MAHKEMESİ: Pazarcık Asliye Hukuk İş Mahkemesi
TARİHİ: 13/03/2014
NUMARASI: 2012/722-2014/185
Davacı murisinin, Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak geçen sürelerin tespitine, ölüm aylığı almaya hak kazandığına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalıların ise, aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacı murisinin prim kesintileri dikkate alınarak tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile davacıya aylık bağlanması istemine ilişkindir
Mahkemece, kısmen kabulü ile 16/10/2000 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, aylık talebininde reddine karar verilmiştir.
Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davalarında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması yada ürün tesliminin olması tek başına davanın kabulü için yeterli değildir. Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti için öncelikle bir prim kesintisinin (tevkifat) bulunması gerekir. Yine bu prim kesintisini (tevkifatı) takip eden yıllarda, tarımsal faaliyete ilişkin olarak, hangi tarımsal ürünlerin yetiştirildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği, bu ürünlerden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir.
Öte yandan ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi (tevkifat) veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı murisinin Kasım/1995 tarihli bildirgeyle 01/12/1995 tarihinde tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği ancak Ocak/1996 tarihli işi bırakma formu üzerine tescil tarihi itibariyle sigortalılığın iptal edildiği, teslim ettiği ürünlerden Ekim/2000 tarihinde prim kesintisinin yapıldığı, 1996 yılında ziraat odası kaydının başladığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda, mahkemece kayıtlarına göre davacının, 01/11/2000-31/12/2000 tarihleri arası sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi doğrudur. Ancak verilen karar 01/01/2001 tarihinden sonraki dönem ile husumet nedeniyle davalı şirket yönünden hatalı olmuştur. Yukarıda belirtildiği gibi prim kesintisine dayalı tespit davalarında, ilk prim kesintisinin yapıldığı yılı takip eden yıllarda da, prim kesintisinin veya ürün tesliminin yani tarımsal faaliyetin sürekli olması gerekir. Sürekli prim kesintisi ve ürün tesliminden amaç, bunun her yıl yapılabileceği gibi, prim kesintisi veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında devam ettiği durumlarda da tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilir. Uyuşmazlık konusu olan 01/01/2001 tarihinden sonraki dönemde, prim kesintisi veya ürün tesliminin bulunup bulunmadığı araştırılmadan, öte yandan bu tür davalarda husumetin Kuruma yöneltilmesi gerekmekte olup, davalı şirket yönünden husumet bulunmadığı, ayrıca sigortalılık başlangıcının prim kesintisinin yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren başlayacağı hususlarının dikkate alınmadan sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.
Yapılacak iş,
1-) davalı şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine,
2-) davacı murisinin 01/11/2000-31/12/2000 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine,
3-) 01/01/2001 tarihinden sonraki döneme gelince, yukarıda belirtilen hususlara uygun ayrıntılı araştırma yapılarak bu dönemde prim kesintisi veya ürün tesliminin bulunup bulunmadığını araştırmak eğer varsa şimdiki gibi davanın kabulüne, yoksa davanın bu dönem yönünden reddine, karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden taraflardan davalı K.. Ş..'ne iadesine, 01/12/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.