Mahkemesi : Kütahya İş Mahkemesi
Tarih : 14.6.2006
No : 348-368
Davacı ilk kesintinin yapıldığı tarihten itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı ile dahili davalı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 1.12.1995 tarihinden dava tarihi olan 25.4.2006 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının Ziraat Odası kaydının 6.10.2000 tarihinde, başladığı, Tarım Kredi Kooperatifine ise 9.11.1998 tarihinde ortak olup, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu, Ziraat Bankasından kredi almadığı, davacının sattığı ürün bedelinden prim kesintisinin Temmuz 1995, 20.11.1995 tarihlerinde yapılıp, başkaca kesinti bilgisinin dosyada olmadığı davacının 1.6.2001-31.7.2001 tarihleri arasında SSK'na tabi zorunlu, 1.5.2002-31.9.2003 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olduğu anlaşılmaktadır.
2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık zorunlu sigortalılık olup isteğe bağlı sigortalılıkla zorunlu sigortalılığın çakışması halinde zorunlu sigortalılığa değer vermek gerekir.
Somut olayda davacının 506 sayılı Yasa'ya tabi isteğe bağlı sigortalı olduğu sürenin dışlanması yönünde bir talebi de bulunmamaktadır.
Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.12.1995-31.12.1995 dönemi yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığı tarımsal faaliyetin kanıtlanmadığı 1.1.1996-25.4.2006 tarihleri arasına yönelik istemin kabulüne karar verilmiş olması ayrıca kabul şekli bakımından da davacı 1.6.2001-31.7.2001 tarihleri arasında SSK'na tabi zorunlu, 1.5.2002-31.9.2003 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olduğu halde bu sigortalılık gözetilmeyerek çifte sigortalılığa yol açacak şekilde tesbit kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yapılacak iş; davacıya iftilaf konusu dönemlerde ürün satışı yaptığı kişi, kurum ve kuruluşları açıklattırmak bu kişi, kurum ve kuruluşlardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek, gelen belgeler ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek, davacının tarım Bağ-Kur sigortalılık şartlarını taşıdığı tarihlerde SSK'na tabi 1.6.2001-31.7.2001 tarihleri arasındaki zorunlu sigortalılık süresi dışlanarak tarım Bağ-kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar vermek, ayrıca davacının 1.5.2002-31.9.2003 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun anlaşılması halinde 1.5.2002-31.9.2003 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığını iptal etmektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 27.12.2006 gününde oybirliğiyle kara.r verildi
Full & Egal Universal Law Academy