MAHKEMESİ : Afyonkarahisar İş Mahkemesi
TARİHİ : 19/09/2007
NUMARASI : 2007/160-2007/615
Davacı, SSK.'lı süreler hariç 1.1.1996-22.2.2007 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine.
2- Dava davacının 1.1.1996-22.2.2007 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları dışında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 1.6.1996-23.9.2001 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları dışında tarım Bağ--Kur sigortalısı olduığunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Gerçekten tarım Bağ-Kur sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa'nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Yapılan incelemede davacının teslim ettiği ürün bedelinden Bağ-Kur priminin 1995, 1998, 1999, 2000, 2001 yıllarında tevkifat yoluyla kesildiği, 1996 yılında ekim yaptığı prim kesilmediği, 23.2.2007 tarihinden itibaren Ziraat Odası kaydının, 29.9.1995-12.4.2005 tarihleri arasında Yağlı Tohumlar Kooperatifi kaydının devam ettiği 1.3.1980 tarihinden beri Pancar Ekicileri Kooperatifi ortağı olduğu , 10.6.1997 tarihinde iktisap ettiği 171,06 m² arsası bulunduğu 1996 yılında143 gün, 1997 yılında 121 gün, 1998 yılında 176 gün, 1999 yılında 160 gün, 2000 yılında 120 gün 2001 yılında 140 gün, 2002 yılında 188 gün, 2003 yılında 136 gün, 2004 yılında 133 gün, 2005 yılında 107 gün, 2006 yılında 120 gün kısa süreli 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmalarının olduğu, zabıta araştırmasında 40 yıldır çiftçilik yaptığının beyan edildiği 2005/1.ay ve 2005/3. ay için 506 sayılı Kanunun 85. maddesine göre toplam 60 gün isteğe bağlı sigortalı prim ödemesi bulunduğu görülmektedir.
Mahkemece davacının 1.6.1996-23.9.2001 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı çalışmalarının hariç tutularak tesbite karar verilmesi doğru ise de yukarıda açıklanan ve davacının dava tarihine kadar da tarımla uğraştığı, 506 sayılı Yasa tabi çalışmalarının da kısa süreli olduğu, nazara alınarak 24.9.2001-22.2.2007 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olunan süreler dışında istemin kabulüne karar verilmemesi usule ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının davacıya iadesine, 30.6.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy