(506 S. K. m. 79) (1086 S. K. m. 43, 46) (743 S. K. m. 142, 242, 630, 639) (2004 S. K. m. 282)
Dava: Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde 8.1.1993-19.8.1997 tarihleri arasında hizmet akdiyle sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Sultan Karagün tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Uyuşmazlık, davacının davalı işverenlerin M. Holding A.Ş. ve M. Basın Servisleri Ticaret A.Ş.'ye ayrı ayrı işyerlerinde dilekçede tarihlerini bildirdiği ayrı ayrı dönemlerde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine ilişkindir. Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 506 sayıı yasanın 79/8. maddesidir.
Ne var ki birden fazla işveren hakkında aynı dava dilekçesi ile dava açılabilmesi için işverenler arasında zorunlu veya ihtiyari (isteğe bağlı) dava arkadaşlığının bulunması gerekir.
Zorunlu dava arkadaşlığı maddi hukukun (M.K., B.K., T.T.K) bir hakkın birden fazla kişi tarafından dava edilmesini eya birden fazla kişiye karşı dava açılmasını öngördüğü durumdur. Somut olayda maddi yönden zorunlu dava arkadaşlığı (örneğin M.K.'nun md. 630 iştirak halinde mülkiyet, B.K. 520 adi ortaklık) buunmadığı gibi şekli yönden dava arkadaşlığıda (M.K. Md. 242. M.K. Md. 639/3, İ.İ.K. md. 282) söz konusu değildir.
Öte yandan zorunlu dava arkadaşlığı dışında kalan ihtiyari (isteğe bağlı) dava arkadaşlığının mümkün olduğu haller HUMK'nun 43. maddesini de a) Dava konusu hak veya borcun ortak olması (B.K. Md. 142. müteselsil borçluluk) b) Borçluların ortak işlem (örneğin sözleşme) ile birden çok kişi yararına borç yüklenilmiş olması c) Davanın aynı nedenden doğması (örneğin B.K. 50 birden fazla kişinin haksız fiil sorumluluğu) olarak sayılmıştır. Somut olayda davalı işverenler arasında anılan maddede öngörülen nitelikte ihtiyari (isteğe bağlı) dava arkadaşlığı da bulunmamaktadır.
Bu durumda davalı işverenler arasında zorunlu vey ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmadığından HUMK'nun 46. maddesi uyarınca davaların ayrılmasına karar verilmesi gerekirken birlikte görülerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir. Ayrıca davada taraf olmayan 3. bir işveren Yayın Dağıtım A.Ş. hakkında da hüküm kurulmuştur. 506 sayılı yasanın 79/8. maddesine göre işverenin hasım gösterilmeden aleyhine hüküm kurulması mümkün değildir. Bu yönünde gözardı edilmesi bozma nedenidir.
O halda, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
Sonuç: Kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 11.11.1999 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy