MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı murisinin, davalılardan işverene ait işyerinde 01/10/2011-19/09/2009 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacı murisinin 01/10/2001-19/09/2009 tarihleri arasında İngilizce öğretmeni olarak geçen ve kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti ile ücretinin, asgari ücret + ders saat ücreti 100TL olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile ... TC kimlik numaralı davacı murisi ...’un, davalı işveren “Address Dershanesi” ünvanlı ... – ... – ... Adi Ortaklığı’na ait ... nolu işyerinde 01.10.2001 – 19.09.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle + 30.03.2009 – 19.07.2009 dönemler arasında da asgari ücrete ilaveten 22,00 TL ders saati ücreti ile 2837 gün çalıştığının, 2837 günlük çalışmasının tümünün Kurum’a bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı yasanın 79. maddesi bu tip hizmet tesbiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı işyerinin ... sicili ile Address Dershanaesi ünvanlı işyeri olduğu, 01.03.2000 tarihinde 506 sayılı yasa kapsamına alındığı, davacı murisinin İngiliz vatandaşı iken ayrıca 22.04.2008 tarihinde Türk vatandaşlık hakkı kazandığı, 18.08.2009-19.09.2009 tarihleri arasında Devlet Hastanesi Nöroloji Kliniğinde yatarak tedavi gördüğü, 19.09.2009 tarihinde vefat ettiği, 01.10.2008-01.10.2009 tarih aralığı için ders saat ücreti 22TL’den sözleşme imzalandığı, 30.03.2009 tarihi itibariyle 4 aylık ücret cetvelinden murisin part time çalıştığı,Konak İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nde davacı murisine ait sözleşmeye rastlanmadığının bildirildiği, dosyada murise ait dersane ile ilgili fotoğrafların bulunduğu,dinlenen bordro ve diğer tanık beyanlarının çelişkili olduğu anlaşılmaktadır.
4958 sayılı Yasa'nın 57 maddesiyle 06.08.2003 tarihinde yürürlükten kaldırılan 506 Sayılı Yasanın 3.ncü maddesinin II.- A fıkrasında, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak bir işveren emrinde çalışan ve Türk uyruklu olmayan kimselerin Kurumdan yazılı istekte bulunmaları halinde ve istek tarihinden sonraki ay başından başlanarak 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışabilmeleri söz konusu iken bu yasanın yürürlükten kalktığı tarihten sonra yabancı uyruklu olanların istekleri olup olmadığına bakılmaksızın tüm sigorta kolları kapsamında sigortalı olarak çalışmaları mümkün hale gelmiştir.
Somut olayda, davacı murisi 22.04.2008 tarihinde Türk Vatandaşı olmuştur. 4958 sayılı Yasa'nın 57 maddesiyle 06.08.2003 tarihinde yürürlükten kaldırılan 506 Sayılı Yasanın 3.ncü maddesinin II.- A fıkrasında, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak bir işveren emrinde çalışan ve Türk uyruklu olmayan kimselerin Kurumdan yazılı istekte bulunmaları halinde ve istek tarihinden sonraki ay başından başlanarak 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışabilmeleri söz konusu olduğundan 06.08.2003 tarihi öncesinde murisin Kuruma müracaatı olmaması nedeniyle bu tarih öncesindeki talebin reddedilmesi yerine kabulüne dair hüküm kurulması, 30.03.2009-19.07.2009 tarih aralığındaki 4 aylık ücret cetvelinden çalışmasının part time olduğu anlaşılan murise ait nizalı dönemdeki ücret bordrolarının ve puantaj kayıtlarının tümü getirtilmeden eksik inceleme ve araştırma ile verilen karar usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Yapılacak iş; 22.04.2008 tarihine kadar Türk uyruklu olmayan davacı murisinin 4958 sayılı Yasa'nın 57 maddesiyle 06.08.2003 tarihinde yürürlükten kaldırılan 506 Sayılı Yasanın 3.ncü maddesinin II.- A fıkrasına göre 06.08.2003 tarihi öncesindeki taleplerini reddetmek, davalı işyerinden davacı adına düzenlenen ders programları, puantaj kayıtları ile ücret belgeleri getirtilerek davacının part time çalışıp çalışmadığını tespit etmek, nizalı dönemde çalışmaları resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıklarının beyanlarına başvurarak çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı, part time çalışıp çalışmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden ... ve Ortaklığı Address Dershanesi'ne iadesine, 18/06/2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy