MAHKEMESİ: İş Mahkemesi
Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan S.. Ş... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni geciktirici nedenlere göre davalı S... Plastik San. Ve Tic. LTd. Şti.’nin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, sigortalının iş kazasından sürekli iş göremezliği nedeniyle maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama sonucunda, 16.723,36 TL maddi ve 7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 17.12.2002 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; olayın Kurumca iş kazası kabul edilerek davacının sürekli iş görmezlik oranının % 9.1 olduğunun belirtildiği, hükme esas bilirkişi kusur raporunda davacı işçinin % 10 oranında ortak kusurunun bulunduğu, 20.06.2011 tarihli bilirkişi hesap raporunda davacının sürekli iş göremezlik dönemine ilişkin 16.723,36 TL maddi zararı bulunduğunun belirtildiği, 22.07.2011 tarihli hüküm ile 16.723,36 TL maddi ve 7.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verildiği, iş bu kararın taraf vekillerince temyizi üzerine, Dairemizin 12.11.2012 tarihli ilamı ile, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine ve maddi tazminat hesabında geçici iş göremezlik dönemi ve sürekli iş görömezlik dönemine ilişkin toplam zarar miktarı belirlendikten sonra, SGK tarafından davacıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneğini toplam zarar miktarından indirerek karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulmasına karar verilidiği, bozma ilamından sonra alınan 12.12.2013 tarihli hesap raporu ile davacının 18.468,93 TL maddi zararı bulunduğunun tespit edilmesi üzerine Mahkemece maddi tazimnat isteminin talep edilen miktar üzerinden hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.
Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).
Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.
Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, bir çok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır:
Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olmakla oluşan usuli kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır.
Somut olayda, bozma ilamı kapsamına göre 20.06.2011 tarihli bilirkişi hesap raporunda tespit edilen dönem zararları toplanarak tavan zarar miktarının tespit edilmesi ile davacıya Kurumca ödenen geçiçi iş göremezlik ödeneğinin toplam zarar miktarından tenzil edilerek bir karar verilmesi gerekirken, davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakka aykırı şekilde bozma ilamından sonra alınan 12.12.2013 tarihli hesap raporuna itibar edilerek karar verilmesi doğru olmamıştır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan S.. Ş...'ne iadesine
20.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy