ÖZET: DAVACININ SİGORTALILIĞI YAPTIĞI PRİM ÖDEMELERİ DİKKATE ALINARAK 5510 SAYILI YASA’NIN GEÇİCİ 17. MADDESİ GEREĞİNCE DURDURULMUŞ OLUP, DAVACININ TESLİM ETTİĞİ ÜRÜN BEDELLERİNDEN DE TARIM BAĞ-KUR PRİM KESİNTİSİ YAPILMIŞTIR. SİGORTALILIĞI DURDURULAN SİGORTALI 5510 SAYILI YASA’NIN GEÇİCİ 17. MADDESİNDEN YARARLANARAK KURUMCA SİGORTALI SAYILDIĞI SÜRELERİN CARİ PRİMLERİNİ HER ZAMAN ÖDEYEBİLİR. DAVACININ TESLİM ETTİĞİ ÜRÜN BEDELLERİNDEN TARIM BAĞ-KUR PRİM KESİNTİLERİNİN DAHA ÖNCE YAPTIĞI PRİM ÖDEMELERİNE DAHİL EDİLMESİ HALİNDE, HANGİ SÜRELERDE TARIM BAĞ-KUR SİGORTALI OLDUĞUNUN KURUMDAN SORULARAK, UYUŞMAZLIK KONUSU OLMAYAN DÖNEMİ TESPİT ETTİKTEN SONRA DAVACININ BU SÜRELERDE HUKUKİ YARARI BULUNMADIĞINI GÖZETEREK, BU SÜRELER DIŞINDA KALAN SÜRELER YÖNÜNDEN DAVAYI SONUÇLANDIRMAK GEREKİR.
Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2- Davacı dava dilekçesi ile ilk prim kesintisini takip eden aybaşından itibaren 2926 sayılı Yasa’ya göre Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitini istemiş, davacı vekili duruşmadaki beyanında ise davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının 5510 sayılı Kanun’un geçici 17. maddesi uyarınca durdurulduğu 31.12.1989 tarihinden itibaren dava tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitini istemiştir.
Mahkemece davacının 31.12.1989 tarihinden dava tarihi olan 07.07.2011 tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar vermiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 06.11.1987 tarihli bildirge üzerine 01.12.1987 tarihi itibariyle 778…214 bağ no ile Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 01.01.1987 tarihinden itibaren Ziraat Odası’na kayıtlı olduğu, 2004 yılında intikal eden tarım taşınmazlarının bulunduğu, 27.06.1997-20.03.1998 tarihleri arası prim ödemelerinin bulunduğu, ayrıca 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2009, 2010 yıllarında teslim ettiği ürün bedelinden Tarım Bağ-Kur prim kesintilerinin yapıldığı, davacının prim borcu bulunması nedeniyle davalı Kurumca 5510 sayılı Yasa’nın geçici 17. maddesi gereğince 31.12.1989 tarihi itibariyle sigortalılığının durdurulduğu anlaşılmaktadır.
30.04.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa’nın geçici 17. maddesinde; “Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 1479 ve 2926 sayılı Kanunlara göre tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla beş yılı aşan süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, prim borçlarının ödenmesine ilişkin Kurumca çıkarılacak genel tebliğin yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren 6 ay içerisinde ödememeleri halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Prim borcuna ilişkin süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek, Kurum alacakları arasında yer verilmez. Ancak, sigortalı ya da hak sahipleri daha sonra müracaatları tarihindeki 80. maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden hesaplanacak borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Sigortalılıkları önceki kanunlara göre durdurulanlar için de bu maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.” Anılan Tebliğ 14.01.2009 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.
Davacının sigortalılığı 1997-1998 yıllarında yaptığı prim ödemeleri nazara alınarak 5510 sayılı Yasa’nın geçici 17. maddesi gereğince 31.12.1989 tarihi itibariyle durdurulmuş olup, davacının 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2009, 2010 yıllarında teslim ettiği ürün bedellerinden de Tarım Bağ-Kur prim kesintisi yapılmıştır. Sigortalılığı durdurulan sigortalı 5510 sayılı Yasa’nın geçici 17. maddesinden yararlanarak Kurumca sigortalı sayıldığı sürelerin cari primlerini her zaman ödeyebilir. Hal böyle olunca yapılacak iş; davacının teslim ettiği ürün bedellerinden 1995-2010 yılları arasında yapılan Tarım Bağ-Kur prim kesintilerinin daha önce yaptığı prim ödemelerine dahil edilmesi halinde geçici 17. madde uygulamasına göre hangi sürelerde Tarım Bağ-Kur sigortalı olduğunun Kurumdan sorularak, uyuşmazlık konusu olmayan dönemi tespit ettikten sonra davacının bu sürelerde hukuki yararı bulunmadığını gözetmek, bu süreler dışında kalan süreler yönünden ise işin esasına girerek davayı sonuçlandırmaktan ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
S o n u ç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle (BOZULMASINA), 02.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy