(1475 S. K. m. 1) (506 S. K. m. 87)
Dava: Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemişlerdir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davacılar ile davalılardan Soysan Elektrik Ltd. Şti. ve Sebahattin Özsoy vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Zehra Ayan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Dava, iş kazası sonucu ölüm halinde, hak sahiplerinin uğramış olduğu zararın giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davacıların murisinin geçirdiği iş kazası sonucu ölümü sebebiyle kararda yazılı manevi tazminatın davalılardan Soysan Elektrik İnş. İmal. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ile Sebahattin Özsoy'dan müteselsilen tahsiline, sair davalı Özkaya Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın ise reddine karar verilmiş ise de, davalı Özkaya Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkındaki eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulmuştur.
Gerçekten, bir iş kazası sonucu ölüm halinde, hak sahiplerinin tazminat davası, işveren veya kusurlu 3.kişilere yöneltilir. Bundan başka, aracı olarak nitelendirilen kişilerce işe alınan işçilerin uğrayacakları zarardan dolayı asıl işverenin aracı ile birlikte sorumlu olacağı 1475 s. Kanunun 1. maddesi gereğidir.
Dava konusu olayda, çözümlenmesi gerekli sorun davalı Özkaya Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı Soysan Elektrik İnş. İmal. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki hukuki ilişkinin işveren-aracı veya üst-alt işveren şeklinde olup olmadığıdır. 1475 s. İş Yasasının 1/son ve 506 s. SSK. nun 87/2. maddesindeki açıklamalar ışığında aracıdan (taşeron) söz edebilmek için öncelikle üst işveren ve bunun tarafından ortaya konulan bir iş olmalı ve görülmekte olan bu işin bölüm ve eklentilerinden bir iş alt işverene devredilmelidir. Buna karşın, bir işin bütünüyle bir işverene devri durumunda veya anahtar teslimi denilen şekilde işin verilmesi durumunda artık üst-alt işveren ilişkisi söz konusu olamaz.
Somut olayda, davacılar vekili, kazaya konu işin davalı Özkaya Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından dava dışı Körfez Elektrik Dağıtım A.Ş.'den ihale ile alındığını ve bu işte davalı Soysan Elektrik İnş. İmal. Taah. ve Tic. Ltd. Şti'nin alt işveren olarak çalıştığını iddia etmiş; Körfez Elektrik Dağıtım A.Ş.'de mahkemeye verdiği cevabi yazısında, 1998 yılı Temmuz-Ağustos-Eylül tarihlerinde 1998/6-1 Grup Gölcük ve Karamürsel Köyler AG+OG+TRP Elektrik tesis işinin 30.4.1998 günlü sözleşme ile Özkaya Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne verildiğini, tesislerin 31.12.1998 gününde tamamlandığını bildirmiştir. Bu durumda, davalı Soysan Elektrik İnş. İmal. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yaptığı kazaya konu işin, Körfez Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından ihale edilen iş olup olmadığının saptanması, aynı iş ise, bu işin bütünüyle mi, yoksa bölüm ve eklentilerinden bir işin mi davalı Soysan Elektrik İnş. İmal. Taah. ve Tic. Ltd. Şti'ne devredildiği hususlarının araştırılması, özellikle bütün deliller toplandıktan sonra delilleri takdir edip, davalı şirketler arasındaki hukuki ilişkinin, yukarda tanımı yapıldığı biçimde üst-alt işveren şeklinde olup olmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre, sair itirazların incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istem halinde temyiz edenlere iadesine, 24.10.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy