MAHKEMESİ : Yozgat 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
TARİHİ : 04/03/2008
NUMARASI : 2008/202-2008/203
Davacı, ilk prim kesintisini takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının ilk prim kesintisini takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 1.5.1999-31.1.2008 tarihleri arasında davacının tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan p. e. İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden , davacının sattığı ürün bedelinden tevkifat yoluyla tarım Bağ Kur’a ilk prim kesintisinin 30.4.1999 yapıldığı, 2000,,2001,2002,2003,2004,2005, 2006,2007 ve 2008 yıllarında prim kesintilerinin yapıldığına dair dosyada belge bulunmadığı, 19.4.2002 tarihinden beri kooperatife kayıtlı olduğu, ziraat odası kaydı ile tarım arazisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dairemiz geri çevirme kararı ile davacının Toprak Mahsülleri Ofisine ürün teslim edip etmediği etmiş ise varsa yapılan prim kesintilerinin bildirilmesi istenilmiş mahkemece bu yönde yazılan yazıya Yozgat Toprak Mahsülleri Ofisi Ajans Amirliği davacının kayıtlarının Sorgun ilçesindeki ajans amirliğinde bulunabileceğini belirterek yanıt vermiş olduğu halde mahkemece Sorgun Toprak Mahsülleri Ofisi Ajans Amirliği nezdinde bir araştırma yapmadan dosyayı geri Dairemiz gönderdiği görülmüştür.
Mahkemece, prim kesintisinin bulunduğu 1.5.1999-31.12.1999 tarihleri arasındaki döneme yönelik istemin kabulüne dair verilen karar yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığı 1.1.2000-31.1.2008 tarihleri arasındaki dönem açısından istemin kabulüne karar verilmesi yerinde değildir.
Mahkemece yapılacak iş; 1.1.2000-31.1.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden, davacıya varsa ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşları açıklattırmak, buralardan ürün bedellerinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak yapılmış ise belgelerini getirtmek, prim kesintisinin bulunmadığının anlaşılması halinde bu döneme ilişkin istemin reddine , prim kesintisinin bildirilmesi durumunda ise davacının kooperatif kaydı da dikkate alınarak tüm deliller birlikte değerlendirilip sonuca gitmek gerekir
Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın mahkemece eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 02.04.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy