde New York'ta Yapılan Sözleşme m. 1, 2, 3, 4, 5) (6762 S. K. m. 4) (2709 S. K. m. 142) (1086 S. K. m. 1, 9, 25, 26) (5718 S. K. m. 60) (YHGK 19.04.2006 T. 2006/11-58 E. 2006/228 K.) (YHGK 22.11.2006 T. 2006/11-720 E. 2006/745 K.)
Dava: Taraflar arasındaki tenfiz istemine ilişkin davada İstanbul Asliye 11. Ticaret ile İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Dava, 31.10.2006 tarihinde açılan hakem kararının tenfizi istemine ilişkindir.
Dosya kapsamından; davacının donatanı bulunduğu G. isimli geminin kiracı davalı tarafından davacıya iadesi gerektiğine ilişkin hakem kararlarının Türkiye'nin de taraf olduğu Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkında 10.06.1958 Tarihinde New-York'ta Yapılan Konvansiyon uyarınca Tenfiz'ini istediği anlaşılmaktadır.
6762 Sayılı Türk Ticaret Yasası'nda görev hususunu düzenleyen 4. maddesine 20.04.2004 tarih 5136 Sayılı Yasa ile eklenen son fıkrada iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde HSYK'nın olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığınca bu yasanın dördüncü kitabında yeralan deniz hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi HSYK tarafından belirlenir hükmü yer almaktadır.
HSYK'nın 20.07.2004 gün 370 sayılı kararı ile İstanbul ilinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulup, faaliyete geçtiği anlaşılmaktadır.
HSYK'nın 24.03.2005 gün 188 sayılı kararında Denizcilik ihtisas Mahkemesi kurulmayan yerlerde, ticaret mahkemesi bulunması halinde bir ticaret mahkemesi var ise, bu mahkemenin, birden fazla ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı ticaret mahkemesinin görevli olacağı hususu karar altına alınmıştır.
TTY'nin eklenen metinden de anlaşıldığı gibi TTY'nin 4. kitabında yeralan 816 ila 1263 maddeleri arasında düzenlenen uyuşmazlıkların deniz hukukuna ilişkin olup, kurulması halinde Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülmesi hususu tartışmasızdır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 142. maddesinde mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi, yargılama usulleri kanunla düzenlenir hükmü yer almaktadır.
HYUY'nin 1 ve 9. maddelerine göre, görev ve yetki hususunun belirlenmesinde ana kural davanın açıldığı tarihteki durumun esas alınmasıdır. Denizcilik İhtisas Mahkemesinin kuruluş Yasasında zaman bakımından faaliyete geçme günü yönünden özel bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmakla, görevin belirlenmesinde davanın açıldığı tarihin esas alınması gerekir. Bu husus Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 19.04.2006 gün 2006/11-58 E. 2006/228 K., 22.11.2006 gün 2006/11-720 E.-2006/745 K. Sayılı kararlarında da aynen benimsenmiş olmakla, uyuşmazlığın Deniz Hukukuna ilişkin olduğu gibi, Asliye Hukuk Mahkemelerinin bir türevi olan Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülmesinin 5718 Sayılı MÖHUK 60/2 maddesine aykırı bir durum oluşturmadığı da saptanmıştır.
O halde; davaya bakmakla görevli mahkeme İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesidir.
Sonuç: Yukarıda belirtilen nedenlerle; HYUY'nin 25. ve 26. maddeleri gereğince İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinin Yargı Yeri Olarak Belirlenmesine, 27.11.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy