Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı....tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunu,...mahallesinde bulunan kooperatife ait parseller üzerine davalı kooperatifçe yaptırılan yapıda ferdileşmenin yapılıp üyelerin bağımsız bölümlerinin belli olduğunu, bu kapsamda davacının dükkan niteliğinde 7 adet bağımsız bölümün sahibi olduğunu, ancak arsa paylarının ferdileşmenin yapıldığı tarihteki bağımsız bölümlerin gerçek değerine göre yapılmadığı gibi, davacının da dahil olduğu çarşı grubuna ait ortak alana yeni bina yapıldığını, ayrıca kapalı alan içerisine de iki adet dükkan yapıldığını ileri sürerek ferdileşmenin yapılmış olduğu tarihte düzenlenen fatura, proje ve kooperatif ana sözleşmesine uygun olarak bölgedeki emsal artışından doğan kazanımlarda dikkate alınmak suretiyle ferdileşmenin yapılmış olduğu tarihdeki gerçek değerlere göre davacıya ait 7 adet dükkan üzerindeki bağımsız bölümün arsa paylarının yeniden düzenlenmesine, çarşı grubuna ait ortak alana yapılan yapı ile B blokun kapalı içerisindeki ortak alana yapılan iki adet dükkanın davalı kooperatif adına kayıtlı olan tapu kayıtlarının ve 6122 m² miktarındaki 851 adadaki 1 sayılı parselin kooperatif adına kayıtlı olan tapu kaydının iptali ile ......ortakları adına tescili bu anlamda kooperatifteki hissesi oranında davacının kooperatifteki payına düşen kısmın kendi adına tapu da tesciline, bunun mümkün olmaması durumunda ise bedelinden davacıya payına düşen tutarın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen......2010/1098 Esas sayılı dosyasın da ise; davacının kooperatiften dükkan satın almak suretiyle üye olduğunu, inşaatın 1994 yılında tamamlanıp fiili taksim yapıldığını, imar planında yapılan değişiklikler nedeniyle tapuların 2009 yılına kadar verilmediğini, 2009 yılında ise davacının da dahil olduğu ..... ortaklarına tapuların arsa payı ve emsal artış anlamıyla büyük hak kayıplarıyla dağıtıldığını, bunun ise eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, imar artışı ve ilave dükkan yapmak suretiyle haksız menfaat temin edildiğini, imar planı değişikliği nedeniyle oluşan parsel üzerine kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile inşaat yapılmaya başlandığını, .....ortaklarının mülkiyetine çıkartılan 6122 m² arsanın bedelinin davacı ve ....arafından ödenmiş olduğunu, neticede davacının ve diğer ortakların bağımsız bölümlerinin değerlerinin düştüğünü, imar uygulamasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek belirtilen 6122 m² miktarlı arsadan davacıya isabet eden hissenin kooperatifin diğer boş arsasından davacıya iadesi ile ayrıca bu nedenle davacının dükkanınıda meydana gelen değer kaybının şimdilik 5.000 TL'lik
kısmının davalıdan tahsiline, arsanın aynı olarak iadesi mümkün olmazsa bedelinden hissesi oranında şimdilik 10.000 TL'nin tahsiline, yine ortak alana yapılan dükkanlardan da davacının payına düşecek oranda tapu kaydının iptali ile tescili bu da olmazsa hissesine isabet edecek kısmın bedelinin tahsili ve yine B blokun kapalı alanı içindeki ortak yere yapılan iki adet dükkanın tapusunun da davacının hissesi oranında iptali ile davacı adına tescili olmazsa bedelinin tahsili ve de ferdileşmenin yapılmış olduğu gerçek değere göre davacının bağımsız bölümünün arsa payının yeniden düzenlenmesi talep edilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalarda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleştirilen 2010/385 Esas sayılı dosyasında ferdileşme tarihinde düzenlenen faturalardaki değerlere göre bağımsız bölüme ait arsa payının yeniden düzenlenmesine bağımsız bölümün bulunduğu blokun kapalı alanındaki ortak yere yapılan iki adet dükkan ile bağımsız bölümün bahçesi olan ortak alana yapılan blokun kaline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 05/02/2016 gün ve 2014/714 E. - 2016/138 K. sayılı ilamı ile “iş bu birleştirilen davaların mahkemenin görevsizliği nedeniyle HMK'nın 115. maddesi uyarınca usulden redlerine, asıl dava ile .....Mahkemesinin 2010/1098 Esas sayılı dosyası ile görülen davalarda talep edilen arsa paylarının düzeltilmesine ilişkin kısım yönünden de yukarıda belirtilen gerekçe ile mahkemenin görevsiz olduğundan bu kısma yönelik davalar yönünden de mahkemenin görevsiz olması nedeniyle bu davalarında HMK'nın 115. maddesi uyarınca usulden redlerine,'' şeklinde karar verilmiş olup kararın temyiz edilmesi neticesinde Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 05/12/2017 gün ve 2017/905 E. - 10114 K. sayılı kararı ile “Dava konusu taşınmazlarda kat irtifakı ve kat mülkiyeti kurulduğu açık olup söz konusu taşınmazların birden fazla parsel üzerinde kurulu olduğu ve kooperatif yönetimi tarafından hazırlanan teknik heyet raporu faturalarda yer alan değerlere dönüştürülmesi talebinden ibaret olup bu durumda olayda 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu hükümleri uygulanması gerektiği hususu kuşkusuz olup ancak dava konusu taşınmazların birden çok parseli ilgilendirdiği toplu yapı yönetimine geçilip geçilmediğinin dosya kapsamından anlaşılamadığı görülmekle öncelikle bu hususun araştırılıp Kat Mülkiyeti Kanununun 66. maddesi gözönünde bulundurularak, toplu yapı yönetimine geçilmiş ise asliye hukuk mahkemesinin görevli olacağı aksi halde ise şimdi olduğu gibi sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gözönünde bulundurularak buna göre görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, bu husus açıklığa kavuşturulmadan görevsizlik kararı verilip dosyanın sulh hukuk mahkemesine gönderilmiş olması doğru görülmediğinden” bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde ..... Tapu Müdürlüğünün yazı cevabı ve Yargıtay bozma kararı dikkate alınarak mahkememizin asıl ve birleştirilen dava dosyaları bakımından davalara bakma yetki ve görevi asliye hukuk mahkemesine ait olduğundan, mahkemenin görevsizliği nedeniyle asıl ve birleştirilen davaların HMK'nın 115. maddesi uyarınca usulden redlerine, karar kesinleştiğinde HMK'nın 20. maddesinde öngörülen 2 hafta içerisinde belirtilen davaların taraflarının müracaat etmesi durumunda mahkemenin asıl ve birleştirilen dava dosyalarının görevli ve yetkili olan ....... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiş,Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 17/06/2019 tarih, 2019/2283 -2019/4065 E.-K. sayılı ilamıyla "Dosya içindeki bilgi ve belgelerle, tapu kaydı ve yönetim planının incelenmesinden; davaya konu sitenin birden fazla parsel üzerinde kurulu olduğu ve Kat Mülkiyeti Kanununda değişiklik yapılmasına ilişkin 5711 sayılı Kanunun 22. maddesi ile Kat Mülkiyeti Kanununun 66. ve devamı maddelerinde düzenlenen Toplu Yapılara İlişkin Özel Hükümler uyarınca sitede henüz toplu yapı yönetimine geçilmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, uyuşmazlıkta Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerinin değil, genel hükümlerin uygulanması gerekmektedir. Buna göre görev hususu da genel hükümler uyarınca belirlenmelidir. Dairemizin 2017/905 E. - 2017/10114 K. sayılı kararında her ne kadar sehven toplu yapıya geçilmesi durumunda asliye hukukun görevli olacağı yazılmış ise de mahkemece bozmadan sonra dosyaya celbedilen yönetim planı ve tapu bilgisinden Kat Mülkiyeti Kanununda aranılan toplu yapı şartlarının gerçekleşmediği böylelikle neticesi itibari ile doğru olan görevsizlik kararının dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usule ve kanuna uygun olan hükmün onanması" gereğine değinilmiştir.
Görevli mahkemece yapılan yargılama neticesinde; dava konusu olan taşınmaz ....., 1 parsel sayılı yerdir.
6100 HMK'nın 12/1. maddesinde "Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir" hükmünün getirildiği ;
6100 sayılı HMK'nın 114/1 maddesi (ç) bendinde "Yetkinin kesin olduğu hallerde mahkemenin yetkili bulunmasının dava şartı olduğu"
6100 HMK'nın 115. maddesi 1/2 fıkrasında "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Dava şartı eksikliği mevcutsa davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilir" hükmü dikkate alındığında taşınmazın bulunduğu yer itibariyle davaya bakmaya ..... Asliye Hukuk Mahkemeleri yetkilidir. Kamu düzenine ilişkin kesin yetki niteliğini taşıması ve dava şartı olması nedeni ile davanın her aşamasında resen nazara alınabileceği gözetilerek; HMK.12/1 maddesi gereğince mahkememizin yetkisizliğine, HMK.115/2 maddesi uyarınca dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine, yetkisizlik kararı taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurularak dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde HMK.20/1 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına, kararın kesinleşmesi ve süresinde talep halinde dosyanın yetkili ...... .Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davalı .....vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlar ile yasal gerektirici nedenlere göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usule ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 02/03/2020 günü oy birliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy