(6831 S. K. m. 1, 2, 7) (3402 S. K. m. 14, 17) (6831 Sayılı Orman Kanununa Göre Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmelik m. 23, 26)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 24.2.2010 gün ve 2009/19376-2224 Sayılı bozma kararında özetle; Çekişmeli Tepeköy 103 ada 4 parsel (28897 m2) hakkında açılan davada, taşınmazın kesinleşen orman kadastro sınırları dışında kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de; davacı Hazinenin, taşınmazın öncesinin orman olduğu ve zilyedlikle kazanılacak yerlerden olmadığı iddiasıyla dava açtığına göre, temyize konu taşınmazın yalnızca kesinleşen orman kadastrosu sınırları dışında kalması yeterli olmayıp zilyetlikle kazanma koşullarının bulunup bulunmadığının ve ayrıca 4999 Sayılı Yasayla değişik 6831 Sayılı Kanunun 7. maddesi gereğince herhangi bir sebeple orman sınırları dışında bırakılmış orman olup olmadıklarının da araştırılması ve devletin hüküm ve tasarrufu altında orman sayılan yerlerden olması halinde kesinleşen orman sınırı dışında kalan taşınmazlara yönelik Hazinenin davasının kabul edilmesi gerektiği, Dairede aynı gün temyiz incelemesi yapılan ve aynı sebeple davaya konu edilen aynı köyün değişik mevkilerinde bulunan taşınmazlara ait dava dosyalarının incelenmesinde, bir kısmında uzman bilirkişi M.A. B.; bir kısmında da Y. S. tarafından hazırlanan raporlara ekli memleket haritalarında taşınmazların kısmen ya da tamamen yeşil alanda işaretlendiği, ancak kullanılan memleket haritalarının dosyadaki orjinalinden farklı renklerde olduğu, taşınmazların fındık bahçesi olarak kullanıldığı bildirilmişse de bazı dosyalarda fındık ağaçlarının yaşlarının, sayılarının ve taşınmazdaki dağılımlarının belirtilmediği gibi, memleket haritalarında da fındık rumuzunun bulunmadığı, çalılık ya da yapraklı-ibreli orman ağacı rumuzunun bulunduğu, bazı dosyalarda rumuzların hiç belli olmadığı bu sebeple taşınmazların memleket haritalarındaki konumlarının denetlenemediği ve bilirkişi saptamasını doğrulamadığı, keza taşınmazların hava fotoğraflarındaki konumunun incelenmediği, davalının tutunduğu Haziran 1953 tarih 2 numaralı tapu kaydı asliye hukuk mahkemesinin Nisan 1953 gün 16-65 Sayılı tescil kararıyla oluşmuş olup tapunun müsbite evrakı içindeki mahkeme kararı ve bunun dayanağı kroki getirtilmemişse de 9.3.1954 tarihinde yürürlüğe giren 6333 Sayılı Yasayla zilyedliğe dayalı tescil davalarında ilgili kamu tüzel kişisi sıfatıyla Hazinenin davada yasal hasım olarak bulunması kabul edildiğinden, o tarihte Hazinenin davada taraf olmaması sebebiyle tapu kaydının Hazine yönünden kesin hüküm oluşturmayacağı, ancak tapu kaydı sahibi lehine olduğu kadar aleyhe de delil teşkil edeceğine göre kaydın krokisinin getirtilip uygulanması gerektiği, 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 17. maddesi gereğince orman sayılmayan, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen ve il, ilçe ve kasabaların imar planları kapsamında kalmayan araziden masraf ve emek şartıyla imar-ihya edilip tarıma elverişli hale getirilen ve imar ihyanın tamamlandığı tarihten tespit tutanağının düzenlendiği güne kadar 20 yıl süreyle zilyet edildiği ileri sürülerek tapuya tescili istenen taşınmazların, Kadastro Yasasının 14. maddesinde yazılı diğer koşulların yanında niteliğinin, imar-ihya edildiğinin ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin, başlangıç ve süresinin, kullanılıp kullanılmadığının ve tasarruf sınırlarının ne olduğunun takdiri delil olan yerel bilirkişi ve tanık sözleri yanında, gerçeğin bir resmi olan en eski tarihli hava fotoğrafıyla gerçeğin modeli olan memleket haritalarıyla dava tarihinden 15-20 yıl önce en az iki zamanda birbirini izleyen bindirmeli olarak çekilen çiftli hava fotoğrafları ve bu fotoğrafların yorumlanmasıyla üretilen memleket haritaları ve standart topografik fotogrametri yöntemiyle düzenlenen kadastro haritalarının, özellikle ön bindirmeli çekilen ve birbirini izleyen steoroskopik çift hava fotoğraflarının steoroskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelenip taşınmazın niteliğinin, konumunun ve kullanım durumunun anlatılan bilimsel yöntemle kesin olarak belirlenmesi gerektiği,
Bundan ayrı, 2 Eylül 1986 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6831 Sayılı Orman Yasasına Göre Orman Kadastrosu ve Aynı Kanunun 2/B maddesinin uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 54 üncü maddesi uyarınca hazırlanan Orman Kadastrosu Teknik İzahnamesinin 49 uncu maddesi Orman sınır noktası ve hatlarının uygulanmasında tutanaklardan, orman kadastro haritasından, hava fotoğraflarından, varsa ölçü karnelerinden, nirengi, poligon, röper noktalarından yararlanılacağı, sınırlama tutanaklarıyla orman kadastro haritaları arasında çekişme olduğunda ölçü değerleri ve tutanaktaki ifadelerin arazinin durumuna göre inceleneceği, hangisi daha çok uyum gösteriyorsa ve gerçek duruma uygun ise onun esas alınacağı hükmü ile 15.7.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin Teknik İşler başlıklı Dokuzuncu Bölümde, aplikasyon hattının memleket haritasındaki bulgularla destekleneceğinin öngörüldüğü,
O halde; davaya konu taşınmaz ve etrafını gösterir ve ilk defa o yerde grafik ya da fotogrametri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi kadastro paftasının orijinal fotokopi örneğiyle taşınmaza bitişik ya da yakın komşu parsellerin, kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm gittileri ile, yine en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarıyla dava tarihinden 15-20 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bulunduğu yerlerden istenerek, bu belgeler ziraat fakültelerinin toprak bölümünden mezun olan bir ziraat mühendisi, bir harita-kadastro (jeodezi ve fotogrametri) mühendisi ile (üç) yüksek orman mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla, davaya konu taşınmazla çevresine uygulanıp, hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazın niteliği belirlenmeli, bu belgelerle kadastro paftası, pafta düzenlenmemişse davaya konu taşınmazın 23.6.2005 gün ve 9070 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Böhhbüy (Büyük Ölçekli Haritalar ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği) hükümlerine göre koordinatlı olarak düzenlenecek haritası hem 1/5000 ve hem de 1/25000 ölçeklerinde eşitlenerek birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazın konumunun belirlenmesi, topografik ve memleket haritalarından yararlanılarak taşınmazın gerçek eğim durumunu gösterir rapor alınması, eğimi %12'den fazla olan, maki cinsi ağaççıklarla kaplı, orman ve toprak muhafaza karakteri taşıyan, çevresinde bulunan aynı karakterdeki devlet ormanının devamı niteliğindeki yerlerin, 6831 Sayılı Kanunun 1. maddesinin 2 nci fıkrasının (j) bendi gereğince orman sayılan yerlerden olması nedeniyle, 5.7.2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Orman Kadastro Yönetmeliğinin 26 ( a) ve ( j) ve 23/P maddesine göre de %12 den fazla eğimli maki ve fundalık yerlerin toprak muhafaza karakteri taşıyacağı ve bu tür yerler orman rejimine girdiğinden herhangi bir sebeple orman kadastro sınırlarının dışında bırakılmış olmalarının bu yerlerin orman olma niteliğini ortadan kaldırmayacağı ve 4999 Sayılı Yasayla değişik 6831 Sayılı Kanunun 7/1 maddesi gereğince herhangi bir sebeple sınırlama dışında kalmış orman olmaları sebebiyle her zaman orman sınırı içine alınabileceklerinin gözönünde bulundurulması,
Bu şekilde yapılacak araştırma inceleme sonucu taşınmazın orman sayılan yerlerden olmadığı saptanırsa, tescil krokisi uygulanarak kapsamının 3402 Sayılı Kanunun 20/B-C ve 32. maddeleri gereğince belirlenmesi, tescil krokisi kapsamı dışında kalan yerler bakımından öncesinin ne olduğu, imar-ihya yapılmışsa hangi tarihte başlanılıp bitirildiği, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başlayıp nasıl sürdürüldüğü ve ekonomik amacına uygun olup olmadığının, maddi olaylara dayalı ve ayrıntılı olarak, taşınmaz başında dinlenecek yerel bilirkişilerle taraf tanıklarından sorulması gereğine değinilmiştir.
Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra, davanın kabulüne ve çekişmeli taşınmazın orman niteliğiyle Hazine adına tesciline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Bozma kararına uyulduktan sonra yapılan keşif sonunda uzman bilirkişi tarafından incelenen 1944 tarihli hava fotoğraflarında taşınmazın tamamının orman bitki örtüsüyle kaplı olduğu açıklanmış ise de, rapora ekli hava fotoğraflarının incelenmesinde tamamının değil bir kısmının koyu renkli göründüğü anlaşılmaktadır. Davalının tutunduğu tapu kaydının krokisi ve mahkeme kararının da 1997 yılında meydana gelen sel sebebiyle bulunamadığı anlaşılmaktadır.
Uzman bilirkişilerin incelediği ve yöreye ait en eski tarihli harita olarak bildirdiği memleket haritası 1960 tarihli olup, incelenen hava fotoğraflarıyla arada 16 yıl bulunmakta, 1960 tarihli haritanın 1944 tarihli hava fotoğraflarına göre hazırlanıp hazırlanmadığı, arada daha eski tarihli bir memleket haritasının olup olmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.
O halde; mahkemece 1960 tarihli memleket haritasının 1944 tarihli hava fotoğraflarına göre hazırlanıp hazırlanmadığı ve yöreye ait en eski tarihli harita olup olmadığı araştırılmalı, daha eski tarihli bir memleket haritası varsa getirtilmeli, önceki keşiflerde görev almamış bir harita mühendisi ve üç yüksek orman mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla, davaya konu taşınmazla çevresine uygulanıp, hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazın niteliği belirlenmeli, bu belgelerle kadastro paftası, hem 1/5000 ve hem de 1/25000 ölçeklerinde eşitlenerek birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazın konumu belirlenmeli, topografik ve memleket haritalarından yararlanılarak taşınmazın gerçek eğim durumunu gösterir rapor alınmalı, eğimi %12'den fazla olan, maki cinsi ağaççıklarla kaplı, orman ve toprak muhafaza karakteri taşıyan, çevresinde bulunan aynı karakterdeki devlet ormanının devamı niteliğindeki bölüm fen bilirkişiye ölçtürülerek ayrılmalı ve 6831 Sayılı Kanunun 1. maddesinin 2. fıkrasının (j) bendi gereğince orman sayılan yerlerden olması nedeniyle, 5.7.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Orman Kadastro Yönetmeliğinin 26 (a) ve (j) ve 23/p maddesine göre de %12'den fazla eğimli maki ve fundalık yerlerin toprak muhafaza karakteri taşıyacağı ve bu tür yerler orman rejimine girdiğinden herhangi bir sebeple orman kadastro sınırlarının dışında bırakılmış olmalarının bu yerlerin orman olma niteliğini ortadan kaldırmayacağı ve 4999 Sayılı Yasayla değişik 6831 Sayılı Kanunun 7/1 maddesi gereğince herhangi bir sebeple sınırlama dışında kalmış orman olmaları sebebiyle bu bölümlerin her zaman orman sınırı içine alınabilecekleri göz önünde bulundurulmalı, bundan sonra elde edilecek delillerin tümü birarada değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalının temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenmesi halinde iadesine, 14.12.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy