(5510 S. K. m. 4, 6, 9, Geç. m. 16)
Dava: Davacı, 01/10/2008 tarihinde yapılan tescil işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Karar: Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi N. K. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Davacı, 01.10.2008 tarihi itibarıyla 5510 sayılı Yasanın 4/b maddesine göre tarım sigortalısı olarak tescil edildiğini, muafiyet belgesi ibraz etmesine karşın sigortalılığının Kurumca iptal edilmediğini, tescil işleminin kendisine tebliğ edilmediğini ileri sürerek sigortalılığının iptalini istemiştir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ve araştırma ile gidilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Yasanın 6/ı maddesine göre, yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenler sigortalı sayılmazlar. 5510 sayılı Yasanın 9/b-5 maddesine göre, sigortalı olarak tescil edilenlerin sigortalılıkları, muafiyet kapsamına girdikleri tarihten itibaren sona erer.
Öte yandan 5510 sayılı Yasanın geçici 16. maddesine göre Yasanın 6/ı maddesinde yer alan otuz ibaresi, bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için (onbeş) olarak uygulanır takip eden her yıl için yüzde bir artırılır. Bu durumda, 5510 sayılı Yasanın 6/ı maddesindeki oran, 2008 yılı için (onbeş), 2009 yılı için (onaltı) olarak uygulanacaktır.
5510 Sayılı Yasa hükümlerine göre 4/b sigortalılığı zorunlu sigortalılıktır. Sigortalılığın tesbiti kamu düzeni ile ilgilidir. Bu nedenle, Mahkemenin dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin yeterli ve inandırıcı olmaması durumunda resen araştırma yapması gerekir.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden Ziraat Odası tarafından düzenlenen muafiyet belgelerinin davacını beyanı esas alınarak, (otuz) kat olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. Davacının gelirlerinin bakmakla yükümlü olduğu kişilere isabet eden kısmının düşülmesi de yerinde değildir. Davacının tesciline dayanak olan giriş bildirgesinde kendi imzasının bulunması karşısında, sigortalı sayıldığı yıllar itibarıyla muafiyet kapsamına girip girmediği saptanmalıdır. Mahkemece yapılacak iş; Köy muhtar ve azalarının bilgilerine başvurarak, zabıta tahkikatı ile de araştırarak, davacının nizalı dönemdeki tapulu veya tapusuz arazilerini, kiraladığı arazi bulunup bulunmadığını, hayvan varlığını, tarımsal alet ve edevatını belirlemek, bu deliller toplandıktan sonra ziraat mühendisi bilirkişi raporu ile yıllık net gelirlerini saptayarak sonuca gitmekten ibarettir.
Mahkemece eksik araştırma ve inceleme ile sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 05.03.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy