MAHKEMESİ : Balıkesir 1. İş Mahkemesi
TARİHİ : 15/04/2013
NUMARASI : 2011/895-2013/272
Davacı-k.davalı, yersiz ödeme nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespitine, Kurumun 03/08/2011 tarih ve 1464 5641 sayılı işlemin iptaline,
Davalı-k.davacı, Kurum ise, yersiz olarak ödenen 17.287.31.-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işyelecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin davacı-k.davalının davasının reddine, davalı-k.davacı Kurumun davasının kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı-davacı Kurumun tüm, davacı-davalı K.. K..'un ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2) Birleşen 2011/895 Esas sayılı dava; davacı-davalı K.. K..'un yersiz ödeme nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespiti (olumsuz tespit), birleşen 2012/294 Esas sayılı dava ise Kurumun yersiz ödeme alacağı olan 17.287,31 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacı-davalı K.. K..'dan tahsili ile Kuruma ödenmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacı-davalı K.. K.. tarafından açılan 2011/895 Esas sayılı davanın reddine, birleşen 2012/294 Esas sayılı davanın ise kabulü ile 17.287,31 TL'nin 16.11.2011 tarihinden dava tarihine kadar 771,40 TL yasal faizi ile birlikte davalı-davacı Kuruma ödenmesine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı-davalı K.. K..'a 23.10.2001 tarihli aylık talebi üzerine 720 gün askerlik borçlanması, 302 gün 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalı hizmet ve 2610 gün yurt dışı çalışmasına istinaden 3632 gün üzerinden Türk-Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesine göre 01.11.2001 tarihinden itibaren "kısmi sözleşme aylığı" bağlandığı, davacının 20.04.1982-28.04.1999 tarihleri arasında 5176 gün 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı hizmetinin bulunduğu, Kurumun davacının son dönem çalışmasının 1479 sayılı Kanun kapsamında olması nedeniyle 15.07.2011 öğrenme tarihinde davacıya yersiz ödenen 17.287,31 TL asıl alacak ve 4.474,67 TL faiz olmak üzere toplam 21.761,98 TL yi davacı-davalı K.. K..'tan talep ettiği anlaşılmaktadır.
01.11.1965 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nin "Kısmi Sözleşme Aylığını" düzenleyen 27. maddesine göre her iki akit taraf mevzuatına göre nazara alınabilecek sigortalılık sürelerinin mevcudiyeti halinde, uygulanacak mevzuata göre yardım hakkının doğmasında, diğer akit taraf mevzuatına göre geçen ve aynı zamana rastlamayan, hesaba dahil edilebilir nitelikteki sigortalılık süreleri de nazara alınır. Sigortalılık sürelerinin ne ölçüde hesaba dahil edilebileceği, bunların hesaba dahil edilebilirliğini tayin eden mevzuata göre tespit edilir.
Sözleşmenin 29.maddesine göre yetkili Türk Sosyal Sigorta Mercii, birleştirilen sigortalılık süreleri kendi mevzuatına göre geçmiş ve aylık veya gelir hesabında nazara alınacakmış gibi, aylık veya geliri tespit eder. Yetkili Türk Sosyal Sigorta Mercii bilahere, (a) bendine göre nazari olarak tespit edilen aylık veya gelirin, kendi mevzuatına göre geçen prim ödeme sürelerinin her iki akit taraf mevzuatına göre geçen prim ödeme sürelerinin toplamına olan oranına uyan kısmını hesaplar, bu şekilde hesaplanan aylık veya gelir meblağı, gereği halinde, Türk mevzuatında öngörülen en düşük aylık, aylık veya gelir düzeyine çıkartılır.
Uyuşmazlık, 2829 sayılı Kanun'un 8.maddesine göre sigortalılık hallerinden herhangi birisinde aylık koşullarının sağlanması halinde birleştirmenin zorunlu olmadığın dair temel ilkenin kısmi sözleşme aylığına uygulanıp uygulanmayacağı noktasında toplanmaktadır.
Somut olayda, davacıya kısmi sözleşme aylığı 506 sayılı Kanun'un Geçici 81.maddesine göre bağlanmış olup davacı hizmetinin son 7 yılında 1479 sayılı Kanun kapsamındaki hizmetinin daha fazla olduğu tartışmasızdır. Erkek olan davacı 08.06.1941 doğumlu olup 23.10.2001 tahsis talep tarihinde 15 yıl sigortalılık süresi, 4/1-(a) bendi kapsamında 302 gün yurt içi ve 720 gün askerlik borçlanması ile 2610 gün yurt dışı hizmeti dahil 3632 gün hizmet süresi ve 55 yaş koşuluna sahip bulunduğundan hizmet birleştirmesi yapılmaksızın yalnızca 4/1-(a) bendi kapsamında kısmi sözleşme aylığına hak kazanmaktadır. 2829, 3201 sayılı Kanun'lar ile Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nde hizmet birleştirmesini zorunlu kılan bir hüküm de bulunmadığına göre davacıyı hizmet birleştirmesine zorlayan ve 4/1-(a) bendi kapsamında ödenen yaşlılık aylıklarını yersiz ödeme kabul eden Kurum işlemi yerinde olmadığından davacı-davalı K.. K.. tarafından açılan davanın kabulü, Kurum tarafından açılan davanın ise reddine karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Kabule göre;
1-Kurumun yersiz ödemeyi öğrenme tarihi 15.07.2011 olup somut uyuşmazlıkta Kurumun da kusuru bulunduğundan 5510 sayılı Kanun'un 96/b maddesine göre öğrenme tarihinden geriye doğru (5) yıllık süre olan 15.07.2011-15.07.2006 tarihleri arasında davacıya ödenen yersiz ödemeler talep edilebilir. Kurum 2001/Kasım-2007/Ekim aylarına ait kısmi sözleşme aylığını 2007/Ekim ayında toplu olarak ödemiş ise de yersiz ödeme kapsamı belirlenirken toplu ödemeye dahil her bir aylığın hak edildikleri aya mal edilmesi gerekirken (5) yıllık süreyi aşacak biçimde 2001/Kasım-2006/Haziran aylarına ait aylıkların da yersiz ödeme miktarına dahil edilmesi,
2-Karar başlığına birleşen dosya numarası ile Kurumun birleşen davanın davacısı olduğunun yazılmaması da doğru değildir.
O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacı-k.davalıya iadesine, 11/09/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy