(506 S. K. m. 92, 96, 98)
Davacı, murisi Hayati İncekaş'ın, Türkiye'de ki hizmetleri nedeniyle SSK'dan, İngiltere'de ki hizmetleri nedeniyle de İngiltere'den dul aylığı alması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Hacer Pat tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar
Davacı, murisi eşi Hayati İncekaş'tan bağlanan ölüm aylığının geçerli olduğunun tespiti ile aksine Kurum işleminin iptalini istemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya uygun değildir.
Somut olayda, davacıya, murisi; sigortalı Hayati İncekaş'ın 17.2.1993'de ölümünden sonra murisin Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi hizmetleri esas alınarak 1993 yılında ölüm aylığı 2000 yılında ki talebi üzerine de Türkiye-İngiltere sosyal Güvenlik Sözleşmesine istinaden murisin İngiltere hizmetleri esas alınarak da kısmi sözleşme aylığı bağlanmıştır. Davacıya İngiltere'den sözleşme aylığı bağlandığında davalı Kurum sözleşme hükümlerine göre Türkiye'de bağlanan ölüm aylığını da kısmi sözleşme aylığına çevirmek üzere başlangıçtan itibaren kesmiş ve ödenen aylıkları da bağlanacak sözleşme aylığından mahsup etmek üzere borç kaydı ile hesaba almıştır. Açılan bu davada, mahkemece sözleşme hükümleri gereğince Türkiye'de bağlanan ölüm aylığının da kısmi sözleşme aylığına dönüşeceğini bu nedenle Kurum işleminin yerinde olduğuna karar verilmiş ise de, bu sonuç 506 sayılı Yasanın 92, 96 ve 98. maddelerine açıkça aykırıdır.
Gerçekten, davacı murisinin Sosyal Sigortalar Kurumuna ait hizmetleri göz önüne alınarak davacıya ölüm aylığı bağlanmıştır. Kısaca murisin Türkiye hizmetleri ile bağlanan ölüm aylığının Türkiye'de geçmeyen bir çalışmaya ait hizmet nedeni ile Türkiye aylığının kesilmesi yada olayımızda olduğu gibi kısmi sözleşme aylığına dönüştürülmesi Anayasal Sosyal Güvenlik hakkına ve 506 sayılı Yasanın içeriğine aykırıdır. 506 sayılı Yasanın 92. maddesinde "gelir ve aylıkların birleşmesi" başlığı altında düzenlenen hükümde açıkça 506 sayılı Yasadan kaynaklanan ve Türkiye'de geçen hizmetler nedeni ile aylığın kesilmesi yada değiştirilmesi hükme bağlandığına göre, davacıya bağlanan ölüm aylığının, bu maddeler kapsamında olmayan bir hizmete dayalı aylık ile birleşme halinde uygulanamayacağı açıktır. Bu halde, davacıya bağlanan ölüm aylığının başlangıçtan itibaren geçerli olduğu sabit olmakla, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan bilirkişi görüşü ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 21.10.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy