(6102 S. K. Geç. m. 9) (6762 S. K. m. 4, 5)
Dava: Taraflar arasındaki davada ... 2. Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ve ... Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Dava, sözleşmeden kaynaklanan cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.
... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla), davanın ticari dava niteliğinde olduğu, HSYK'nın 23.07.2015 tarih 1157 sayılı kararıyla ...'de müstakil asliye ticaret mahkemesinin kurulup 07.09.2015 tarihinde faaliyete geçtiğinden davaya bakma görevinin asliye ticaret mahkemesine ait olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi ise; "...davanın 6102 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce 12.01.2009 tarihinde asliye hukuk mahkemesinde açıldığı, ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişkinin işbölümü ilişkisi olduğu, davalıların işbölümü itirazında bulunmadıklarından davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemesine ait olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Somut olayda, davacı vekili, taraflar arasındaki 26/11/2007 tarihli sözleşme ile plastik kalıp makinesi satın almak üzere 270.000 EURO bedel karşılığında anlaşıldığı ve proforma fatura düzenlendiği ve mutabakat sağlandığı; 22/02/2008 tarihinde ilk akreditifin açıldığı, ancak 30/03/2008 olan yükleme tarihinin 06/06/2008 tarihine kadar uzatılmasına rağmen, dava konusu makinanın yüklemesinin gerçekleşmediği; bunun üzerine yükleme tarihi 31/07/2008 olarak belirlenen yeni ve 2. bir akreditif açıldığı ve bu akreditife yükleme tarihini her geçen gün için mal bedelinin %0,5 oranında gecikme cezası uygulanacağının kararlaştırıldığı; ancak 31/07/2008 tarihinde de yükleme işleminin gerçekleşmediği ve makinanın teslim edilmediği; davalı tarafın söz konusu işlemi yapacağını ve anlaşmaya konu makinanın teslimatını sağlayacağını belirtmesi üzerine 21/08/2011 tarihinde yükleme yapılmak üzere 3. bir akreditif açıldığı ancak davalının anlaşmaya konu malı bu tarihte de teslim edememesi üzerine davacının söz konusu anlaşmadan vazgeçmek suretiyle bu kez kendi imkanları doğrultusunda doğrudan yurt dışındaki satıcı firma ile temasa geçtiği ve yine kendi imkanları ile makineyi ancak 27/11/2008 günü Türkiye'ye getirerek teslim alabildiği ve bu makinanın 98 gün gecikme ile ancak geldiği; söz konusu akreditif şartnamesinde belirtilen cezai şart gereğince davalı aleyhine her günlük gecikme karşılığı 1.350 EURO olmak üzere toplam 132.300 EURO gecikme cezası uygulanması gerektiği ileri sürülerek söz konusu cezai şart gereğince 132.300 EURO'nun dava tarihindeki karşılığı 291.099,69 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı Kanunun 5. maddesinde "...Aksine hüküm olmadıkça, dava olunan şeyin değerine göre asliye hukuk veya sulh hukuk mahkemesi ticari davalara dahi bakmakla vazifelidir.
Şu kadar ki; bir yerde ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalarla hususi hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere ticaret mahkemesinde bakılır.
İkinci fıkrada yazılı hallerde, münhasıran iki tarafın arzularına tabi olmayan işler hariç olmak üzere, bir davanın ticari veya hukuki mahiyeti itibariyle mahkemenin iş sahasına girip girmediği yalnız iptidai itiraz şeklinde taraflarca dermeyan olunabilir. İtiraz varit görüldüğü takdirde dosya ilgili mahkemeye gönderilir; bu mahkeme davaya bakmaya mecburdur; ancak, davanın mahiyetine göre tatbiki gerekli usul ve kanun hükümlerini tatbik eder. Ticari bir davanın hukuk mahkemesi, ticari olmayan bir davanın ticaret mahkemesi tarafından görülmesi hükmün bozulması için yalnız başına kafi bir sebep teşkil etmez.
Vazifesizlik sebebiyle dava dilekçesinin reddi halinde yapılacak muamelelere ve bunların tabi oldukları müddetlere dair usul hükümleri, iş sahasına ait iptidai itirazın kabulü halinde de tatbik olunur." hükmüne yer verilmiştir.
Dava tarihi itibariyle yürürlükteki 6762 sayılı TTK uyarınca ayrı ticaret mahkemesi bulunan yerlerdeki ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki (görev değil) işbölümüne ilişkindir. Dava tarihinde ...'de ayrı ticaret mahkemesi bulunmayıp, HSYK'nın 23.07.2015 tarih 1157 sayılı kararıyla ...'de müstakil asliye ticaret mahkemesi kurulup 07.09.2015 tarihinde faaliyete geçmiştir. Dava tarihinde müstakil asliye ticaret mahkemesi bulunmadığından iş bölümü itirazından sözedilemez.
Ancak 6102 sayılı TTK'nın geçici 9. maddesinde "Bu Kanunun göreve ilişkin hükümleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalarda uygulanmaz. Bu davalar, açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümlerine tabidir." hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda davanın açıldığı 12.01.2009 tarihinde asliye hukuk ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev değil, işbölümü ilişkisi olduğu, davalılar tarafından süresinde işbölümü itirazında bulunulmadığı ve iş bölümüne yönelik itirazda bulunulmadan verilen görevsizlik kararının bu nedenle bağlayıcı olmadığı anlaşılmakla, davanın, ilk açıldığı ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.
Sonuç: Yukarıda belirtilen nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 03.04.2017 gününde oy birliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy