Davacı, 01/03/1996 tarihinden itibaren sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm, davacının ise, aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 01/03/1996 tarihinden itibaren sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Dairemizin 28/03/2013 tarih ve 2012/24320 Esas, 2013/6100 Karar sayılı bozma ilamı üzerine, mahkemece, davanın kabulü ile davacının, 01/03/1996–31/12/1996 tarihleri arasısigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir
Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davalarında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması yada ürün tesliminin olması tek başına davanın kabulü için yeterli değildir. sigortalılığının tespiti için öncelikle bir prim kesintisinin (tevkifat) bulunması gerekir. Yine bu prim kesintisini (tevkifatı) takip eden yıllarda, tarımsal faaliyete ilişkin olarak, hangi tarımsal ürünlerin yetiştirildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği, bu ürünlerden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir.
Öte yandan ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi (tevkifat) veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
.../...
...2...
Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının 01/06/2004 tarihi itibariylesigortalısı olarak tescil edildiği, teslim ettiği ürünlerden ilk defa Şubat/1996 tarihi olmak üzere takip eden 1999, 2004, 2005 ve 2006 yıllarında prim kesintisinin yapıldığı, 26/02/1982 tarihinde kooperatif, 05/03/1998 tarihinde tarihinde ziraat odası kaydının başladığı, kolluk tutanağında tarımla uğraştığının belirtildiği,şeker fabrikası yazısında 1999 yılı prim kesintisinin davacıya iade edildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, mahkemece kayıtlarına göre davacının, 01/03/1996-31/12/1996 tarihleri arası sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi doğrudur. Ancak verilen karar 1999 yılı tevkifatı dikkte alınmadan 01/01/1997—31/12/1999 tarihleri arası dönem yönünden hatalı olmuştur. Yukarıda belirtildiği gibi prim kesintisine dayalı tespit davalarında, ilk prim kesintisinin yapıldığı yılı takip eden yıllarda da, prim kesintisinin veya ürün tesliminin yani tarımsal faaliyetin sürekli olması gerekir. Sürekli prim kesintisi ve ürün tesliminden amaç, bunun her yıl yapılabileceği gibi, prim kesintisi veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında devam ettiği durumlarda da tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilir. Uyuşmazlık konusu olan dönemde 1996 yılı tevkifatından sonra 1999 yılındada tevkifat yapılmıştır. Dolayısıyla 1996-1999 arası tarımsal faaliyetin sürekli olduğu görülmektedir. Öte yandan sigortalılık hakkı kamu düzeniyle ilgili olup, bu haktan vazgeçmek mümkün değildir. Kaldı ki tevkifatın davacıya iade edilmesi sonuca etkili değildir. Tüm bu hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 370/2 maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının (1.) bendi tümüyle silinerek yerine;
"Davacının, 01/03/1996–31/12/1999 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine" rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden taraflardan davacıya yükletilmesine, 31/03/2014 gününde oybirliğiyle ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy