MAHKEMESİ : Ankara 4. İş Mahkemesi
TARİHİ : 28/11/2007
NUMARASI : 2006/856-2007/903
Davacı, 14.6.1976 tarihinde bir gün çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Davacı, sigorta başlangıç tarihinin 14.06.1976olduğunun tespitini istemiştir.
Mahkemece, davacının 14.06.1976 tarihinde bir gün süre ile çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.
Davacıya ait 14.06.1976 tarihli işe giriş bildirgesinin davalı Kuruma süresi içerisinde verildiğine dair uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun yöntemince kanıtlanmış olup olmadığı, mahkemece bu yönde yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Gerçekten; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasa’sının 2 ve 6. maddelerinde açıkça belirlendiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığı zorunludur. Eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemez. Fiili veya gerçek çalışmayı ortaya koyacak belgeler, işe giriş bildirgesiyle birlikte 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde belirtilen sigortalının gün sayısını, kazanç durumunu, çalışma tarihleriyle birlikte ortaya koyan aylık sigorta gün bilgileri ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 17. maddesinde belirtilen 4 aylık prim bordroları gibi Kuruma verilmesi zorunlu belgelerdir. Yöntemince düzenlenip süresi içerisinde Kuruma verilen işe giriş bildirgesi, kişinin işe alınmış olduğunu gösterirse de fiili çalışmanın varlığının ortaya konulması açısından tek başına yeterli kabul edilemez. Sigortalılıktan söz edebilmek için, çalışmanın varlığı, Yargıtay uygulamasında 506 sayılı Yasanın 79/8. maddesine dayalı sigortalılığın tespiti davaları yönünden kabul edilen ilkelere uygun biçimde belirlenmelidir. Zira, sigortalılığın başlangıcına yönelik her dava sigortalılığın tespiti istemini de içerir. Aksine düşünce, özellikle yaşlılık aylığının kabulü için öngörülen sigortalılık süresi yönünden çalışanlar ile çalışmayanlar arasında adaletsiz ve haksız bir durum yaratır. Bu nedenle, işe giriş bildirgesinin verildiği ancak yasal diğer belgelerin bulunmadığı durumlarda çalışma olgusunu ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranmalı, kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.
Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır.Gerçekten de davacının dava dilekçesine ekli vekaletnamedeki doğum tarihinin 01.10.1957 olduğu yine davacıya ait 7740353570 Bağ-Kur sicil nolu sigorta kayıtlarında da doğum tarihinin 1957 olduğu,davacının sigortalılığına esas alınan 14.06.1976 tarihli ve kurum kayıtlarına 15.07.1976 tarihinde giren işe giriş bildirgesinde ise davacının doğum tarihinin 01.10.1959 olarak yer aldığı görülmektedir.
Ayrıca davacının Ankara 14.İş Mahkemesinin 2003/851 Esas sayılı dava dosyasıyla davalılar SSK ve iş veren Ali Kılıçarslan aleyhine açtığı tesbit davasında davalı iş veren yanında 14.06.1976-15.08.1977 tarihlere arasında çalıştığının tesbitine karar verilmesini talep etmiştir.Adı geçen dosya mahkemece celbedilerek incelenmemiş dosyanın sonucu araştırılmamıştır. Toplanan delillerden işveren tarafından ihtilaflı dönemde bordro verilmediği anlaşılmaktadır.Bu durumda mahkemece yapılacak iş; öncelikle Ankara 14.İş Mahmesinin 2003/851 Esas sayılı dava dosyası getirtilerek incelenmeli, kesin hüküm olgusu tartışılmalı, işe giriş bildirgesindeki doğum tarihinin 01.10.1959 bildirilmesinin sebepleri ve bu işe giriş bildirgesinin gerçekten davacıya ait olup olmadığının saptanması işe giriş bildirgesinin davacıya ait olduğunun tesbiti halinde ise çalışmanın gerçek ve fiili olup olmadığının tesbiti amacıyla gerektiğinde ilgili SGK. İl Müdürlüğünden gerekirse zabıta marifetiyle davacının çalıştığı iş yerine komşu olan,resmi kayıtlara geçmiş komşu iş yeri sahiplerinin veya komşu iş yerlerinin kayıtlarına geçmiş çalışanlarının tesbit edilerek bu kişilerin; çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince kanıtladıktan ,sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 03.02.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy