MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 06/11/2019 gün ve 2017/470 E. - 2019/6349 K. sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiş, süresi içinde davacı Hazine vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içindeki tüm belgeler incelenip, gereği düşünüldü:
K A R A R
Çekişmeli ... köyü 2426 parsel sayılı 80700 m² yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliğiyle davalılar adına tapuda kayıtlıdır. Kaydın beyanlar hanesinde 6831 sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılan sahada kaldığı yolunda şerh bulunmaktadır. Hazine taşınmazın tamamının öncesinin orman olduğunu, yörede 09/09/1991 tarihinde ilân edilen ve kesinleşen 2/B uygulaması sınırları içinde kaldığını ileri sürerek, davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tescilini istemiştir.
Mahkemece, davalı Mücevher Hatipoğlu aleyhinde açılan davanın bu kişinin dava tarihinden önce ölmüş olması nedeniyle reddine, diğer davalılara karşı açılan davanın kısmen kabulüne, davalılar.... ve ... adına tapuya kayıtlı olan parselin bilirkişi krokisinde (A) harfi ile işaretli 146.96 m2, (B3) ile işaretli 9432.11 m2 ve (B4) ile işaretli 4167.18 m2'sinin tapu kaydının iptaliyle Hazine adına tesciline; (C) harfli 459.23 m2'lik kısmının yine bu kişiler adına olan tapu kaydının iptali ile geniş orman parselleri ile birlikte orman niteliği ile Hazine adına tesciline, parselin kalan bölümlerine yönelik davanın reddine karar verilmiş, davacı Hazine tarafından temyizi üzerine, hüküm Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 21/11/2007 gün ve 2007/7102 E. - 14865 K. sayılı kararıyla bozulmuştur.
Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; “Mahkeme kararının bu hali ile infaza elverişli olmadığı, orman sayılan yerlerden olduğu saptanan ya da 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkartılan taşınmaz bölümünün paylı olarak Hazine ve gerçek kişiler adına tescil edilemeyeceği “açıklandıktan sonra" belirlenecek olan mirasçılara karşı ayrı bir dava açmak üzere davacı Hazine’ye süre verilmesi, daha sonra da açılan davalar birleştirildikten sonra işin esası hakkında bir hüküm kurulması" gereğine değinilmiştir.
Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli parselin bilirkişi krokisinde (A) harfi ile işaretli 146.96 m2'lik bölümünün tapu kaydının iptaliyle Hazine adına tesciline; kaydın beyanlar hanesinde 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi gereğince orman dışına çıkartılan saha olduğunun belirtilmesine; eski tarihli memleket haritasında orman olarak görünen (B3) ile işaretli 9432.11 m2 ve (B4) ile işaretli 4167.18 m2 ve (C) harfli 459.23 m2'lik bölümlerinin yine bu kişiler adına olan tapu kaydının iptali ile geniş orman parselleri ile birlikte orman niteliğinde Hazine adına tesciline, parselin kalan bölümlerine yönelik davanın reddine karar verilmiştir. Karar Hazine tarafından temyiz edilmekle Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 16.10.2014 gün ve 2014/6597 E. - 8480 K. sayılı kararıyla bozulmuştur. Hükmüne uyulan bozma kararında özetle: "Somut uyuşmazlıkta, davaya etkisi ve uyuşmazlığı sona erdirecek nihaî karar şeklinin belirlenmesi bakımından, karar
tarihinden sonra yürürlüğe giren 26/04/2012 tarihli ve 28275 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak, aynı tarihte yürürlüğe giren 19/04/2012 tarihli ve 6292 sayılı “Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun” hükümlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.
19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı Kanunun 2/1-b maddesi uyarınca, bu Kanun uygulamasında “2/B alanları”; 6831 sayılı Kanunun 20/6/1973 tarihli ve 1744 sayılı Kanunla değişik 2. maddesi ile 23/09/1983 tarihli ve 2896 sayılı, 05/06/1986 tarihli ve 3302 sayılı kanunlarla değişik 2. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine veya kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan ve çıkarılacak yerleri, ifade etmektedir.
6292 sayılı Kanunun 7. maddesinde, hukuk devletinin bir gereği olarak, tapu sicilinin tutulmasından Devletin sorumlu olduğu da dikkate alınarak ve ayrıca, vatandaşların Devlete olan güveninin devamının sağlanması amacıyla, tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtlarının geçerliliği, belirtmelerin terkini ve iade edilecek taşınmazlarla ilgili düzenlemeler yapılmıştır. Buna göre Kanunun 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır…”; birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca “Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak, daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir,…”; birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca “Bu fıkra (yani 7. maddenin birinci fıkrasının “a” ve “b” bentleri) kapsamında kalan taşınmazların kullanıcılarının kayıt maliklerinden farklı kişiler olmaları ve kayıt maliklerinin bu fıkradan yararlanmak istemeleri hâlinde, kullanıcılar bu Kanunda belirtilen şartları taşısalar dahi doğrudan satış hakkından yararlanamazlar.”; ikinci fıkrası uyarınca, “Birinci fıkra kapsamında kalan taşınmazlardan orman sınırı dışına çıkartılacak yerlerde bulunan ve Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulması gereken taşınmazların tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulmaz ve bunlar hakkında dava açılmaz.”
6292 sayılı Kanunun “Davalar” başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında da, “Bu Kanuna göre yapılacak işlemler sonuçlanıncaya kadar 2/B alanları hakkında Hazine tarafından kişiler aleyhine açılması gereken davalar açılmaz, açılmış ve devam eden davalar durdurulur. Durdurulan bu davalara konu taşınmazlar hakkında hak sahipleri veya ilgilileri tarafından bu Kanunda belirtilen süreler içinde gerekli başvuruların yapılmaması veya başvuru yapılmasına rağmen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde mahkemelerce bu davalara devam edilerek genel hükümlere göre karar verilir.” hükmü yer almaktadır.
6292 sayılı Kanunun 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde, tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edileceği ve tapu kütüklerindeki 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescillerinin aynen devam edeceğinin; keza, özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtlarının geçerli kabul edileceğinin; yine, aynı Kanunun “Tasarrufa geçme” başlıklı 3. maddesinin ikinci fıkrasında, 2/B alanlarında bulunan taşınmazların tapu kütüklerinde 6831 sayılı Kanunun 2'nci maddesi ile aynı maddenin birinci fıkrasının (B) bendine göre orman sınırları dışına çıkartıldığı yönünde yer alan belirtmelerin, ilgisine göre Orman Genel Müdürlüğünün veya Maliye Bakanlığının ya da idarenin talebi üzerine tapu idarelerince terkin edileceğinin öngörülmüş bulunmasına göre, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında bulunan ve tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulan taşınmazların kayden maliki olan kişilerin, idareye başvurmalarını gerektiren bir işlem ve süre öngörülmediği gibi bu kişilere idareye başvurmaları yönünde kanunen getirilen bir yükümlülükten söz etmek mümkün değildir. Burada konumuz çerçevesinde ve Kanunun 9. maddesinin ikinci fıkrası bağlamında, ancak, Kanunun 6. maddesi hükümlerine göre 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen veya bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenecek güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulacak tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce veya sonra kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilen ve “hak sahibi” sayılan kişiler açısından öngörülen bazı yükümlülük ve sürelerden (m. 6/1-16); keza, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen ve kesinleşen kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazların iadesi bakımından, ilgililerin 6292 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 26.04.2012 tarihinden itibaren iki yıl içinde idareye başvurmaları gereğinden bahsedilebilir(m. 7/1-a bendi son cümle; b bendi son iki cümle). Buna göre, Kanunun 9. maddesi hükümlerinin, Hazine tarafından, taşınmazın 2/B alanında kaldığı iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil davaları bakımından uygulanması söz konusu değildir. Dolayısıyla bu tür davalarda; yargılama sırasında, Hazine davadan 6292 sayılı Kanun gereğince vazgeçmez veya vazgeçmeyeceğini bildirir ve tapu kütüğündeki 2/B belirtmesi de 6292 sayılı Kanun hükümleri uyarınca terkin edilmemiş olursa, “Hazinenin davadan 6292 sayılı Kanun gereğince vazgeçmiş sayılmasına” karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, 6292 sayılı Kanun hükümleri uyarınca sonuçlandırılan davalarda, taraflarca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılması ve taraflar leh ve aleyhine vekâlet ücreti takdir edilmemesi gerektiği de gözönünde bulundurulmalıdır. Değinilen yönler gözetilmeden kurulan hüküm usûl ve kanuna aykırıdır. ‘’ gereğine değinilmiştir.
Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda Hazinenin 6292 sayılı Kanun gereğince davadan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmiş; Dairemizin 06/11/2019 gün ve 2017/470 E. - 2019/6349 K. sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiştir. Davacı Hazine vekilince kararın düzeltilmesi istenmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava; parselin tamamının öncesinin orman olduğu, kesinleşen 2/B uygulaması sınırları içinde kaldığı iddiası ile açılan tapu kaydının iptal ve tesciline ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 21.05.1948 tarihinde ilân edilerek kesinleşen orman kadastrosu ile daha sonra 3302 sayılı Kanuna göre yapılıp 09.09.1991 tarihinde ilân edilerek kesinleşen aplikasyon ve 2/B uygulaması vardır.
Mahkemece Hazinenin 6292 sayılı Kanun gereğince davadan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş ise de verilen karar usul ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki, yapılan yargılama neticesinde dava konusu taşınmazın bir kısmının 2/B vasfında olduğu bir kısmının tahdit içinde geri kalan kısmının ise tahdit dışında olduğu belirlendiği halde, davanın tamamı hakkında davadan vazgeçilmiş sayılmasına şeklinde hüküm kurulmuş olması doğru olmamıştır.
Mahkemece yapılan keşif alınan bilirkişi raporları ve tutanaklar incelendiğinde, 27.12.2006 tarihli bilirkişi raporu ve eki krokisinde (A) harfi ile gösterilen taşınmazın 6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanunla değişik 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı; (C) harfi ile gösterilen taşınmazın kesinleşmiş orman tahdit sınırları içinde kaldığı, diğer kısımların ise (B1, B2, B3, B4) orman sınırları dışında kaldıkları belirlenmiştir.
6292 sayılı Kanun, 6831 sayılı Kanunun 2. maddesine göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerler ile Hazineye ait tarım arazileri hakkında uygulanacağından Mahkemece, dava konusu taşınmazın 2/B kapsamında kalan (A) harfi ile gösterilen kısmı yönünden 6292 sayılı kanunun uygulanmalı ve bu kısım hakkında davadan vazgeçilmesine karar verilmelidir. Tahdit içinde kalan (C) harfi ile gösterilen kısım yönünden ise Hazinenin davası kabul edilmeli, taşınmazın geri kalan kısımları ise zaten tahdit dışında kaldıklarından bu kısımlar yönünden Hazinenin davasının esastan reddine karar verilmelidir.
Açıklanan hususlar gözetilmeksizin eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup Dairece hükmün onanması yanılgıya dayalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı Hazine vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairenin 06/11/2019 gün ve 2017/470 E. - 2019/6349 K. sayılı onama kararının ortadan KALDIRILMASINA, yerel mahkemenin 19/01/2016 gün ve 2015/266 E. - 2016/21 K. sayılı kararının açıklanan nedenlerle BOZULMASINA 06/07/2020 günü oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy