MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 25/02/1997-30/05/1998 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
Dava, davacının davalıya ait işyeri nezdinde 25/02/1997- 30/05/1998 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulü ile yazılı şekilde karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.
Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların /avacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; 25/02/1997 tarihli işe giriş bildirgesinin .... Madencilik ünvanlı ve ... sicil no lu davalı işyerince düzenlenmiş olup Kurum kayıtlarına 12/03/1997 tarihinde intikal ettiği, 10/10/1997 tarihli işe giriş bildirgesinin .... ünvanlı dava dışı işyerince .... Konutlu Kumanda binası inşaatı faaliyetine yönelik olarak düzenlenmiş olup Kurum kayıtlarına intikal ettiği, 08/06/1998 tarihli işe giriş bildirgesinin davalı .... Madencilik ünvanlı işyerince düzenlenmiş olup Kurum kayıtlarına 12/03/1997 tarihinde intikal ettiği, yine davalı işyerince düzenlenmiş birden fazla işe giriş bildirgesinin bulunduğu, davacının 01/04/1987-2011/12 tarihleri arasında toplam 3669 gün ....lı hizmetinin bulunduğu, ihtilaf konusu dönem içerisinde ; 25/02/1997- 30/09/1997 tarihleri arasında 79 günlük davalı işyerinde geçen hizmetinin Kurum'a bildirildiği, bu tarihten sonra 08/06/1998 tarihinden itibaren devam eden davalı işyerinde geçen hizmetlerinin bulunduğu, .... sicil no lu davalı işyerinin 01/01/1996-31/12/1997 tarihleri arasında Kanun kapsamına alınmış olduğu, 1997/1,2 ve 1998/3. dönem bordrolarının getirtildiği, Kurum tarafından Mahkeme'ye bildirilen davalı işyeri çalışanlarının duruşmalarda da dinlenildiği, bordrolu çalışanlarının “davacı ile birlikte 1997-1998 tarihleri arasında yer altında çalıştıklarını, daha sonra davacının güvenlik görevlisi olarak çalışmasına devam ettiğini” özet olarak beyan ettikleri anlaşılmaktadır.
Somut olayda, dava konusu dönem içerisinde davalı işyerinin Kanun kapsamından çıkış tarihi olan 31/12/1997 tarihinden sonrasında da faal olup olmadığı hususunun hiç bir tereddüte yer vermeyecek şekilde aydınlatılmadan, ihtilaf konusu dönemde dava dışı işyerince işe giriş bildirgesinin düzenlendiği ancak hizmet cetvelinde böyle bir işyerinde geçen hizmetinin bulunmadığı anlaşılmakla, dava dışı işyerine ait 1997/3. dönem bordrosunun getirtilmeden davacının yanlış sicil no su nedeniyle Kurum'a intikal etmeyen hizmetinin bulunup bulunmadığı ve davalı işyerinin madencilik faaliyetiyle uğraştığı gözetilerek davalı işyerinde geçen çalışmaların sezonluk olup olmadığı yönünde herhangi bir araştırma yapılmadan Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.
Hizmet akdinin oluşabilmesi için işyerinin varlığı öncelikli koşul olduğundan yapılacak iş; davalı işyerinin Kanun kapsamından çıktığı tarih olan 31/12/1997 tarihi sonrasında da faal ve kapsama alınabilecek nitelikte olup olmadığını işyerine ait vergi kaydı, elektrik, su faturaları ile araştırmak, Belediye, zabıta aracılığıyla davalı işyerinin hangi tarihlerde faal olduğunu belirledikten sonra .... ünvanlı, .... sicil no lu dava dışı işyerine ait 1997/2 dönem bordrosunu getirtmek, davalı işyerinin sezonluk işyeri olup olmadığını yapılacak zabıta araştırması neticesine göre Kurum kayıtları ile birlikte değerlendirmek ve davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp gerektiğinde araştırma genişletilerek toplanan delillere göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 25.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy