Davacı, ... Vek. Av. ... ile Davalı ... Vek. Av. ... ... ... aralarındaki tespit davası hakkında Afyonkarahisar İş Mahkemesince verilen 08/12/2011 gün ve 1057/805 sayılı kararın onanmasına ilişkin dairemizin 02/04/2012 gün ve 2807/5008 sayılı ilamına karşı davacı vekili tarafından süresi içinde maddi hatanın düzeltilmesi yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği konuşulup düşünüldü.
K A R A R
İş Mahkemeleri Kanununun 8/3. maddesi gereğince İş Mahkemelerinden verilen kararlara ve buna bağlı Yargıtay ilamına karşı karar düzeltme yolu kapalıdır. Ancak; Yargıtay onama ya da bozma kararlarında açıkça maddi hatanın bulunduğu hallerde, dosyanın yeniden incelenmesi mümkündür. Zira maddi yanılgıya dayalı olarak verilmiş onama yada bozma kararları ile, hatalı biçimde hak sahibi olmak, evrensel hukukun temel ilkelerine ters düştüğünden karşı taraf yararına sonuç doğurmamalıdır. Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşleri de bu doğrultudadır.
Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından SSK'lı süreler dışlanarak 12/12/2009 tarihine kadar ... ... sigortalısı olduğunun tespitini ve 6111 sayılı Yasadan yaralanma hakkının saklı tutulmasını istemiştir.
Mahkemece, davacının 01/04/1996-31/12/1996, 01/06/1999-31/12/1999 ve 01/04/2002-31/12/2003 tarihleri arasında ... ... sigortalısı olduğunun tespitine ve davacının 6111 sayılı Yasadan yararlanma talebinin reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasada, 506 Sayılı Yasanın 79. maddesindeki gibi, geçmiş ... ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasanın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.
Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, ...’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
... ... sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, bir-iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.
Prim kesintisinin bulunmadığı yıllarda, tarımsal faaliyetin saptanması bakımından, ürünlerin ne şekilde değerlendirdiğini ortaya koymak, davacının tarımsal faaliyete elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını araştırmak, tarımsal faaliyetin taşınmazların kiralanması suretiyle yürütüldüğü iddia ediliyor ise, bu konuda taşınmazların kimden, hangi yıllar için kiralandığı, hangi tarımsal ürünlerin üretimi için faaliyette bulunulduğu, kiralayan kişinin ... ... sigortalılığının bulunup bulunmadığı, kiracının kiralama yoluyla tarımsal faaliyetini yürütmeye elverişli tarımsal alet edevatının bulunup bulunmadığı gibi ayrıntılı araştırma yapmak, gerektiğinde tarımsal faaliyetin yapıldığı iddia edilen dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak, özetle, ... faaliyetinin devam edip etmediğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve sonucuna göre hüküm kurmak gerekir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının 12/12/2009-12/02/2010 tarihleri arasında ... ... sigortalısı olarak tescilli bulunduğu, teslim etmiş olduğu ürün bedellerinden 19/03/1996, 20/05/1999, 19/03/2002, 20/05/2003, 18/05/2004 tarihlerinde prim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının 01/04/1996-31/12/1996, 01/06/1999-31/12/1999, 01/04/2002-01/01/2005 tarihleri arasında ... ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekmekte olup, bu nedenle Afyonkarahisar İş Mahkemesi'nin 08/12/2011 tarihli 2011/1057 E. 2011/805 K. tarihli kararı bozulması gerekirken, maddi hata sonucu Dairemizin 02/04/2012 tarihli 2012/2804 E. 2012/5008 K. sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan maddi hata istemi kabul edilmeli, Dairemizin 02/04/2012 tarihli 2012/2804 E. 2012/5008 K. sayılı ilamı onama kararı kaldırılarak,mahkemenin 08/12/2011 tarihli 2011/1057 E. 2011/805 K. sayılı kararı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ;Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Dairemizin 02/04/2012 tarihli 2012/2804 E. 2012/5008 K. sayılı onama kararının kaldırılmasına,
2-Hüküm fıkrasının 1. bendinde yer alan “31/12/2003” tarihinin silinerek yerine “31/12/2005” tarihinin eklenmesine ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 09/10/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.