(506 S. K. m. 79, 130)
Dava: Davacı, uygulanması gereken işçilik oranının %6 olması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi T. Çınkı tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Davacı, kendisine ait iki ayrı işyerinde işin yürütümü için bildirilmesi gereken asgari işçilik oranının % 6 olması gerektiğinin tespitini, aksinin kabulü halinde işçilik oranının istihkak ödemeleri nazara alınarak her bir ödeme miktarı için yapılan işin özelliği de nazara alınarak işçilik oranlarının ayrı ayrı mahkemece belirlenmesini istemiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda 100031123 nolu işyerinde yapılan iş için %6.3, 29325.23 nolu işyeri için %6.2 asgari işçilik oranı tespit edilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı şirketin ihale yoluyla yapımın üstlendiği iki ayrı yerdeki toprak muhafaza ve küçük sulama inşaatı işinde bahse konu işe ait asgari işçilik oranı 16-192 sayılı ek genelge eki listede olmadığı için S.S.K. Genel Müdürlüğünce oluşturulan teknik komisyonca 29.325.23 nolu işyeri için % 16, 1000311.23 nolu işyeri için % 12 olarak belirlenmiş, davacı şirketin itirazı üzerine bu oranlar % 9.40, % 9 olarak değiştirilmiş ve bu oranlara göre prim ve gecikme cezası tahakkuk ettirilerek davacı şirkete bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece oranların tespitinde esas alınan 06.12.2004 tarihli inşaat mühendisi bilirkişi tarafından dosyaya ibraz edilen fatura ve belgelerin incelendiği görülmekle birlikte her bir iş için işçilik oranının tebliğ eki listede benzer iş için mevcut oranları ayrı ayrı belirlenerek sonuçta ortalama yoluyla işçilik oranı tespit edilmiştir. Teknik usullere aykırı bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek içerik ve nitelikte olmadığı ortadadır. Dolayısı ile böyle bir raporla doğru sonuca varılmasının mümkün olmadığı ortadadır.
Yapılacak iş, işverene ait bu işle ilgili defter ve belgeler, sözleşme, iş bitirme belgesi ve tüm işyeri kayıtları getirtildikten sonra inşaat işlerinde ve özellikle asgari işçilik oranını ve miktarını teknik usullerle saptanması konusunda uzman olan kişiler arasından üç kişilik bilirkişi heyeti oluşturarak bu heyete dava konusu tahakkuka ait işin gerçekleştirildiği tarihte geçerli birim fiyat analizlerinden de yararlanmak suretiyle, işin genel niteliği, işte kullanılan teknik yöntemler, işin büyüklüğü, tamamlanma süresi, işyeri koşulları da dikkate alınmak suretiyle asgari işçilik oranını tespit ettirmek ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 15.11.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy