Mahkemesi : Burdur 1.Asliye Hukuk İş Mahkemesi
Tarih : 15.08.2006
No : 396-873
Davacı, 20.05.1997 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı 25.05.1997 tarihinden itibaren 2926.Sayılı Yasaya göre tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan p. e. İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Ş. Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının Ziraat Odasına 02.03.2006 tarihinde kayıt olduğu, Tarım Kredi Kooperatifi ortağı olmadığı, üzerine kayıtlı ziraat arazisinin olmadığı, davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 06.06.1995 tarihinde yapılıp, 1996, 1997, 1999, 2001 yıllarında prim kesintisinin olduğu, davacının sulama kooperatifine belirli dönemlerde süt sattığını belirttiğini fakat bu hususu araştırmaya ilişkin yazılan yazı cevabının beklenmediği görülmektedir.
Mahkemece kesintinin bulunduğu 01.06.1997-31.12.1997, 01.01.1999-31.12.1999, 01.01.2001-31.12.2001 tarihleri arasındaki istem döneminin kabulü yönünde verilen tespit kararı yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığı 1998,2000, 2002, 2003, 2004, 2005 yılları yönünden 2926 Sayılı Yasa’nın 10. Maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanamadığı halde bu yılların soyut tanık beyanı ve zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi yasaya uygun değildir.
Yapılacak iş; 1998,2000, 2002, 2003, 2004, 2005 yıllarına ilişkin dönemde davacıya varsa ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşları açıklattırmak, bu kişi veya kuruluşlardan ürün bedellerinden prim kesintisi yapılıp, yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirmek, muhtarlıktan tarih de belirterek tarımla iştigal edip etmediğini sorarak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonuca ulaşmak gerekir.
Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın mahkeme eksik inceleme ve araştırma sonucu davacının 01.06.1997-27.04.2006 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20.11.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy