(4721 S. K. m. 713) (5403 S. K. m. 3) (3402 S. K. m. 14)
Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği ... beldesi, İvceler mevkiinde bulunan yaklaşık 9136,77 m² yüzölçümlü zeytinlik vasıflı taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, 1982 yılında zeytin diktiği ve imar ihya ettiğinden, kazandırıcı zamanaşımı zilyedliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının yararına oluştuğunu iddia ederek, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmüne göre adına tescilini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulü ile 26.06.2012 hâkim havale tarihli fen ve ziraat bilirkişilerin raporu ve eki krokide (A)=6713,39 m² yüzölçümlü olarak gösterilen taşınmazın, tarla niteliğiyle davacı adına tapu siciline tesciline karar verilmiş, hüküm davalılar Hazine ve Orman Yönetimi vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 2015/5567 E.- 2015/9223 K. sayılı kararında özetle;" yörede yapılan kadastro çalışmalarında tescil harici bırakılan taşınmazın tescili talep edildiğinden ve taşınmazların ... Beldesinde bulunması, ... Beldesinin 6360 sayılı Kanun uyarınca tüzel kişiliği kaldırılarak İznik Belediyesine bağlı tek mahalle olduğundan davalılar Hazine ve Orman Yönetimi yanında husumetin İznik Belediye Başkanlığına da yöneltilmesi suretiyle taraf teşkilinin sağlanması, daha sonra taşınmazın bulunduğu yerde nazım ve uygulama imar planlarının yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise kesinleşme tarihinin belirlenmesi, 1975 yılında yapılan genel arazi kadastro çalışmasında neden kadastro harici bırakıldığı tespit edilmeli, 3573 sayılı Kanun uyarınca dağıtıma tabi tutulan alana ilişkin olarak harita ve belgeler ile en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ve dava tarihinden 15 - 20 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bulunduğu yerlerden istenerek, bu belgeler ziraat fakültelerinin toprak bölümünden mezun olan bir ziraat mühendisi, bir Harita-Kadastro (jeodezi ve fotogrametri) mühendisi ile üç orman yüksek mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle, dava konusu taşınmaz ile çevresine uygulanıp bu belgelerde dava konusu yer belirlendikten sonra, hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip, taşınmazın niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü, imar ve ihya ile zilyetliğin hangi tarihte başlayıp tamamlandığı belirlenmeli, bu belgeler ile kadastro paftası, pafta düzenlenmemişse dava konusu taşınmazın 23/6/2005 tarihli ve 2005/9070 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY) hükümlerine göre koordinatlı olarak düzenlenecek haritası hem 1/5000 ve hem de 1/25000 ölçeklerinde eşitlenerek 3573 sayılı Kanun kapsamında dağıtıma tabi tutulan alanlara ilişkin harita ve kadastro paftası ile düzenlenen harita, komşu ve yakın komşu taşınmazları da içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazın konumunu, hava fotoğrafları ile orijinal renkli memleket haritaları üzerinde gösterir biçimde bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve bilimsel verileri içerir, topografik ve memleket haritalarından yararlanılarak taşınmazın gerçek eğim durumunu gösterir rapor alınmalıdır. Çekişmeli taşınmazın, orman sayılmayan ve 3573 sayılı Kanun uyarınca dağıtıma tâbi tutulan yerlerden olduğu belirlendiği takdirde, kim veya kimlere tahsis edildiği, gerekli imar ve ihya işlemleri yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise tapu işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı ilgili yerlerden araştırılmalı, şayet 3573 sayılı Kanun uyarınca dağıtıma tâbi tutulan yerlerden olmadığı belirlenir ise, üzerindeki zeytin ağaçlarının dikme olup olmadığı, deliceden aşılı iseler kök ve aşı yaşları, dağılımları, sayısı ile dava konusu taşınmazın sulu ya da kuru tarım arazisi olup olmadığının 5403 sayılı Kanunun 3/j maddesi ile Taşınmaz Malların Sınırlandırma Tespit ve Kontrol İşleri Hakkındaki Yönetmeliğin 10. maddesi nazara alınarak ziraat mühendisinden alınacak rapor ile belirlenmeli, taşınmazın öncesinin ne olduğu, imar ve ihya yapılmışsa hangi tarihte başlayıp tamamlandığı, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başlayıp nasıl sürdürüldüğü ve ekonomik amacına uygun olup olmadığı, maddi olaylara dayalı ve ayrıntılı olarak, taşınmaz başında dinlenecek yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarından sorulmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu yukarıda belirtilen ve gerçeğin kendisi olan belgelere dayalı olarak düzenlenecek bilirkişi kurulu raporuyla denetlenmeli, taşınmazın eski ve yeni niteliği konusunda jeoloji mühendisinden de ayrıntılı rapor alınmalı, keşif sırasında taşınmazı çeşitli yönlerinden hali hazır durumunu gösterir renkli fotoğrafları çektirilip onaylanarak ve taşınmaz fotoğraf üzerinde gösterilerek dava dosyası içine konulmalı, davanın açıldığı tarihten önce ya da sonra Hazine yetkilileri tarafından hazırlanan idari tahkikat ve haksız işgal (ecrimisil) tutanakları varsa bu tutanaklar da yerine uygulanıp tutanaklarda ismi yazılı kişiler tanık sıfatıyla dinlenilmeli, 3402 sayılı Kanunun 14/1. maddesinde yazılı 40 ve 100 dönüm kısıtlama araştırmasının aynı maddenin, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen ikinci fıkrası hükümleri nazara alınarak yapılması gerektiği düşünülerek, davacı yönünden aynı çalışma alanı içerisinde belgesizden zilyetliğe dayalı olarak tesbit ve tescil edilen taşınmaz olup olmadığı, varsa cinsi, parsel numaraları ve miktarı, tapu müdürlükleri ve ilgili kadastro müdürlüklerinden ve yine, aynı kişiler tarafından açılan tescil davası olup olmadığı hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüklerinden ayrı ayrı sorularak gerektiğinde tesbit tutanak örnekleri ve tapu kayıtları ya da tescil dava dosyaları getirtilip incelenmeli, bundan sonra toplanan delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilerek bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozma kararı sonrasında yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, Bursa ili, İznik ilçesi, ... mahallesi sınırları içerisinde bulunan, teknik bilirkişilerin 28.12.2015 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, (B), (C) ve (D) harfleri ile gösterilen taşınmazlar yönünden açtığı davanın reddine, davalılar kendilerini birer vekil ile temsil ettirdiklerinden A.A.Ü.T. uyarınca 1.800,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ..., Orman Yönetimi ve dahili davalı ...'na verilmesine karar verilmiş, hüküm davalılar Orman Yönetimi ve Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tescili istemine ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihinden önce 1992 yılında yapılıp 22.02.1994 ilâ 22.08.1994 tarihleri arasında ilân edilerek kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Genel arazi kadastrosu işlemi 1973 yılında yapılmış ve sonuçları 31.01.1975 – 03.03.1975 tarihleri arasında ilân edilmiş ve kesinleşmiştir. Kesinleşme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında 20 yıllık süre geçmiştir.
İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından orman kadastrosu, eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli taşınmazın fen bilirkişisi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 6.713,39 m2 lik bölümünün orman sayılmayan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve adına tescil kararı verilen davacı yararına 3402 sayılı Kanunun 14. maddesinde yazılı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu belirlenerek, yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13/j maddesi gereğince Hazineden ve 7139 sayılı Kanunun 33. maddesi uyarınca Orman Yönetiminden harç alınmasına yer olmadığına 21/01/2020 günü oybirliği ile karar verildi. (¤¤)