(2926 S. K. m. 10, 36)
Dava: Davacı, 31/12/2002-11/09/2012 tarihleri arasındaki Esnaf Bağ-Kur ile Tarım Bağ-Kur sigortası olarak tescil edilen sürelerin dışında kalan sürelerde 2926 sayılı Yasa gereğince Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Seda Tümer Hüsamoğlu tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Karar: Dava, davacının 31/12/2002-11/09/2012 tarihleri arasında Esnaf Bağ-Kur veya Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescilli olduğu süreler haricinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının, davaya konu dönem olan 16/10/2007 - 22/05/2008 tarihleri arasında ve 01/07/2008 - 01/11/2012 tarihleri arasında 2926 Sayılı Yasa ve 5510 Sayılı Yasa kapsamında Bağ-Kur Tarım Sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 20/09/2004 tarihli giriş bildirgesi ile 01/10/2004 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği, 28/04/2007 tarihinde başlayan Esnaf Bağ-Kur sigortalılığı nedeniyle 27/04/2007 tarihinde terkin edildiği, 01/07/2007 tarihinde yeniden tescil edilerek, 08/10/2007 tarihinde başlayan Esnaf Bağ-Kur sigortalılığı nedeniyle 07/10/2007 tarihinde Tarım Bağ-Kur sigortalılığı terkin edilip, 01/11/2012 tarihinde tescil edildiği, davacının 05/06/2002-31/12/2002, 28/04/2007-10/05/2007, 08/10/2007-15/10/2007, 23/05/2008-30/06/2008, 09/07/2009-11/08/2009, 20/10/2010-10/11/2010, 08/09/2011-23/09/2011, 03/09/2012-11/09/2012 tarihleri arasında kısa süreli Esnaf Bağ-Kur sigortalılığı bulunduğu, 06/09/2007 tarihinden itibaren ziraat odası kaydı olduğu, adına kayıtlı zirai taşınmaz bulunmadığı, zabıta araştırması ve muhtar beyanında davacının kendi adına tarımla uğraşmadığı, geçimini gündelik bahçe işleriyle kazandığının bildirildiği anlaşılmıştır.
2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesine göre " sigortalıların kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifleri ve birliklerinin, tarım kredi kooperatifleri ve birliklerinin, Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği ve Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi kayıtları esas alınır." Bu kayıtlar tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesidir.
Öte yandan Tarım Bağ-Kur sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, gerek 506 ve gerekse 1479 sayılı Yasa'lar kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa'nın 36 ve 10.maddesindeki şartların da gerçekleşmesi halinde 506 ve 1479 sayılı Yasa'lar kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 ve 1479 sayılı Yasa'lar kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve anılan çalışmaların sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması, talep veya aynı Yasa'nın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Somut olayda, mahkemece davacının tarımsal faaliyetin devam edip etmediği yeterince araştırılmamıştır.
Yapılacak iş; davanın nitelikçe kamu düzenine ilişkin olduğu göz önünde bulundurarak öncelikle 16/10/2007-22/05/2008 ve 01/07/2008-01/11/2012 tarihleri arası dönemde yukarıda anılan maddede belirtilen kayıtların olup olmadığını söz konusu kuruluşlardan, davacının ziraate elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını ilgili tapu idaresinden, özel idareden, belediyeden araştırmak, varsa bunları kullanıp kullanmadığını belirlemek, nizalı dönemde görev yapan köy muhtarı ve azalar ile yeterli bilgi ve görgüye sahip kişileri belirleyip tanık olarak dinlemek, tarımsal kredi kullanıp kullanmadığını, arazi kiralayıp kiralamadığını tespit etmek, ayrıca zabıta tahkikatı ile de ayrıntılı araştırma yaptıktan sonra diğer bütün delilleri birlikte değerlendirerek kısa süreli Esnaf Bağ-Kur'lu çalışmalar haricinde sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirleyerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Kabule göre de, davacının kısa süreli Esnaf Bağ-Kur'a tabi çalışmalarının dışlanmaması hatalı olmuştur.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20.01.2015 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy