(5510 S. K. m. 7, 10) (506 S. K. m. 2, 3, 7, 79, 86)
Dava ve Karar: Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 06/04/2004-20/02/2005 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Elif Sülün tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Dava, davacının 6.4.2004-20.2.2005 tarihleri arasında, davalı işverenin Tunus'ta bulunan otel işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuca hatalı değerlendirme sonucu gidilmiştir.
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan mülga 506 sayılı Kanunun 7 ve 79uncu maddeleri ve 5510 sayılı yasanın 10. maddesidir.
Bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır.
Kural olarak sigortalılar, Türkiyede yaşadıkları ve hizmet akdine göre çalıştıkları takdirde sosyal sigorta haklarından yararlanırlar. Bu kural, Kanunların mülkiliği ilkesinin doğal sonucudur. Ayrıca, Türkiyeyle yabancı bir ülke arasında sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmişse istisnaen mülkilik ilkesine değer verilmeyebilir. Ayrıca, 506 sayılı Kanunun 2 ve 3üncü maddelerine göre sigortalı olmayanlar kapsamında olmak üzere, Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan bir ülkede hizmet akdiyle çalışan Türk vatandaşları da anılan Kanunun 86. maddesi gereği işverenleriyle yapılacak İş kazalarıyla meslek hastalıkları, Hastalık, Analık, Malullük, yaşlılık ve Ölüm sigortalarından birine, birkaçına veya hepsine toplu olarak tabi tutulmaları mümkündür. Başka bir anlatımla 506 sayılı Yasa'nın ülke dışında meydana gelen sigorta olaylarında uygulanabilmesi Sosyal Güvenlik Kurumuna yükümlülükler getiren sosyal güvenlik sözleşmesi veya kısa vadeli sigorta kollarını da kapsayan topluluk sigortaları bulunması halinde mümkün olabilir.
Somut olayda; Tunus ile Türkiye arasında akdedilmiş sosyal güvenlik sözleşmesi olmadığı gibi davalı işverenle Kurum arasında yapılmış bir topluluk sözleşmesi de olmadığı, davacının davalı işverene ait işyerinden herhangi bir bildirimi (geçici işçi olarak gönderilme durumu) bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda 506 sayılı Kanun kapsamında hizmet tespitine karar verilmesi hatalı olmuştur.
Yapılacak iş; Kurum ile işveren arasında topluluk sözleşmesi olmaması ve geçici işçi olarak gönderilme durumunun da bulunmaması karşısında davanın reddine karar verilmesinden ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Magic Otel Der Club İnternational Tur.İşl.A.Ş.'ne iadesine, 09.06.2014 gününde oybirliğiyle, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy