(2926 S. K. m. 10) (5510 S. K. Geç. m. 17) (5510 Sayılı Kanun Gereğince Kendi Adına Ve Hesabına Bağımsız Çalışanlardan 5 Yılı Aşan Süreye İlişkin Prim Borcu Bulunanlar İçin Yapılacak İşlemler Hakkında Tebliğ B - Sigortalılığın Durdurulması Ve Sigortalılık Sürelerinin Değerlendirilmesi)
Dava: Davacı, 1.1.2001 tarihinden sonraki 2926 sayılı Yasaya tabi hizmetinin iptal edilmesi gerektiğinin ve 1.4.1995 - 1.1.2001 tarihleri arasındaki prim borcunun haricinde prim borcu alınmaması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Karar: Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi M. Y. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Dava, davacı murisinin 01.01.2001 tarihinden sonra 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalısı olmadığının ve 01.04.1995 - 01.01.2001 tarihleri arasındaki süre dışında prim borcu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile, davacı murisi A. E.'nin 01.01.2001 tarihinden sonra 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalısı olmadığının ve 01.04.1995 - 01.01.2001 tarihleri arasındaki dönem hariç prim borcu bulunmadığının tespitine, karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı murisinin 01.04.1995-01.01.2001 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun kesinleşmiş Mahkeme kararı ile sabit olduğu, davalı Kurumca murisin tarım sigortalılığının 01.01.2001 tarihinde bitirilmeyerek 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesindeki kayıtların bulunduğu gerekçesiyle murisin ölüm tarihi olan 26.03.2005 tarihine kadar devam ettirildiği ve davacıya 01.01.2001-26.03.2005 tarihleri arasına yönelik prim borcu çıkarıldığı, murisin 22.08.1995-26.03.2005 tarihleri arasında Ziraat Odası kaydının, 13.10.1986-devam şeklinde Tarım Kredi Kooperatifi kaydının ve 29.03.2001-devamı şeklinde Pancar Ekicileri Kooperatifi kaydının olduğu, 1995, 1997 ve 1999 yıllarında prim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda, davacı murisinin 01.01.2001 tarihinden ölüm tarihi olan 26.03.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasanın 10. maddesindeki kayıtları taşıdığı, dolayısıyla tarım Bağ-Kur sigortalılığı şartlarının varlığı ortadadır. Hal böyle olunca Mahkemece davacı murisinin 01.01.2001 tarihinden sonra 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım sigortalısı olmadığının tesbitine karar verilmesi hatalı ise de, 17.04.2008 gün ve 5754 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 73. maddesi ile eklenen ve 30.4.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 Sayılı Kanunun geçici 17 maddesinde; Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 1479 ve 2926 sayılı Kanunlara göre tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla beş yılı aşan süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, prim borçlarının ödenmesine ilişkin Kurumca çıkarılacak genel tebliğin yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren 6 ay içerisinde ödememeleri halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığının durdurulacağı, prim borcuna ilişkin süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilemeyeceği ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyeceği, Kurum alacakları arasında yer verilmeyeceği, ancak, sigortalı ya da hak sahipleri daha sonra müracaatları tarihindeki 80 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden hesaplanacak borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir. 14 Ocak 2009 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5510 Sayılı Kanun Gereğince Kendi Adına Ve Hesabına Bağımsız Çalışanlardan 5 Yılı Aşan Süreye İlişkin Prim Borcu Bulunanlar İçin Yapılacak İşlemler Hakkında Tebliğ'in Sigortalılığın Durdurulması Ve Sigortalılık Sürelerinin Değerlendirilmesi başlıklı (B) maddesinin ilk üç fıkrasında; 1- Prim borcu ödenmeyen süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin prim alacakları takip edilmeyerek Kurum alacakları arasında yer verilmez. 2- Tebliğ'in yayımından önce veya yayımını takip eden aybaşından itibaren altı aylık süre içerisinde ödenen prim tutarlarına göre sigortalılık süresi belirleneceğinden, Tebliğ'in yayım tarihinden önce veya Tebliğ'de öngörülen altı aylık süre içerisinde de hiç prim ödemesi bulunmayanların sigortalılıkları sigortalılık başlangıç tarihi itibariyle, kısmi ödeme yapanların sigortalılıkları ise ödedikleri primlerin karşıladığı ay sonu itibariyle durdurulur. 3- Tebliğ'in yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren prim ödenmesi için verilen altı aylık süreyi beklemeksizin Kuruma yazılı başvurarak sigortalılıklarının durdurulmasını isteyen sigortalı ve bunların hak sahipleri hakkında da altı aylık sürenin dolması beklenmeksizin 2 nci madde gereğince işlem yapılır sigortalılıkları önceki kanunlara göre durdurulanlar için de bu maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır, şeklinde düzenlenmiştir.
Yapılacak iş; davacı murisinin iptali istenen dönemlerde tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunu kabul ederek, murisinin 1.4.1995 tarihi ile ölüm tarihi olan 26.3.2005 tarihleri arasında 5 yıl ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunup bulunmadığını davalı Kurumdan sormak, 5510 sayılı Yasa'nın geçici 17 maddesi şartlarının oluşup oluşmadığı konusunda inceleme yapmak, 5 yıl ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu var ise talep gözetilerek sigortalılığını 1.1.2001 tarihi itibariyle durdurmak, yoksa davanın reddine karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.03.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy