Mahkemesi : Çorum İş Mahkemesi
Tarih : 26.05.2006
No : 761-279
Davacı, ilk Bağ-Kur primi kesintisi yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 1994 yılından itibaren 2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının Ziraat Odası kaydının 12.6.1987-31.8.2004 tarihleri arasında olduğu, Tarım Kredi Kooperatifi ortağı olduğu ancak hangi tarihler arasında ortak olduğunun mahkemece araştırılmadığı, üzerine kayıtlı 492 metrekare zirai arazisinin bulunup Ziraat Bankasından kredi almadığı, davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 14.4.1995 tarihinde, yapıldığı, bundan sonraki tarihlerde davacının sattığı ürün bedellerinden kesinti yapılıp yapılmadığının mahkemece araştırılmadığı, 1.12.1998-31.8.2004 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olup bu konuda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı görülmektedir.
Mahkemece tesis edilen sigortalılık başlangıcının 1.5.1995 olarak kabulü ile bu tarihten davacının tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği 1.12.1998 tarihleri arasında davacınının tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin hüküm yerine isede prim kesintisinin bulunmadığı 1.9.2004-11.4.2006 tarihleri arasındaki dönem yönünden 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanamadığı halde bu yılların soyut zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi, davacının 1.12.1998-31.8.2004 tarihleri arasında davalı Kurum tarafından 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak kabul edildiği açıkça belli olduğu halde, taraflar arasında ihtilaflı olmayan bu dönemide kapsar şekilde tesbit kararı verilmiş olması, ayrıca davacının, 1994 yılına ilişkin tesbit talebi kabul edilmediği halde hüküm yerinde 1994 yılına ilişkin talebin reddedildiğinin açıkça yazılıp davalı yararına kısmen ret nedeniyle avukatlık ücretine hükmedilmemiş olması usul yasaya uygun değildir .
Yapılacak iş, davacının kooperatif ortağı olduğu süre tesbit edilerek ayrıca davacıya 1.9.2004 tarihi ile dava tarihi olan 11.4.2006 tarihi arasında ürün satıp satmadığını açıklattırmak, satmış ise ürün satışı yaptığı kişi veya kuruluşlardan ürün bedelinden kesinti yapılıp yapılmadığını sormak ve tüm deliller birarada değerlendirilerek çıkacak sonuca göre hüküm kurmaktır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 4.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi
Full & Egal Universal Law Academy