Mahkemesi : Tokat İş Mahkemesi
Tarih : 7.11.2006
No : 1166-1175
Davacı 1.5.1995 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 01.05.1995 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.
Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim ,irketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Davacının 1994,1995,1997,2000,2003 yıllarında ürün teslim ettiği, 1994,1997 ve 2000 yılı ürün bedelinden tevkifatların yapıldığı, 1995,2003 yılı ürün bedelinden kesinti yapılmadığı davacının tarımsal faaliyette bulunduğu Sulusaray ilçesinde Ziraat Odası bulunmadığından 2002 yılından itibaren İlçe Tarım Müdürlüğünde kayıtlı olduğu ,adına kayıtlı tarım arazisinin bulunduğu Pancar Ekiciler Kooperatifine ve Tarım Kredi Kooperatifine üye olup olmadığının mahkemece araştırılmadığı 1995,1997,2000,2003 yıllarında teslim edilen ürün bedelinden kesintilerin hangi tarihte yapıldığının sorulup tesbit edilmediği görülmektedir.
Mahkemece sigortalılığın ilk prim kesintisinin yapıldığı 30.4.1995 tarihini takip eden aybaşı olan 1.5.1995 tarihinden başlatılması ve 31.12. 1995 tarihine kadar tesbit kararı verilmesi yerinde ise de 1.1.1996 tarihinden sonraki dönem yönünden gerekli araştırma yapılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.
Yapılacak iş; 1995,1997,2000 ve 2003 yıllarında teslim edilen ürün bedellerinden kesintilerin hangi tarihlerde yapıldığını sorup belirlemek, davacının Tokat Ziraat Odasında kaydının olup olmadığının varsa kayıt tarihini, Tarım Kredi Koopratifi ile Pancar Ekiciler Kooperatifi ortağı olup olmadığını, ortak ise ortaklık tarihini araştırmak ve davacının çiftçi kaydının 2002 yılından beri devam ettiği kesintinin, oda kooperatif çiftçilik kaydı gibi kayıtların başladıkları tarihler gözetilerek çıkacak sonuca göre hüküm kurmaktır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 10.072007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy