(6183 S. K. m. 58, 79) (506 S. K. m. 80) (2004 S. K. m. 72) (YHGK 10.04.2002 T. 2002/21-201 E. 2002/297 K.) (YHGK 24.03.2004 T. 2004/10-164 E. 2004/170 K.) (YHGK. 03.10.2007 T. 2007/21-623 E. 2007/717 K.)
Dava: Davacı, icra takibinin durdurulmasına, zamanaşımı sebebiyle icra takibinin ve borcun iptaline, Kuruma borçlu olmadığının tespitiyle, haczin kaldırılmasına, karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Mehmet Çekiç tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Dava, davalı Kurumca davacı hakkında tahakkuk ettirilen prim borcu sebebiyle yapılan icra takibinin ve borcun iptali ile davacının davalı Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulü ile, zamanaşımı sebebiyle icra takibinin ve borcun iptaline, davacının borçlu olmadığının tespitine, haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacıya ait işyerinden kaynaklanan 1998/3702, 1999/380, 1455, 2008/236 takip numaralı 1998/1-1999/8. aylara ait prim ve EKP borcu sebebiyle davacıya gönderilen ödeme emirlerinden 1998/3702 takip numaralı ödeme emrinin 8.12.1998 tarihinde, 1999/380 takip numaralı ödeme emrinin 18.4.1999 tarihinde, 1999/1455 takip numaralı ödeme emrinin 24.11.1999 tarihinde, 2008/236 takip numaralı ödeme emrinin 22.6.2009 tarihinde tebliğ edildiği, davanın ise 5.8.2009 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağı 506 Sayılı Kanunun 80/5 ve 6183 Sayılı Kanunun 58. maddeleridir. 506 Sayılı Kanunun 80/5. maddesine göre Kurumun, süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51., 102 nci ve 106 nci maddeleri hariç diğer maddeleri uygulanır. Kurum, 6183 Sayılı Kanunun uygulanmasında Maliye Bakanlığı, diğer kamu kurum ve kuruluşları ve mercilere verilen yetkileri kullanır. 6183 Sayılı Kanunun 58/1. maddesine göre ise, Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu (İş Mahkemesi) nezdinde itirazda bulunabilir.
Ödeme emrinin iptali istemine ilişkin olarak anılan maddeye dayalı olarak açılacak dava menfi tespit niteliğinde olup, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiaları dışında başka bir itiraz nedeni ileri sürülemeyecektir.
İtiraz davası için öngörülen 7 günlük sürenin hak düşürücü nitelikte olduğu konusunda kuşku bulunmamaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.4.2001 gün ve 2002/21-201-297, 24.3.2004 gün ve 2004/10-164-170 Sayılı kararları). Hak düşürücü süre, niteliği itibariyle bir itiraz olup sonuçlarını kendiliğinden meydana getirir, resen gözönünde tutulmalıdır.
Kamu alacağına ilişkin olarak anılan madde kapsamında öngörülen menfi tespit davası dışında, yeni ve ayrı bir menfi tespit davası açılmasına anılan kanun hükümleri cevaz vermemektedir. Zira tahsil edilmesi istenen alacak, kamu alacağı niteliğinde imtiyazlı olup sürüncemede kalması önlenerek, hızla tahsili sağlanmak istenmektedir. 6183 Sayılı Kanun da, İcra ve İflas Kanununun 72. maddesine koşut bir hükme yer verilmemiş bulunması karşısında, Yasada öngörülen 7 günlük itiraz süresini geçiren kamu alacağı borçlusu, aynı konuda yeni bir menfi tespit, istirdat davası açamayacaktır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 26.4.2006 gün ve 2006/21-198 Esas, 249 Karar sayılı Kararı).
6183 Sayılı Kanun ile menfi tespit davasına, Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczini düzenleyen 6183 Sayılı Kanunun 5479 Sayılı Kanun ile değişik 79. maddesinde üçüncü şahıslar yönünden yer verilmiş ise de, bu olanak, kamu alacağı borçluları yönünden tanınmamıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 3.10.2007 gün ve 2007/21-623 Esas, 2007/717 Karar sayılı kararı da aynı yöndedir.
Somut olayda, ödeme emirleri davacıya en son 22.6.2009 tarihinde tebliğ edilmiş olup dava 5.8.2009 tarihinde 7 günlük süre geçtikten sonra açılmıştır. Hal böyle olunca dava 7 günlük hak düşürücü süre içinde açılmadığından işin esasına girilmeden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı Kurumun öteki itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 17.03.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy