(5510 S. K. m. 12, Geç. m. 17) (2926 S. K. m. 10)
Dava: Davacı, 01/07/1995 tarihinden itibaren zorunlu SSK.'lı çalışmaları dışında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, 6111 sayılı Kanundan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Karar: Dava, davacının 01.07.1995 tarihinden itibaren SSK lı çalışmaları dışlanarak 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım Bağ-kur sigortalı olduğunun tespiti ile 6111 sayılı yasadan yararlanma hakkı bulunduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01.07.1995-28.02.2011 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında SSK lı çalışmaları dışında 2926 sayılı Kanun kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun, 6111 sayılı Yasadan yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 01.07.1995 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalı olarak kayıt ve tescil edildiği, sigorta dosyasında bulunan döküm föyünde davacının prim borcu bulunduğundan (yürürlükten kaldırılan 1479 sayılı Yasanın Ek 19 maddesi ) 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddesi gereğince sigortalılığının 01.07.1995 tarihinde durdurulduğu, 25.05.2011 tarihli dilekçe ile 6111 sayılı Yasadan yararlanma istemi nedeni ile Kurumca 13.933,35 TL nin 31.07.2011 tarihine kadar ödenmesi halinde durdurulan sigortalılık süresinin durdurulmamış gibi değerlendirileceğinin davacıya bildirildiği, davacının primleri ödemediği, ayrıca davacının 1996 yılında 112 gün, 1997 yılında 139 gün, 2000 yılında 67 gün, 2003 yılında 10 gün, 2004 yılında 3 gün, 2005 yılında 10 gün ve 2008 yılında 27 gün 506 sayılı yasa kapsamında zorunlu sigortalı çalışmalarının bulunduğu, 01.05.2008 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının yeniden başlatıldığı, 04.10.2011 tarihli yazıda ise 28.02.2011 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım Bağ-kur sigortalı olarak tescil edildiğinin bildirildiği, ayrıca davacının 09.03.1994 tarihinden beri Ziraat Odasına üyeliğinin,1984 yılından itibaren Pancar Ekicileri Kooperatifi üyeliğinin devam ettiği, Tarım Kredi Kooperatifi kaydının bulunmadığı, ayrıca adanı kayıtlı 13.11.2001 tarihinde Kadastrodan tespit edilen zirai arazilerin bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmaları nedeni ile 2926 sayılı Yasa kapsamında Bağ-Kur sigortalılığının iptal edilmesi ile 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddesi gereğince 01.07.1995 tarihinden itibaren durdurulmuş olmasının sonuçları farklı olup mahkemece öncelikle bu konunun açıklığa kavuşturulması gerekir.
5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddeye göre durdurulması halinde ise; Davanın Yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddesi olup anılan maddede; Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla beş yılı aşan süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, prim borçlarının ödenmesine ilişkin Kurumca çıkarılacak genel tebliğin yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren 6 ay içerisinde ödememeleri halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Prim borcuna ilişkin süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek, Kurum alacakları arasında yer verilmez. Ancak, sigortalı ya da hak sahipleri daha sonra müracaatları tarihindeki 80 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden hesaplanacak borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Sigortalılıkları önceki kanunlara göre durdurulanlar için de bu maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.
Öte yandan, 6111 sayılı Yasanın 16. maddesinde kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan mülga 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ve mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa göre tescilleri yapıldığı halde prim borçları nedeniyle ilgili kanunları uyarınca sigortalılık süreleri durdurulmuş ve bu sigortalılık süreleri bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ihya edilmemiş olanların kendileri veya hak sahipleri, bu sigortalılık sürelerinin ihyası amacıyla 5510 sayılı Kanunun geçici 17 nci maddesinin ikinci fıkrasına istinaden bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar yapacakları yazılı müracaatlarında, durdurulan bu sigortalılık süreleri için ödeyecekleri prim tutarının, sigortalılık süreleri durdurulmamış gibi değerlendirilerek bu Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasına göre hesaplanmasını talep edebilecekleri, bu şekilde hesaplanan prim borç tutarının tamamı bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen beşinci ayın sonuna kadar ödendikleri takdirde, bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği, bu maddede belirtilen süre içinde hesaplanan borç tutarının tamamının ödenmemesi halinde ihya işleminin geçerli sayılmayacağı ve bu madde kapsamında ödenmiş olan tutarların ilgilinin bu madde kapsamı haricinde başkaca prim borcunun bulunmaması kaydıyla faizsiz olarak iade edileceği, hükmü getirilmiş ve son başvuru tarihi 31.05.2011 tarihine kadar uzatılmıştır.
Bu durumda yapılacak iş; öncelikle davalı Kurumdan sigortalılığın 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddesine göre mi yoksa 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu SSK lı çalışmaları nedeni ile mi terkin edildiğini sormak, 506 sayılı yasa kapsamındaki çalışması nedeni ile terkin edilmiş ise 2926 sayılı Yasanın 10. maddesinde belirtilen sigortalılık koşullarını taşıdığı anlaşıldığından şimdiki gibi karar vermek, 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddesi gereğince durdurulmuş ise davalı Kurumdan 01.05.2008-28.02.2011 tarihleri arasında davacının tarım Bağ-kur sigortalı olarak kabul edilip edilmediği sorularak dosyadaki bu konudaki çelişkiyi gidermek, 01.05.2008 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalı kabul edilmediğinin anlaşılması halinde 5510 sayıl Yasanın geçici 17 maddesinin yürürlüğe girdiği 30.04.2008 tarihinden sonraki dönem olması nedeni ile bu dönem yönünden 5510 sayılı Yasanın 4/1-b-4 bendine göre davacının tarımsal faaliyeti sabit olduğundan bu dönem yönünden verilen karar doğrudur.
Uyuşmazlık konusu olan 01.07.1995-30.04.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise davacının 6111 sayılı Yasa gereğince süresi içinde başvurusu bulunduğundan, prim borcunun yapılandırılma talebinin kabul edilmiş olması nedeni ile durdurulan sigortalılığının yeniden başlatılması için bildirilen borç miktarını ödeyip ödemediğini sorularak, bildirilen prim borcunu ödemiş ve 01.07.1995-01.05.2008 tarihleri arasında sigortalı sayılmış ise konusu kalmayan davanın reddine, kabul edilmemiş ise davacıya bu döneme ilişkin 5510 sayılı Yasanın 80.maddesine göre belirlenecek prim borcunu Geçici 17. Maddede belirtilen süre içinde davalı Kuruma ödemek için müracaatta bulunması için önel vermek ve çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 13.01.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy