ÖZET: TAZMİNAT MİKTARI, İŞÇİNİN RAPOR TARİHİNDEKİ BAKİYE ÖMRÜ ESAS ALINARAK AKTİF VE PASİF DÖNEMDE ELDE EDECEĞİ KAZANÇLAR TOPLAMINDAN OLUŞMAKTADIR. GEÇİRMİŞ OLDUĞU İŞ KAZASI SONUCU YARGILAMA SIRASINDA ÖLEN SİGORTALININ ÖLÜM TARİHİNDE BELLİ OLAN VERİLER NAZARA ALINARAK, ÖLÜM TARİHİNE KADAR MADDİ ZARAR HESABI YAPTIRILIP, SGK’DAN SİGORTALIYA ÖLÜM TARİHİNE KADAR ÖDENEN GELİRİN MİKTARININ BİLDİRİLMESİNİN İSTENMESİ VE HESAPLANAN MADDİ TAZMİNATTAN DÜŞÜLMESİ GEREKİR.
Davacı, murisinin iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
Dava, 06.04.2006 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu yaralanan ve dava açıldıktan sonra 01.08.2008 tarihinde ölen sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, 10.000,00 TL maddi, 7.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı sigortalı Bahri’nin geçirmiş olduğu iş kazası sonucu %15,20 oranında malul kaldığı, işveren şirketin %70, kazalı işçinin de %30 oranında kusurlu olduğu, yargılama sırasında 01.08.2008 tarihinde kazalı işçinin öldüğü, yasal mirasçıları tarafından davaya usulüne uygun olarak devam edildiği görülmektedir.
Bu tür davalarda, tazminat miktarı, işçinin rapor tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Başka bir anlatımla, işçinin günlük brüt geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanacağı, bilinmeyen dönemdeki kazancının ise, 60 yaşa kadar yıllık olarak %10 artırılıp %10 iskontoya tabi tutulacağı, 60 yaşından sonra da bakiye ömrü kadar (pasif) dönemde elde edeceği kazançların ortalama yönteme başvurulmadan, her yıl için ayrı ayrı hesaplanacağı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir. Ayrıca açıklanan tazminatın hesaplanması yönteminde, işçinin yaşlılık aylığı almaya veya işçinin yaşı ve oluşan meslekte kazanma gücü kayıp oranına göre ileride çalışıp yaşlılık aylığına hak kazanması üstün olasılık içinde bulunması durumunda da zarar hesabında pasif dönemin hesaba dahil edilmesi gerekir. İş kazası sonucu malul kalan işçinin aynı işinde çalışmaya devam etse dahi diğer işçilerden daha fazla çaba harcayacağı asıldır. 60 yaşından sonra elde edeceği yaşlılık aylığını da diğer işçilerden daha fazla çaba harcayarak elde edeceğinden yaşlılık aylığını aldığı dönemde de devam edecek olan maluliyeti nedeniyle zarara uğramadığı düşünülemez. Kaldı ki, sigortalıya bağlanan yaşlılık aylığında meslek hastalığı ve iş kazası kolundan alınan primlerin hiçbir etkisi bulunmamakta, tamamen uzun vadedeki sigorta kollarından ödenen primler sonucu aylık bağlanmaktadır. Bu nedenlerle pasif döneminde zarar hesabına dahil edilmesi ve yeraltı maden işçilerinin zararlarının tespitinde 50 yaşın ikmaline kadar yeraltındaki koşullar nazara alınarak yapılan ücretlerle, 50 ile 60 yaşları arasında yer üstünde tüm yıl asgari ücretle çalışıp gelir elde edeceği, 60 yaştan sonra bakiye ömrüne kadar (pasif dönemde) asgari ücret esas alınarak yapılması gerekir.
Somut olayda zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan işçinin yargılama devam ederken 01.08.2008 tarihinde öldüğü anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca maddi tazminat hesabının ölüm tarihine kadar yapılması ve SGK’dan sigortalıya ölüm tarihine kadar ödenen gelir miktarının bildirilmesinin istenmesi ve hesaplanan maddi tazminattan düşülmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.
Yapılacak iş; geçirmiş olduğu iş kazası sonucu yargılama sırasında ölen sigortalının ölüm tarihinde belli olan veriler nazara alınarak, yukarıda açıklanan esaslara göre ölüm tarihine kadar maddi zarar hesabı yaptırılıp, SGK’dan sigortalıya ölüm tarihine kadar ödenen gelirin miktarı bildirilmesinin istenerek çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
S o n u ç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle (BOZULMASINA), temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 06.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy