(506 S. K. m. 79)
Dava: Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.06.1988-05.04.2005 tarihleri arasında çalıştığının tesbitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davacı ile davalılardan Kurum vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi H. A. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
Karar: Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenler göre davacı ve davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava, davacının, davalılardan R. Ç.'a ait iş yerinde 01.06.1988 tarihinde hizmet aktine dayalı olarak çalışmaya başladığını, daha sonra iş yerinin şirkete dönüşmesi ile davalılar yanında bu çalışmasının 05.04.2005 tarihine kadar kesintisiz devam etmesine rağmen bildirimlerin eksik olduğu iddiasına dayalı eksik bildirilen sürelerin tespiti ile ödenmeyen işçilik alacaklarının davalı işverenlerden tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece, istem kısmen kabul edilerek davalı R. Ç. yönünden davanın reddi ile diğer davalılar yönünden dava kısmen kabul edilerek, davacının davalılara ait iş yerinde 15.10.1991-18.03.2005 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespiti ile bir kısım işçilik alacağının davalı işverenlerden tahsiline karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davaya konu dönemde ilk işe giriş bildirgesi 15.10.1991 tarihinde 23663 sicil sayılı Bursa -Konya Nakliyat Ambarları adlı iş yerinden verilerek toplam 1991 yılı için 57 gün süreyle bildirim yapıldığı 10.10.1993 tarihinden itibaren de 94403 sigorta sicil sayılı B... Ltd. Şirketi iş yerinden bildirim yapıldığı bu bildirimin 2005 yılına kadar 1994 yılında 40 gün, 1995 yılında 225 gün, 1996 yılında 105 gün, 1997 yılında 60 gün, 1998 yılında 176 gün, 1999 yılında 215 gün, 2000 yılında 360 gün 2001 yılında 170 gün, 2002 yılına 360 gün, 2003 yılında 350 gün, 2004 yılında 360 gün, 2005 yılında ise 78 gün süreyle devam ettiği, bu iş yerinden 10.10.1993, 01.01.1994 01.09.1994, 27.09.2001 tarihli işe giriş bildirgelerinin düzenlendiği, ancak yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda bildirgelerdeki imzaların davacıya ait olmadığı tesbit olunmuştur.
Dosyada yer alan Ticaret Sicil kayıtlarına göre davalı B... Ltd. Şirketi'nin 04.08.1993 tarihinde tescil edildiği ; adına kayıtlı 94403 sigorta sicil sayılı iş yerinin 10.10 1993 tarihi itibariyle 506 Sayılı Kanun kapsamına alındığı, davalı R. Ç.'ın bu şirketin kurucu ortağı olduğu anlaşılmaktadır.
Toplanan delilerden ve dinlenen bordro tanığı anlatımlarından davacının 10.10.1993-18.03.2005 tarihleri arasında davacının davalı B... Ltd. Şirketi yanında aralıksız olarak çalıştığının tespitine karar verilmesi doğrudur. Ancak 15.10.1991-10.10.1993 tarihleri arasındaki çalışmalar yönünden yapılan inceleme eksik araştırmaya dayalıdır.
Hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu sebeple özel bir duyarlılıkla yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve Dairemizin içtihatları gereğidir.
Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de, çalışmanın konusu, sürekliliği, başlangıç ve bitiş tarihleri konusunda tanıklarını sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları işverenle, işçiyle ve işyeriyle ilişkileri dikkate alınmalı, işin ve işyerinin niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmeli, işyerinin bordrolarından yer alan çalışanları ile komşu ve yakın işyerlerinin kayıtlarıyla ya da araştırma ile belirlenmiş kimselerin beyanlarına başvurulmalı, tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli, çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıkça belirlenmelidir.
Mahkemece, davalılardan B... Ltd. Şirketi tarafından 1993 yılından itibaren düzenlenen dönem bordroları istendiği halde 23663 sigorta sicil sayılı işyerine ilişkin işyeri dosyası ve dönem bordroları istenmemiş bu işyerinin Bursa -Konya Nakliyat Ambarları ünvanı ile tescil olduğu ancak kim adına tescil edildiği üzerinde durulmamıştır. Davacı bu iş yerinin davalı R. Ç. adına kayıtlı olduğunu ve ilk kez bu işveren yanında 15.10.1991 tarihinde çalışmaya başladığını ve bu işveren yönünden davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını ileri sürmektedir.
Yapılacak iş, davacının çalıştığını iddia ettiği ilk iş yeri olan 94403 sigorta sicil sayılı iş yerine ilişkin dönem bordroları getirtilerek, bu iş yerinin kim adına kayıtlı olduğu tespit edilerek, uyuşmazlık konusu dönemde Kuruma verilmiş dönem bordrolarında çalışmaları görülen tanıkların beyanlarına başvurarak, davacının 15.10 1991-10.10.1993 tarihleri arasında çalışmaları konusunda beyanlarına başvurmak, tanıkların adreslerinin tespit edilemediği ya da beyanları ile yetinilmediği takdirde Kurumdan bilgi alınarak veya Emniyet ve muhtarlık yoluyla yaptırılacak araştırma sonucu iş yerine komşu veya yakın işyerlerinden belirlenen çalışanların ve işyeri sahiplerinin beyanlarına başvurmak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacının 15.10.1991-10.10.1993 tarihleri arasında çalışmaları yönünden de hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde çalışma olgusu açıklığa kavuşturularak sonucuna göre karar vermektir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı ve davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, işçilik alacaklarına ilişkin itirazların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istenmesi halinde davacıya iadesine, 31.03.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy