(634 S. K. m. 3) (6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ...... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Dava dilekçesinde, tarafların kat maliki olduğu anataşınmazdaki bağımsız bölümlerin arsa paylarının iptali ile yeniden düzenlenerek bunların tapuya tesciline karar verilmesi istenilmiştir.
......Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün bir kısım davalılarca istinaf edilmesi üzerine....... Karar sayılı ilamı ile bir kısım davalıların istinaf başvurusunun kabulü......Mahkemesi 26/01/2017 tarihli kararının kaldırılmasına, davacının davasının reddine karar vermiş, hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 2018/2655 E.- 2018/6939 K. ile “Somut olayda dava konusu taşınmazda kat irtifakının kurulduğu 1990 yılında; bağımsız bölümlerin değerinde ve dolayısıyla arsa paylarının tespitinde dikkate alınmayan bu nedenle arsa payları arasında orantısızlığa yol açan somut ve haklı nedenler ortaya konulmadığı gibi dava konusu taşınmazda 05/10/1990 tarihinde kat irtifakının kurulduğu dikkate alındığında, aradan geçen süre zarfında taşınmazda arsa paylarına herhangi bir itiraz olmadığı, bağımsız bölümlerin kat mülkiyetinin kurulduğu tarihteki değerlerinin yukarıda açıklanan unsurları ve bu belirlemeye göre tapu sicilinde kayıtlı arsa paylarında düzeltilmesi gereken bir yanlışlık olduğu bilirkişi kurulunca açıkca saptanmamış, ayrıca bağımsız bölümlerin binada bulundukları yerleri ve yüzölçümleri açıkça belirtilmesine karşın her bir bağımsız bölümün kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulduğu tarihteki değerlerine etkili olabilecek diğer unsurlar tek tek yazılıp açıklanmamış ve bu bağımsız bölümlerin değerleri ayrı ayrı hesaplanmamış, soyut bir biçimde değerlendirme yapılarak arsa payları yeniden belirlenmiştir.
Mahkemece yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda arsa paylarının belirlenmesinde esas alınacak olan bağımsız bölümlerin değerlerini olumlu veya olumsuz etkileyen tüm unsurların incelenip irdelenmesi için bilirkişi kurulundan yeniden ek rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden ” kararın bozulmasına karar vermiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesince bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı...... tarafından temyiz edilmiştir.
Dava arsa paylarının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 3. maddesinde; kat mülkiyetinin, bu mülkiyete konu olan anayapının bağımsız bölümlerinden her birine kat irtifakının kurulduğu tarihteki doğrudan doğruya kat mülkiyetine geçilme halinde ise bu tarihteki değeri ile oranlı olarak tahsis edilen arsa payının ortak mülkiyet esaslarına göre açıkça gösterilmesi suretiyle kurulacağı, arsa paylarının bağımsız bölümlerin değeri ile oranlı olarak tahsis edilmediği hallerde, her kat malikinin veya kat irtifakı sahibinin, arsa payının düzenlenmesi için mahkemeye başvurabileceği hükme bağlandığından; arsa payı düzenlemesinin yeniden yapılabilmesinin ilk şartı, arsa paylarının bağımsız bölümlerin değerleriyle oransız olarak belirlenmiş olmasıdır, bu hususa dayalı istemlerde mahkeme tüm kanıtları değerlendirerek bağımsız bölümün değeri ile o bölüme özgülenen arsa payını karşılaştırıp denklik sağlanmaya çalışmalı bu işlem yapılırken de bağımsız bölümlerin cinsi, bulunduğu kat, alanı, ısınma sistemi, aydınlanması, mimari kullanımı ve konumu, cephesi ve manzarası gibi hususlar değerlendirme için esas alınmalı, değerlendirmeye esas olan kat mülkiyetinin (kat irtifakının) kurulduğu tarihten sonraki imar durumu ile cins ve manzara değişiklikleri, bakım ve onarım çalışmaları nedenleriyle meydana gelen değer artış ve eksilmelerinin dikkate alınmaması gerekir.
Somut olayda, dava konusu anataşınmazda 1990 yılında kat irtifakı kurulduğu anlaşılmakla, her ne kadar davacı 2002 tarihinde bağımsız bölümleri edindiği tespit edilse dahi kat irtifakı bağımsız bölüm listesinin eşi tarafından hazırlandığı iddiası karşısında davalının davayı açmaktaki iyiniyeti ve hukuki yararı bulunup bulunmadığı değerlendirmeye muhtaçtır. Kaldı ki mahkemece arsa paylarının yeniden düzenlenmesi kararına esas olan bilirkişi raporunda, bağımsız bölümlerin kat irtifakı/kat mülkiyeti kurulduğu tarihteki, cinsi, bulunduğu kat, alanı, ısıtma ve aydınlatma süreleri, mimari kullanımı ve konumu, cephesi, manzarası gibi hususların yeniden değerlendirildiği belirtilerek arsa payları tesbit edilmiş ise de, somut olarak kat irtiafkı kurulduğu tarihteki arsa paylarının düzenlenmesinde yanlışlık yapıldığının açıkça ortaya konulmadan ayrıca yapılan tespitlerde o dönemki rayiç bedel, manzara yol durumu esas alınmadan soyut verilere dayalı arsa paylarının belirlenmesi ve buna göre davanın kabul edilmesi doğru görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının HMK'nın 371. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, dosyanın bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde iadesine 29/06/2020 günü oybirliği ile karar verildi. (¤¤)