Mahkemesi : Kütahya İş Mahkemesi
Tarih : 20.03.2007
No : 1655-175
Davacı, 01.08.1994-01.03.2005 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 01.08.1994-01.03.2005 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece ilamında belirtildiği gibi davanın reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede, davacının 01.03.2005 tarihi itibariyle tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği, ilk tevkifat kesintisinin 12.07.1994 tarihinde yapıldığı, ziraat odası kaydının09.01.1990 kooperatif kaydının 10.02.1997 tarihinden itibaren devam ettiği, 10 dönüm tarlası bulunduğu görülmektedir.
Balıkesir İş Mahkemesinin 2001/1077 Esas, 2005/752 Karar nolu kararının tetkikinden davacının 15.12.2004 tarihli dava dilekçesi ile 1994 yılında sattığı ürün bedelinden ilk kesintinin yapıldığı tarihte tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilmesine, yargılama sırasında 12.10.2005 tarihli oturumda ise 1.8.1994-16.4.2002 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini talep ettiği, mahkemece davacının 1.8.1994-16.4.2002 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin olarak verilen 12.10.2005 tarihli kararın Dairemizin 26.12.2005 tarihli kararı ile onanmak suretiyle kesinleştiği, ancak davacının ziraat odası kaydının 9.1.1990, kooperatif kaydının 10.2.1997 tarihinden beri devam etmesi nedeniyle 16.4.2002 tarihi ile sigortalı olarak kayıt ve tescil edildiği 1.3.2005 tarihi arasında tarım Bağ-Kur sigortalılık şartlarını taşıdığı anlaşılmaktadır.
Kesin hükümden sözedebilmek için eski dava ile yeni davanın müddeabihlerinin, dava sebeplerinin ve taraflarının aynı olması gerekir. Eski dava ile yeni davanın müddeabihlerinin aynı olup olmadığını anlamak için hakimin eski davada verilen kararın hüküm fıkrası ile yeni davanın talep sonucunu karşılaştırması gerekir. İkisi aynı ise, müddeabihlerin aynı olduğunu kabul etmek gerekir.
Somut olayda Balıkesir İş Mahkemesinin kesinleşen kararında davacının 1.8.1994-16.4.2002 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiş, bu davada ise davacının 1.8.1994-1.3.2005 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti talep edilmiştir.
Mahkemece 1.8.1994-16.4.2002 tarihleri arasındaki döneme ilişkin davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi doğru ise de önceki davada talep ve hüküm dışı bulunan 16.4.2002-1.3.2005 tarihleri arasındaki döneme ilişkin dava yönünden kesin hükümden söz edilemeyeceğinden ve davacı bu dönemde tarım Bağ-Kur sigortalılık şartlarını taşıdığından bu döneme ilişkin istemin kabulüne karar verilmesi gerekirken kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 09.07.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy