(4721 S. K. m. 1023) (3402 S. K. m. 12)
Dava: Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı gerçek kişi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 27.9.2007 gün ve 2007/10425-11475 Sayılı bozma kararında özetle: Duraliler köyünde 1988 yılında yapılan genel arazi kadastrosunda, 1048 parsel sayılı 1185 m2 yüzölçümündeki çekişmeli parselin, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebebiyle ve tarla niteliğiyle, A. Y. adına tesbit edildiği, Vakıflar Yönetiminin tapuya dayalı davasının reddine ilişkin Kadastro Mahkemesi kararının temyiz yolu kullanılmadan kesinleşmesiyle tesbit maliki A. Y. adına tescil edildiği, satış ile davalı gerçek kişiye geçtiği, Hazine tarafından açılan tapu iptal tescil davasının çekişmeli taşınmazın 1952 yılında makiye ayrıldığının uzman bilirkişi raporları ile belirlendiği gerekçesiyle reddine ilişkin Antalya Asliye 3. Hukuk Mahkemesi'nin 18.12.1997 gün ve 1995/685-1447 Sayılı kararı Yargıtay denetiminden de geçerek kesinleştiği, Mahkemece, çekişmeli taşınmazın makiye ayrıldığı, ve 1744 Sayılı yasa hükümlerine göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığına ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı bulunduğu, bu kararın Orman Yönetimi için kesin hüküm oluşturmasa da güçlü delil oluşturacağı gerekçesiyle keşif ve inceleme yapılmadan red edilmişse de, Orman Yönetimine bu güçlü delilin aksini ispatlama olanağı verilmediği, çekişmeli taşınmazın 1942 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosunda orman sınırları içinde bırakılıp bırakılmadığı, 1744 Sayılı yasa uygulamalarına konu edilip edilmediği belirlenmediği, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Başkanının hakem sıfatıyla verdiği 19.12.1947 tarih, 208 Sayılı kararla, 1942 yılında yapılan orman kadastrosunun, sadece Vakıflar İdaresinin dayandığı Muratpaşa Vakfına ait tapulu taşınmazlar yönünden iptal edildiği, Vakıf tapusu kapsamı dışında kalan taşınmazlar yönünden 1942 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosunun geçerliliğini sürdürdüğü, 1942 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu ile 3116 Sayılı yasa hükümlerine göre orman sayılan yerlerin sınırlandırıldığı, 4785 Sayılı yasa hükümlerine göre, istisnalar dışında tüm ormanların devletleştirildiğinden, Çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığının, sadece 1942 yılı orman kadastro haritasının uygulanması suretiyle belirlenemeyeceği, Duraliler Köyünde 1952 yılında çalışan 1 ve 2 numaralı makiye ayırma komisyonları, 5653 Sayılı Kanun ile değişik 3116 Sayılı Kanunun 5. maddesinde öngörülen kişilerden oluşmadığından kuruluşu yasaya uygun olmadığı gibi, yönetmelik hükümlerine de aykırı oluşturulduğu, ayrıca bu komisyonun yasa ve yönetmelik hükümlerine aykırı çalıştığı, zemine uygulama imkanı olmayan ölçeksiz kroki niteliğinde bir harita düzenlediği, makiye ayrılan yerler için toprak tevzi işlemleri de yapılmadığı, 22.3.1996 tarih 5/1 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile 5653 Sayılı Yasayla değişik 3116 Sayılı Kanunun 1-e maddesi uyarınca kurulan maki tespit komisyonlarının yasal ve yaptıkları işlemlerinde geçerli olduğu ve makiye ayrılan yerlerde özel yasalar uyarınca oluşturulan tapulara değer verilmesi gerektiği kabul edilmişse de, böyle bir tapu kaydının bulunmadığı, mahkemece, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yeri gösteren 1942 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosuna ilişkin tüm tutanak ve özellikle 1942 yılında düzenlenen haritaları ve çekişmeli taşınmazı geniş çevresi ile birlikte gösteren 1/5000 ölçekli genel arazi kadastro paftasının getirilmesi, önceki bilirkişiler dışında üç orman mühendisi, bir harita mühendisi ve bir fen elemanı bilirkişi vasıtasıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte 1942 yılı orman kadastrosuna ve 1976 yılı aplikasyon v 1744 Sayılı Kanun ile değişik 