(506 S. K. m. 79) (YHGK. 03.11.2004 T. 2004/21-480 E. 2004/579 K.) (YHGK. 03.11.2004 T. 2004/21-479 E. 2004/578 K.) (YHGK. 01.12.2004 T. 2004/21-629 E. 2004/641 K.) (YHGK. 05.02.2003 T. 2003/21-35 E. 2003/64 K.) (YHGK. 15.10.2003 T. 2003/21-634 E. 2003/572 K.) (YHGK. 16.06.1999 T. 1999/21-510 E. 1999/527 K.)
Dava: Davacı, davalılardan işverene ilişkin işyerinde 15.12.1999-5.1.2001 ve 15.6.2004-28.6.2005 tarihleri arasında çalıştığının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davacı ile davalılardan Kurum vekilleri ile U. İnş. Ltd. Şti tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Z. A. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Dava, davacının 15.12.1999-05.01.2001 ve 15.06.2004-28.06.2005 tarihleri arasında davalılara ilişkin işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen çalışmalarının tespiti ile işçilik alacağı istemine ilişkindir.
Mahkemece, tanık sözlerine dayanılarak davacının davalı G. İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi işyerinde 15.12.1999-05.01.2001 ve 15.06.2004-31.12.2004 tarihleri arasında; davalı U. İnşaat Tahmil Tahliye ve Kimyevi Madde Taahhüt Sanayi Limited Şirketi'ne ilişkin (
) sicil no.lu işyerinde 01.01.2005 - 15.06.2005 tarihleri arasında kesintisiz asgari ücret ile sigortalı çalıştığının tespitine, sair hizmetleriyle birleştirilmesine, sigortalı gösterilen kısmın dışlanmasına ve kararda yazılı işçilik alacaklarının davalı işverenlerden tahsiline karar verilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacıya ilişkin 23.03.2005 günlü işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, anılan işe giriş bildirgesindeki imzanın davacının eli ürünü olmadığının Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nin 20.10.2006 günlü raporunda belirtildiği, davacının davalılardan U. İnşaat Tahmil Tahliye ve Kimyevi Madde Taahhüt Sanayi Limited Şirketi işyerinden 25.03.2005-15.06.2005 tarihleri arasındaki çalışmalarının Kuruma bildirildiği, sair davalılara ilişkin işyerinden bildirim yapılmadığı, davalılardan G. İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'ne ilişkin işyerinin 11.07.1994 gününde ve U. İnşaat Tahmil Tahliye ve Kimyevi Madde Taahhüt Sanayi Limited Şirketi'ne ilişkin işyerinin 01.01.2005 gününde 506 sayılı GYYK. kapsamına alındığı, 2005 yılı 3-6. aylar arası aylık prim ve hizmet belgelerinin mevcut olduğu, bunların dışında dönem bordrolarının getirtilmediği ve davalı işverenler tarafından işyeri kayıtlarının ibraz edilmediği anlaşılmaktadır.
Mahkemece dinlenen tanıklardan bir kısmının 2005 yılı 3-6. aylar arası aylık prim ve hizmet belgelerinde adı geçmekte olup, bu sebeple söz konusu tanıkların davacının 2005 yılı 3-6. aylar arası çalışmalarını kanıtlar nitelikteki ifadelerinin hükme esas alınması yerindedir. Ancak, dosya içinde başka dönem bordrosu olmadığından, tespitine karar verilen sair süreler yönünden dinlenen tanıkların davacıyla birlikte çalışan ve kayıtlara geçmiş kişiler olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta soyut düzeyde kalmaktadır. Giderek, tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez. Öte yandan, tespiti istenilen süreler çok öncelere ait bulunduğundan tanıkların bu sürelerle ilgili bilgileri bugüne değin eksiksiz olarak hafızalarında korumaları da hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun düşmez.
Yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olan bu tür hizmet tespitine yönelik davaların, kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu sebeple özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi icap ettiği Dairemizin giderek Yargıtayın içtihadı gereğidir.
Yapılacak iş, davanın nitelikçe kişilerin sosyal güvenliğine ait olması sebebiyle mahkemece, doğrudan soruşturma genişletilmek sureti ile, davacının tespitini istediği sürelerin tümüne ait dönem bordrolarının Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan getirtilerek, davacı ile aynı tarihte birlikte çalışan ve Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar belirlenmek, bu tanıkların bilgilerine başvurmak ve gerektiğinde davacının tespitini istediği tarihler arasında çalıştığını iddia ettiği işyerine komşu olan işyerlerini belediye, emniyet veya jandarma vasıtasıyla saptamak, saptanan bu işyerlerinin kayıtlarına geçmiş kişileri, başka bir anlatımla, Sosyal Güvenlik Kurumunda kayıtları olan komşu işyeri veya benzer işi yapan işyeri sahiplerinin veya çalışanlarının bilgilerine başvurulmak ve olabildiğince delilleri toplayıp, bunları birlikte değerlendirerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 tarih 1999/21-510-527, 30.6.1999 tarih 1999/21-549-555, 5.2.2003 tarih 2003/21-35-64, 15.10.2003 tarih 2003/21-634-572, 3.11.2004 tarih 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 tarih 2004/21-538 ve 1.12.2004 tarih 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının, davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu ile U. İnşaat Tahmil Tahliye ve Kimyevi Madde Taahhüt San. Ltd. Şti.'nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz harcının istem halinde temyiz edenlere iadesine, 27.05.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy