Mahkemesi : Hatay İş Mahkemesi
Tarih : 18.9.2006
No : 539-413
Davacı 1.1.1995-1.7.2006 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 1.1.1995-1.7.2006 tarihleri arsında tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 01.7.1995-1.7.2006 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının ilk pirim kesintisinin 20.06.1995 te yapıldığı sonraki yıllar için 1996,1997,2006 yıllarında kesintinin bulunmadığı 1998-2005 yılları ve arasında Bağ kur pirim kesinti ve ürün teslimlerinin bulunduğu , ziraat odası, kooperatif kaydı ile tapu kayıtlarının araştırılmadığı, davacının 1.7.2006 tarihinde tescil edilerek devam eden Tarım Bağ Kur Sigortalısı olduğu görülmüştür.
Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.7.1995-31.12.1995 tarihleri ile 1.1.1998-31.12.2005 tarihleri arasındaki dönemler yönünden verilen tespit kararı yerinde ise de kesintinin bulunmadığı 1.1.1996-31.12.1997 tarihleri ile 1.1.2006-31.7.2006 tarihleri arasındaki dönemde 2926 SY nın 10.maddesinde yazılı tarımda kendi adına ve hesabına çalışmanın yasal karinesi olan kayıt ve belgelerin bulunup bulunmadığı tam araştırılmamıştır
Yapılacak iş; davacıya 1.1.1996-31.12.1997 tarihleri ile 1.1.2006-31.7.2006 tarihleri arasındaki dönemde ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşların isimlerini açıklattırmak bu kişi kurum ve kuruluşlardan ürün teslimi ve pirim kesintilerinin yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek ve kesintinin bulunduğu yıllar için tarım Bağ kur sigortalılığın tespitine karar vermek, kesinti bulunmayan yıllar için davacının varsa ürün teslim ettiğine dair belgeler ilgili kurum, kuruluş ve kişilerden getirtilerek, davacının ziraat odası ve kooperatiflerde kaydının bulunması halinde kayıt tarihleri tespit edilerek, adına kayıtlı tapulu zirai arazisinin ilgili merciinden araştırılarak, zirai amaçlı kredi kullanıp kullanmadığı bankadan sorulup gerekirse ihtilaflı dönemde görev yapan muhtar ve azaların tanık olarak dinlenerek tüm deliller birlikte değerlendirilip bir sonuca gitmek gerekir.
3- Kabule göre de; mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde davalı kurum yararına Avukatlık ücretine hükmolunmaması usul ve yasaya uygun değildir
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 26.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.