6831 Sayılı Kanunun 2. maddesi uygulamasına ilişkin çalışma tutanakları ve haritaları ölçekleri denkleştirilmek suretiyle sağlıklı bir biçimde zemine uygulanıp, değişik açı ve uzaklıklarda olan en az 20 ya da 30 adet orman tahdit sınır (OTS) noktasını gösterecek biçimde, çekişmeli taşınmazın 1942 yılı orman kadastro haritasındaki orman sınır hattına ve 1976 yılında belirlenen orman sınır hattı ile maki hattına göre konumu duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanması, bilirkişilere tahdit hatlarıyla ile irtibatlı müşterek kroki düzenlettirilmeli ve oluşacak sonuca göre, 1942 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosunun, 7 numaralı orman kadastro komisyonunca yasal olmayan sebeplerle yok sayılıp, 1976 yılında yeniden yapılan orman kadastrosunda çekişmeli parselin kısmen orman sınırları dışında bırakılması işleminin hiçbir yasal dayanağı olmayıp, bu işleme de değer verilemeyeceği, ancak 1942 orman sınırları dışında bırakılan bir yerin 4785 Sayılı yasa hükümleri gözetilerek sonraki orman kadastro işlemlerinde orman olarak sınırlandırılabileceği, makiye ayrılan yerler için özel yasaları gereği oluşturulmuş bir tapu kaydı bulunmadığı sürece, makiye ayrılan yerin orman sınırları dışına çıkarıldığının kabul edilemeyeceği gözetilerek bir karar verilmesi gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan araştırma ve inceleme sonunda davanın KABULÜNE, çekişmeli Duraliler Köyü 1048 Sayılı parselin tapu kaydının iptaline ve orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı gerçek kişi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kesinleşmiş orman kadastrosu sınırları içindeki taşınmaz için kadastro yoluyla oluşturulan tapu kaydının iptal ve orman niteliğiyle tescile ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 1942 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Daha sonra ilk tahditin aplikasyonu ve sınırlandırması Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Başkanın hakem sıfatıyla verdiği karar ile iptal edilen ormanların kadastrosu 1976 yılında yapılıp ekip çalışmaları 15.9.1976 tarihinde, itirazları inceleyen 7 numaralı Orman Kadastro Komisyonu işlemleri ise 9.12.1976 tarihinde ilan edilmiştir. 36 numaralı orman kadastro komisyonunca 1988 yılında aplikasyon, sınırlandırması yapılmamış ormanların kadastrosu ve 3302 Sayılı Kanun ile değişik 6831 Sayılı Kanunun 2/B madde uygulaması yapılıp 15.6.1989 tarihinde ilan edilmiştir.
Bozma kararına uyularak kesinleşmiş orman kadastrosu, makiye ayırma, 6831 Sayılı Kanunun 2. maddesi ve 2/B madde uygulamasına ilişkin tutanak ve haritaların uygulanmasına dayalı araştırma, inceleme ve keşif sonucu uzman bilirkişi ve fen elemanı bilirkişi raporlarıyla, çekişmeli parselin 1942 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosunda tamamının orman sınırları içinde bırakıldığı, 1942 yılı orman tahditini yok sayarak 1976 yılında yapılan işlemde kısmen orman sınırları dışında bırakıldığı, 1952 yılında Akdeniz makisi olarak ayrıldığı belirlenip,
Mahkemenin güçlü delil olarak kabul ettiği Antalya Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nin 9.4.1997 gün ve 1995/687-416 Sayılı kararının dayanağı bilirkişi raporlarında çekişmeli parselin 1942 yılı orman kadastrosu sınırları içinde bırakıldığı ancak 1976 yılında 7 Numaralı Orman Kadastro Komisyonunca yapılan işlemde 10 m2 bölümünün orman sınırları içinde, diğer bölümünün ise orman sınırları dışında bırakıldığı, taşınmazın makiye ayrıldığı", mahkeme kararının gerekçesindeyse çekişmeli parselin 1942 yılı orman kadastrosu sınırları içinde bırakıldığı, daha sonra 1952 yılında makiye ayrıldığı ve 1976 yılında 7 Numaralı Orman Kadastro Komisyonunca 1744 Sayılı Kanun ile değişik 6831 Sayılı Kanunun 2. maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmışsa da, makiye ayrılan taşınmazın daha sonra 6831 Sayılı Kanunun 2. madde uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmasının yasal olmadığı tartışılarak, Hazinenin davasının red edildiği, Halbuki, davaya konu parselin 1942 yılı tahdit sınırları içinde kalmaktaysa da 1976 yılında orman rejimi dışına çıkarma işlemine konu edilmediği, dava nedenleri farklı olduğundan, kesin hükümden ve kesin delilden söz edilemeyeceği,
Ağustos 2007 tarih ve 8 Sayılı Yargıtay Dergisinde yayınlanan, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 20.12.2006 gün ve 2006/14641-17945 Sayılı kararında da açıklandığı gibi, 5653 Sayılı yasa ile değişik 3116 Sayılı yasanın 1. maddesi hükmüne göre kurulan makiye ayırma komisyonunun, 6831 Sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra yasal hiçbir dayanağının kalmadığı, yörede 1952 yılında yörede makiye ayırma çalışması yapan komisyonlar yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun kurulmadığı gibi, yasa ve yönetmelik hükümlerine de aykırı çalıştıkları, bu sebeple yaptıkları makiye ayırma işlemlerine değer verilemeyeceği, yasa ve yönetmelik hükümlerine uyulmadan yapılan çalışma sonunda makiye ayrılan yerlerin tevzii işlemlerinin de yapılmadığı, makiye ayrılan yerlerde özel yasaları gereği oluşturulan tapu kayıtları dışındaki kayıtlar ile zilyetliğe değer verilmeyeceği, 1952 yılında Yasa ve Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kurulmayan ve yine Yasa ve Yönetmelik hükümlerine uygun olarak görev yapmayan maki komisyonunca kısmen 1942 yılında kesinleşen orman kadastrosu sınırları dışında, kısmen içinde bulunan ve Akdeniz sahil şeridine kadar dayanan köy toplu tarım arazilerini, meraları tepeleri, tarıma uygun olmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler ile Duraliler Köyü Yerleşim yerini de içine alan çok geniş bir alanın makilik saha olduğundan söz edilerek makilik olarak belirlendiği,
1976 yılında görevlendirilen Orman Kadastro Komisyonu tarafından, 1952 yılı maki çalışmalarına değer vermeyerek ve 1942 yılında yapılan orman kadastrosunun sadece Murat Paşa Vakfına ait tapu kayıtları kapsamında kalan taşınmazlar yönünden iptal edildiği, diğer taşınmazlar yönünden, tahditin hukuki geçerliliğini sürdürdüğü göz önünde bulundurmadan, 1942 yılı tahditinin tamamı iptal edilmiş gibi yeniden orman kadastrosu yapılacağı Orman Kadastro Komisyonunun 3.6.1976 tarihli ve 1 numaralı tutanağında belirtildikten sonra, kısmen 1942 yılı tahdit hattına uyularak yeniden orman kadastrosu yapıldığı ve 1942 yılı tahdit hattı dışında kalan ancak niteliği eylemli orman olan bir kısım yerlerin, 4785 Sayılı Kanun hükümlerine göre orman olarak sınırlandırıldığı, daha sonrada 1744 Sayılı Kanun ile değişik 2. madde uygulaması yaparak, bir kısım ormanların 15.10.1961 tarihinden önce nitelik kayıp etmesi sebebiyle orman dışına çıkartılarak, 24.7.1976 tarihli (36) numaralı işi bitirme tutanağı düzenlendiği, 23.11.1976 tarihli (37) numaralı tutanakla da, yapılan işlemlerin ilan edilmesine karar verildiği ve bu ekip çalışmalarının ilanı üzerine süresinde yapılan itirazların incelendiği ve 9.11.1976 tarihli (5) numaralı itirazları inceleme tutanağında ...4 numaralı Orman Kadastro Ekibince 1744 Sayılı yasa gereğince nitelik kaybı sebebiyle (2) numaralı poligon olarak orman rejimi dışına çıkartılan yerlerin 1952 yılında makiye ayrıldığı, bu sahanın eskiden beri köy arazisi ve köy yerleşim alanı olarak kullanıldığı cüzi bir kısmının orman sayılmayan makilik alan olduğu görülmekle 2 numaralı parselin (2 numaralı 2. madde poligonunun) orman sınırları dışında bırakılmasına ve ekip tarafından yapılan işlemlerin bu şekilde düzeltilmesine karar verildiği, 4785 Sayılı Kanun hükümleri göz önünde bulundurularak davaya konu parsel yönünün 1976 yılında ilk kez yapılan çalışmada kısmen orman sınırları dışında bırakıldığı, 1744 Sayılı Kanun ile değişik 6831 Sayılı Kanunun 2. madde uygulamasına konu edilmediği, yapılan işlemlerin ilanından sonra ilan tarihlerinde yürürlükte bulunan 3116 Sayılı Kanun ve 6831 Sayılı Kanunun 1744 Sayılı Kanun ile değişik 11. maddesinde düzenlenen hak düşürücü sürelerin de geçmesiyle kesinleştiği, şu hale çekişmeli parselin halen 1942 yılı orman kadastrosu sınırları içinde devlet ormanı olduğu,
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Başkanının hakem sıfatıyla verdiği 19.12.1947 tarih, 208 Sayılı kararla, sadece Vakıflar İdaresinin dayandığı Muratpaşa Vakfına ait tapulu taşınmazlar yönünden 1942 yılı orman kadastrosunun iptal edildiği, diğer taşınmazlar yönünden 1942 yılı orman kadastrosunun hukuki geçerliliğini koruduğu, 1942 yılında yapılan orman kadastrosunu yok sayarak, 1942 yılında orman olarak sınırlandırılan alanları orman sınırları dışında bırakan karar ve işlemlerin ikinci kadastro olması sebebiyle hukuki değer taşımazsa da (3402 Sayılı Kanunun 22/1. maddesi), 1942 yılında yapılan orman kadastrosu ile sadece devlet ormanlarının sınırlandırılıp, 4785 Sayılı yasa ile (istisnalar dışında) özel ve tüzel kişilere ait tüm ormanların devletleştirildiğinden ve 5658 Sayılı yasada Vakıf ormanlarını iade edileceğine ilişkin hüküm bulunmadığından 1942 yılı tahditi dışında kalan yerlerde, 7 Numaralı Komisyonun 1976 yılında 4785 Sayılı yasa hükümlerine göre yaptığı çalışmayla devletleştirilen orman alanı olduğu belirlenen yerlerin orman olarak sınırlandırılmasının yasaya uygun olduğu,
Orman kadastrosunun ilanından sonra dava tarihine kadar hak düşürücü sürelerin çoktan geçtiği ve orman kadastrosu kesinleştiği, çekişmeli taşınmaz ister 1942 yılı orman kadastrosu sınırları içinde olsun, isterse 1942 yılı orman kadastrosu sınırları dışında olması nedeniyle, 1976 yılında 4785 Sayılı yasa hükümleri gözetilerek yapılan orman kadastrosunda orman olarak sınırlandırılsın, her iki halde de davaya konu taşınmazın hukuken orman olduğu, hak düşürücü süreler geçmiş olduğundan davalının orman kadastrosu iptal ettirebilmesi için dayanacağı hiçbir yasa hükmü bulunmadığı, Çekişmeli parsel 1942 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastrosunun sınırları içinde olduğu halde, arazi kadastro ekiplerinin bu durumu gözönünde bulundurmadan, hatalı işlem sonucu ikinci kere kadastrosunu yapıp yolsuz olarak sicil oluşturulmuşsa da, 766 Sayılı Kanunun 46/2 ve 3402 Sayılı Kanunun 22/1. maddeleri gereğince ikinci kadastronun yolsuz (T.M.K.'nın 1025. madde) ve bütün sonuçlarıyla hükümsüz olması sebebiyle malikine mülkiyet hakkı kazandırmayacağı ve T.M.K.'nın 1026. (E.M.Y. 934 - İsviçre 976) maddesi gereğince sicilin hiç bir süreye bağlı kalmadan her zaman iptal edileceği, somut olayda 3402 Sayılı Kanunun 12/3. maddesi hükümlerinin uygulanma olanağının da bulunmadığı, baştan beri yolsuz tescil niteliğinde oluşturulan sicil kaydının, davalıya hiç bir zaman mülkiyet hakkı kazandırmayacağı ve başlangıcından itibaren yolsuz ve geçersiz olan tapu kaydının iptaline ilişkin mahkeme kararının yenilik doğuran (inşai) mülkiyet hakkını sona erdiren bir hüküm olmayıp, mevcut durumu saptayıp hukuksallaştıran, açıklayıcı (ihzari), başka bir anlatımla; sicilin oluştuğu tarihten itibaren mülkiyet hakkının doğmadığını, sicilin yolsuz ve geçersiz olduğunu belirleyen bir hüküm olduğu, bu tür kayıtlarda T.M.K.'nın 1023. (E.M.Y. 931 - İsviçre M.Y. 974) maddesindeki iyi niyetle edinme kuralının da uygulanamayacağı, davalı davaya konu taşınmazı satın almışsa, taşınmazı kendisine devir eden kişi ya da kişilerden satış bedelini sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri alabileceği hususları gözetilerek,
Sonuç: Gerçek kişinin davasının reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığına göre davacı ve katılan gerçek kişilerin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanmasına, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden gerçek kişiye yükletilmesine, 18.03.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy